tadbirkorlik va uning motivasiyasi muammosini ijtimoiy tasavvurlar konsepsiyasi doirasida o’rganilishi

DOC 82,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404020180_49878.doc tadbirkorlik va uning motivasiyasi muammosini ijtimoiy tasavvurlar konsepsiyasi doirasida o’rganilishi tadbirkorlik va uning motivasiyasi muammosini ijtimoiy tasavvurlar konsepsiyasi doirasida o’rganilishi ma’lumki, shaxs – ijtimoiy voqelikdir. uning ijtimoiyligi kundalik xulq-atvorida, o’ziga o’xshash insonlar bilan bo’ladigan muloqotlarida, o’zidan-o’zi va o’zgalardan ijtimoiy ta’sir olishida namoyon bo’ladi. hozirgi kunda tadbirkorlik faoliyatning ijtimoiy mohiyatini tushunish, tadbirkorning ijtimoiy xususiyatlarining shakllanish va o’zgarish mexanizmlarini bilish hamda ularni zamonaviy usullarda tadqiq etish ijtimoiy psixologiya sohasining dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi. shaxsdagi eng muhim afzalliklardan biri u tashqi muhitni bilishi, turli vaziyatlarda unga moslashishi hamda barqaror xulq-atvor me’yorlarini o’zida tarbiyalay olishidadir. chunki inson jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy yutuqlarini bilishi va qadrlashi, ularni aqlan his qila olishi kerak. bu narsa unga o’z zamonasini to’g’ri idrok qilish va tushunish imkoniyatini berib, shaxs tasavvurlari dunyosini mazmunli qiladi. bu esa tasavvurlar va ularning shakllanganlik darajasiga oid ilmiy-nazariy tushunchalarga ta’rif berishni taqozo etadi. tadbirkorlik faoliyati haqidagi ijtimoiy tasavvurlarning ijtimoiy-psixologik hamda etnopsixologik mohiyatini ilmiy tadqiq etish, ularni …

ir necha muhim xususiyatlarini ajratishimiz mumkin: [birinchidan], ijtimoiy tasavvurlar faol ijtimoiy muloqotlar mahsuli; [ikkinchidan], ular shaxs uchun muhim bo’lgan ijtimoiy obyektlarga nisbatan, uning ongli munosabatlarini ta’minlaydi; [uchinchidan], ijtimoiy tasavvurlar bilish vositasidir; [to’rtinchidan], jamiyatda qabul qilingan turli ijtimoiy me’yorlar, xatti-harakat shakllari, qadriyatlar va baholarning interiorizasiyasini ta’minlaydi; [beshinchidan], ijtimoiy tasavvurlar shaxs ijtimoiy tajribasining negizidir. shunday qilib, tadbirkorlik bilan bog’liq tasavvurlarning shakllanishini tushunishimizda, g’arb mamlakatlarida, birinchi navbatda fransiya hamda rossiyada taklif etilgan ijtimoiy tasavvurlar va subyektiv obrazlar haqidagi nazariyalar asos qilib olinishi mumkin. ijtimoiy tasavvurlar konsepsiyasining g’arbdagi asoschisi hisoblangan s.moscovici, unga quyidagicha ta’rif bergan edi: “ijtimoiy tasavvurlar – bixevioristlar ta’riflagan mexanik obraz ham, tashqi va ichki muhit o’rtasida ziddiyat tug’diradigan narsa ham bo’lmay, balki ... faol ravishda obyektiv borliqni ijtimoiy-psixologik tarzda qayta o’zlashtirish jarayonining mahsulidir”. fransiya mutaxassislarining yana bir yorqin vakili j.jodelet esa, ijtimoiy tasavvurlarga shunday ta’rif beradi: “ijtimoiy tasavvurlar qanchalik sodda yoki murakkab mazmunga ega bo’lmasin, ular doimo odamning kundalik hayot tarzini …

timoiy tasavvurlar tufayli shaxs yoki yaxlit guruh hayotdagi o’zgaruvchan sharoitlarga tez moslashadi, bu narsaning zarurati, ayniqsa shaxsga yetib kelayotgan ma’lumotlar noaniq yoki yetarli bo’lmaganda yaqqol bilinadi. masalan, ishlab chiqaruvchi (tadbirkor) va iste’molchi (xaridor) o’rtasidagi o’zaro munosabatlarning aniq tavsifi jamiyat uchun noaniq bo’lganda, tadbirkor yoki xaridorning jamiyatga munosabatini aniq bilishda ehtiyoj sezadi. ijtimoiy tasavvurlarning xususiyatidan kelib chiqib, biz ularning qanday usul bilan o’lchanishiga e’tibor qaratamiz. bu o’rinda v.karimova va uning shogirdlari fikrlariga tayanamiz. ularning ta’kidlashicha, ijtimoiy tasavvurlarning psixologik o’lchovi vazifasini, tasavvurlar subyektining u obyekti haqidagi ma’lumotlari, unga nisbatan baholari, tavsifi hamda xulq-atvorida bevosita namoyon bo’ladigan ijtimoiy ustanovkalarning shakllanganlik darajasida ko’rish mumkin (4.7-chizmaga qarang). bunday uch o’lchovli model bizning fikrimizcha, ijtimoiy tassavvurlarning dinamik strukturasiga mos keladi. chunki ijtimoiy tasavvurlar, hayot mobaynida o’zgarib turadigan shunday dinamik tuzilmalarki, ularning shakllanish va o’zgarish mexanizmlari, tasavvurlar egasining ijtimoiy borliqni qanday idrok qilishidan tortib, shaxsiy ma’no kasb etgan obyektlarning bilimlar tizimida o’rnashish, xulq-atvorda namoyon bo’lish, shaxsiy tajribaga …

sh mumkin. moscovici, donsov va boshqalarning ta’kidlashicha, ijtimoiy tasavvurlar tizimidagi ma’lumot darajasi deganda, ular obyekti to’g’risidagi bilimlar yig’indisi nazarda tutiladi. 7-chizma. ijtimoiy tasavvurlar tizimining uch o’lchovli modeli bizning yondashuv konsepsiyamizdagi ijtimoiy ustanovka esa, ijtimoiy tasavvurlar obyektiga nisbatan subyektning munosabatlarini bildiradi va u baholar tizimi bilan uzviy bog’liq bo’ladi. ustanovkaning ijobiy yoki salbiy bo’lishi baholar xarakteridan kelib chiqadi. xarakterli tomoni shundaki, ko’pincha baholar differensiasi, yoki ma’lumotlar darajasi yetarli bo’lmaganda, ustanovka u yoki bu tarzda ham namoyon bo’lishi mumkin. masalan, korxonaning biror a’zosi, uning barcha qadriyatlari, munosabatlari, sir-asrorlarini to’liq bilmasada, korxona faoliyati haqida fikr bildirishga tayyor bo’lishi va hattoki, o’zini tadbirkorlik faoliyati munosabatlarini o’zlashtirgan qilib ko’rsatishi mumkin. shunday qilib, yaxlit olinganda ijtimoiy tasavvurlar individning ongidagi kognitiv belgilar bilan xulq-atvor o’rtasida vositachi rolini bajaradi. bu xususda biz yana bir fransuz olimi j.codol fikriga qo’shilamiz. u shunday yozadi: “obyekt haqidagi yangi ma’lumot subyektning kognitiv sohasida tabaqalanadi, aniqrog’i ana shu sohaning ma’lum tizimida, tasavvurlarga aylangan …

qanchalik real ekanligiga javob izlaydi. boshqacha qilib aytganda, odam tashqi muhitni aynan qanday bo’lsa shundayligicha emas, balki o’z xohish, istaklari va tasavvurlari ta’sirida idrok etadi. ikkinchi, muhim vazifasi – xulq-atvorning vositachisi ekanligidir. ya’ni ijtimoiy tasavvurlar xulq-atvorni tashkil etishda va ijtimoiy muloqot jarayonida bevosita ishtirok etadi. bu fikr esa j.sodol, i.abris, m.plon, v.duaz va boshqalarning ilmiy tadqiqot ishlarida o’z isbotini topgan. ularning ishlarida tasavvurlar xulq-atvorni ta’minlovchi o’zgarmas qiymatlar talqin qilingan. turli muammoli vaziyatlarda qaror qabul qilishda (j.codol), ziddiyatlarni yechishda (i.abric), birlashmaning mahsuldorligini oshirish va boshqarish masalalarida tasavvurlarning bevosita roli o’rganilgan. uchinchi – bu moslashtirish vazifasi. na fan, na mafkura o’z holicha, bevosita insonning jamiyatdagi xulq-atvorini belgilab bera olmaydi. ijtimoiy tasavvurlarning vazifasi shundan iboratki, ular bo’layotgan ijtimoiy-iqtisodiy, mafkuraviy, ilmiy, siyosiy hodisalarni bo’lib o’tgan, ilgaridan qabul qilingan fikrlar, qarashlar va baholarga taqqoslagan holda moslashtiradi, muvofiqlashtiradi. “har bir guruh – deb yozadi bu haqda j.jodelet – o’zining aynan shu guruhligini tasavvurlarida saqlangan ma’no-mazmunlar orqaligina …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tadbirkorlik va uning motivasiyasi muammosini ijtimoiy tasavvurlar konsepsiyasi doirasida o’rganilishi"

1404020180_49878.doc tadbirkorlik va uning motivasiyasi muammosini ijtimoiy tasavvurlar konsepsiyasi doirasida o’rganilishi tadbirkorlik va uning motivasiyasi muammosini ijtimoiy tasavvurlar konsepsiyasi doirasida o’rganilishi ma’lumki, shaxs – ijtimoiy voqelikdir. uning ijtimoiyligi kundalik xulq-atvorida, o’ziga o’xshash insonlar bilan bo’ladigan muloqotlarida, o’zidan-o’zi va o’zgalardan ijtimoiy ta’sir olishida namoyon bo’ladi. hozirgi kunda tadbirkorlik faoliyatning ijtimoiy mohiyatini tushunish, tadbirkorning ijtimoiy xususiyatlarining shakllanish va o’zgarish mexanizmlarini bilish hamda ularni zamonaviy usullarda tadqiq etish ijtimoiy psixologiya sohasining dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi. shaxsdagi eng muhim afzalliklardan biri u tashqi muhitni bilishi, turli vaziyatlarda un...

Формат DOC, 82,0 КБ. Чтобы скачать "tadbirkorlik va uning motivasiyasi muammosini ijtimoiy tasavvurlar konsepsiyasi doirasida o’rganilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tadbirkorlik va uning motivasiy… DOC Бесплатная загрузка Telegram