психологияда “шахс–жамияти ўз–ўзини бошқариш” масалалари

DOC 65,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403950682_49088.doc психологияда “шахс–жамияти ўз–ўзини бошқариш” масалалари психологияда “шахс–жамияти ўз–ўзини бошқариш” масалалари режа: 1. “шахс–жамият” тизими ҳақида. 2. шахс роллари ва ижтимоий статуси ҳақида, роллар зиддияти. 3. шахс ва онг. “мен” образи ва ўз–ўзини бошқариш омиллари. шахс–жамиятдаги алоҳида киши, одам. ҳар бир шахснинг воқеликни идрок этиши, уни қабул қилиши, маълум билимлар тизимига эга бўлиши ижтимоий тараққиёт билан изоҳланади. шу билан бирга ҳар кишининг билими, ҳулқи, одоби ва бошқа ҳусусият–фазилатлари унинг ўзига хос томонларини кўрсатади. жамият инсоният тарихий тараққиётининг маълум босқичида шаклланадиган ижтимоий муносабатлар мажмуидир. шахс–жамиятнинг бир азоси. у жамиятдан ташқарида бўлиши мумкин эмас. бунинг сабабалри: биринчидан, шахс аҳлоқи ҳамиша жамият аҳлоқига бўйсунади, шунга мажбур. иккинчидан, киши кўпгина нарсаларсиз ҳам яшай олади, лекин танҳоликда яшай олмайди, бахтни ҳам одамлар орасидан топади, шахс бахт–саодати жамиятдан ташқари бўлмайди; учинчидан, киши жамият иродасидан далда олади; тўртинчидан, жамият шахс камолоти устида ғамҳўрлик қилиб шарт–шароит таъминлайди, киши фақат туғма сифатлар билангина эмас, балки мазкур жамиятга хос хислатларни …
2
хсий майдони мавжудки, бу майдонга ўзга кишиларнинг кириб келиши шахс учун ноқулайликларни юзага келтиради. одамларнинг майдонлари, майдонлари ўлчами бир хил эмас, бу одамнинг ёши, ижтимоий мавқеи ва бошқа жиҳатларга боғлиқ. шахслараро масофа миллат ва элатларнинг ёзилмаган қонуниятларига бўйсунади. масалан, шимолий европа ҳалқлари кўпроқ алоҳидаликни хоҳлашар экан. африкаликлар, араблар ва жанубий америкаликларга эса бирга, жамоа бўлиб фаолият кўрсатиш, яшаш кузатилади. жамиятда одамлар орасида муносабатларни амалга оширишда тўрт хил масофа (зона) мавжудлигини холл с. (1966) кўрсатиб берган: 1) интим масофа (0-45 см) бу масофада асосан яқин ва яхши таниш одамлар мулоқот қиладилар. бунда баланд эмас овозда гаплашиш ва хатто бир–бирига тана қисмларини контакти ҳам бўлади. 2) шахсий масофа (45-120 см) бу масофада асосан таниш–билишлар ўртача баландликдаги овозда гаплашадилар. 3) ижтимоий масофа (120-350 см) бунда асосан расмий учрашувлар кечиши мумкин. ҳар бир одам ўз ҳоҳишига кўра ўзи билан банд бўлиши мумкин. бу масофада муомала қилиш овозни кўтариб амалга оширилади. 4) оммавий масофа (350-7500 …
3
ўзларини тутишлари, ҳулқ–атворларининг бошқарилиши маълум психологик қонуниятларга боғлиқлигини кўриш мумкин. бунга сабаб жамиятда қабул қилинган турли нормалар, қонун–қоидалар. чунки ўзаро таъсир жараёнларида шундай ҳатти–ҳаракаталар образлари кишилар онгига сингиб борадики, уларни ҳар бир киши норма сифатида қабул қилади. масалан, ёшларнинг жамоат жойларида ёши улуғларга, ўзидан катталарга ва болали кишиларга ўрин бўшатиб бериш кераклиги ҳулқ–атворнинг бир нормаси ҳисобланади. шу нормага амал қилиш ёки амал қилмаслик ижтимоий назорат тизими орқали бошқарилади. яъни, юқоридаги шароитда ўсмир қарияга жой бўшатмаса, жамоатчилик ўша заҳоти уни ижтимоий тартибга чақиради. демак, турли шароитлардан келиб чиқиб, ҳар шахс турлича ролларни бажаради, бу ролларнинг қандай бажарилаётганлиги, одамларнинг кутишларига мос келиши ижтимоий назорат тизими орқали кузатиб турилади. шунинг учун ҳам ўзаро муносабатларда кишилар домо ўз ҳулқ–атворини қолаверса, ўзгаларнинг ҳулқ–атворини назорат қилиб, ҳаракатларда бир–бирига мослашадилар. турли ролларни бажараётган шахсларнинг ўзаро муносабатлари кутишлар тизими орқали бошқарилади. масалан, хоҳлайдими ёки хоҳламайдими, ўқитувчидан маълум ҳаракатларни кутишади, улар ўқитувчи ролига зид бўлмаслиги керак. ўз ролларига мос …
4
а таъсири ушбу тажрибада яққол кузатилган. бошланғич синф ўқитувчиларига анча ўйинчоқлар бериб, шуларнинг ичида фақат биттасига–қизил ёғочли ўйинчоқга тегмаслик айтилган. болаларни ёлғиз қолдириб кузтилган пайтда, уларнинг жуда купчилиги шу тақиқланган ўйинчоқга барибир тегишган. тажрибанинг иккинчи қисмида барча ўйинчоқга тегиш мумкин, лекин қутичани очиш мумкин эмас дейилган. шу қутичанинг тепасига шу болаларнинг ўқитувчисини сурати илиб қўйилган. бунда тақиқланган нарсани олувчи ўқувчилар сони кескин камайган. демак, ўқитувчи шахси болага юқори даражада психологик таъсир кўрсатар экан. жамиятда шахсга қўйилган роллар кўплиги роллар зиддиятини келтириб чиқаради. масалан, ўқитувчи ўзи дарс олиб борадиган синфда фарзанди бўлса, пайтида ноқулайликни бошида кечириши мумкин, яъни бир вақтнинг ўзида ҳам ота–она, ҳам ўқитувчи ролини бажаришига тўғри келади. ёки ҳулқи ҳам ёмон ўқувчининг уйига келган ўқитувчи бир вақтнинг ўзида ҳам ўқитувчи, ҳам меҳмон роллари ўртасида қийналади. одамлар жамиятида шахс турли ижтимоий гуруҳларга мансуб бўлади. шахс бир вақтнинг ўзида маълум бир иш билан банд бўлган ҳолда, спорт секциясида аъзо, жамоат ишларини …
5
ҳамиша муайян мазмуни билан юзага чиқади. ўзининг борлигини англаши, одамнинг ўзини ким деб билиши, бошқа кишилар билан ўзаро муносабатини англаши, ўзининг фазилат ва камчиликларини англаши, шу кабиларни англаш ўзини англашга киради. шахснинг ўзини англаш ва ўзини билиши, ўз ҳулқ–атворини бошқариши учун зарур шартдир, ўзини–ўзи тарбиялаш учун ва ўз ақлини ўзи ўстириши учун зарур шартдир. “мен” образи ҳар бир одамда шакллана бориши уч ёшлик давридан кузатилади. бир одамда олтита “мен” мавжуд. 1-“мен” – табиатдан яратилган мен; 2-“мен” – мен ўзимни қандай одамман деб ҳисобласам, бе менинг 2 меним. 3-“мен” – мен одамлар мени қандай деб ҳисоблашларини хоҳлайман. 4-“мен” – мен атрофдагилар мени қандай одам деб ҳисоблайдилар, деб ўйлайман. 5-“мен” – одамлар мени қандай деб ҳисоблайдилар. 6-“мен” – одамлар мени мен ўзим ўзимни ким деб ҳисоблайдилар, деб ўйлайдилар. шахсни ўз–ўзини бошқаришида “мен” образини англаши муҳим бўлиб қуйидаги шартларга риоя этиш зарурдир: ўз–ўзи билан мулоқот қилиши, иродасини тарбиялаши, ўз–ўзини қилаётган иши ёки олиб …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"психологияда “шахс–жамияти ўз–ўзини бошқариш” масалалари" haqida

1403950682_49088.doc психологияда “шахс–жамияти ўз–ўзини бошқариш” масалалари психологияда “шахс–жамияти ўз–ўзини бошқариш” масалалари режа: 1. “шахс–жамият” тизими ҳақида. 2. шахс роллари ва ижтимоий статуси ҳақида, роллар зиддияти. 3. шахс ва онг. “мен” образи ва ўз–ўзини бошқариш омиллари. шахс–жамиятдаги алоҳида киши, одам. ҳар бир шахснинг воқеликни идрок этиши, уни қабул қилиши, маълум билимлар тизимига эга бўлиши ижтимоий тараққиёт билан изоҳланади. шу билан бирга ҳар кишининг билими, ҳулқи, одоби ва бошқа ҳусусият–фазилатлари унинг ўзига хос томонларини кўрсатади. жамият инсоният тарихий тараққиётининг маълум босқичида шаклланадиган ижтимоий муносабатлар мажмуидир. шахс–жамиятнинг бир азоси. у жамиятдан ташқарида бўлиши мумкин эмас. бунинг сабабалри: биринчидан, шахс аҳлоқи ҳамиша ...

DOC format, 65,5 KB. "психологияда “шахс–жамияти ўз–ўзини бошқариш” масалалари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.