тифлопсихология фани, вазифалари ва услубияти

DOC 111.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403950564_49082.doc тифлопсихология фани, вазифалари ва услубияти тифлопсихология фани, вазифалари ва услубияти режа: 1. инсоннинг ҳаёти ва фаолиятида кўриш қобилиятининг роли ва унинг бузилиши оқибатида келиб чиқадиган ҳолатлар. 2. тифлопсихология фани. 3. тифлопсихология масалалари, унинг аҳамияти ва бошқа фанлар билан боғлиқлиги. 4. тифлопсихологик кузатиш усуллари. 5. кўришида чуқур муаммолари бўлган болаларнинг руҳий ривожланиши. 6. кўриш нуқсонларида руҳий тасаввурларнинг акс этиши. инсоннинг ҳаёти ва фаолиятида кўриш қобилиятининг роли ва унинг бузилиши оқибатида келиб чиқадиган ҳолатлар. психологик фаолият – бу акс эттирувчи фаолият бўлиб, бунда инсонда антропогенез оқибатида мураккаб анализаторлар системаси шаклланган ва у ўз ўрнида ташқи дунёдан келаётган ҳаёт учун зарур бўлган ахборотларни қабул қилишни таъминлайди. бу системада кўриш, эшитиш ва тактил-кинестезик системалар биринчи ўринга чиқади, улар ҳис қилишни ўрганишда муҳим аҳамиятга эга. бунда бошқарувчи рол албатта кўриш қобилиятига тегишли бўлади. кўриш қобилиятининг қисман ёки тўлиқ бузилиши оқибатида сезиш ёрдамида ўрганиш соҳаси қай даражада зарарланишини тушуниш учун кўриш хусусиятининг инсон фаолиятининг акс …

қилиш кўп сонли юпқа дифференциал маълумотларни беради. инсонда кўриш фиксацияси (предметларни кўриш орқали идрок этиш) 100.000 тага етади, уларнинг фақат кераклисигина танлаб олинади. кўриш қамрови чегараланмаган былиб, и.м.сеченов кўз 8та белги категориясини ажрата олишини ёзган: ранг, шакл, ўлчам, йироқлашиш, йўналиш, жусса кўриниши, тинч туриш ва ҳаракат. булар ҳақиқий атрофлича муносабатларни белгилаш учун керак. албатта кўриш сезги орқали ўрганишларнинг ягона бирлиги эмас, лекин с.л.рубинштейннинг ёзишича: «кўриш предметларнинг ҳақиқий ҳолатини қабул қилишимизга ёрдам беради. кўриш ёрдамида инсон предметларни объектив қабул қилади. шунинг учун амалий ҳаракатлар учун бу ҳолат муҳим аҳамиятга эга». кўриш сезгилари эстетик ҳаяжонлар учун ҳам чексиз, туганмас булоsдек гап. бу айниқса, рангли кўриш учун ва шу орқали предметларни яхшироқ қабул қилиш учун зарур. гёте шундай ёзади: «инсонлар рангларни кўрганда жуда хурсанд бўладилар. кўз рангли кўриш учун эҳтиёж сезади. ёмғирли кунда қуёш нурлари пейзажни ёритганда ёқимли жонланишини эслайлик». меҳнат фаолиятида ҳам инсонга кўриш жуда зарур, чунки у бажарилаётган ишнинг тўғри эканлигини …

уҳиятнинг сифатли хусусиятлари турли даражада бўлади: анализаторларнинг бир-бирига таъсири ўзгаради, образли тушунчалар шаклланишида ўзига хос ўзгаришлар рўй беради, фикрлаш доирасида ҳам тушунча ва образларни таққослаш ўзгаради. тўлиқ ёки қисман кўриш функцияларининг ўзгариши жисмонан ривожланишига ҳам таъсир қилади, бу эса ўз ўрнида эркин ҳаракат қилиб йўналишни аниқлашда қийинчиликлар тўлдиради. кам ҳаракат қилиш натижасида эса тўқималар ҳолсизланади, скелет шаклланиши бузилади ва б. айтиб ўтилган руҳий ўзгаришлар руҳиятни махсус ўрганиш лозимлигини, кўриш нуқсонларини тезроқ профилактика қилиш, олдини олиш кераклигини тақазо этади. тифлопсихология фани тифлопсихология (грекча сўз бўлиб, typhlos- кўр) кўрлар психологияси деган маънони англатади. лекин ҳозирги пайтда бу атаманинг аҳамияти анча кенгайгани сабабли кўзи ожиз ва заиф кўрувчилар ёки янада аниқроқ номлайдиган бўлсак, кўришида муаммолари бўлган шахслар психологияси , деб номланмоқда. тифлопсихология- бу психологик фаннинг алоҳида бўлими. барча фанлар каби тифлопсихология ўзининг предметига эга.яъни тифлопсихологиянинг объекти кўришида турли муаммолари бўлган болалар саналади. кўзи ожизлар руҳиятида ҳар бир ҳодиса, фикр, хис туйғу турлича акс …

ниб боради. ҳозирги пайтда туғма ва авлоддан-авлодга ўтиб борадиган кўриш нуқсонлар шакллари 90% холларда учрайди. кўзи ожиз ва заиф кўрувчилар руҳиятини ўрганиш жуда қийин, чунки касаллик характери бўйича турлича бўлади. кўриш қобилиятини текширганда 2 та ёруғ нуқтани бир-бирига яқин турган ҳолда 1 минут давомида уларни ажратиб кўра олса, демак кўриш қобилияти яхши. кўриш заифлашгани сари оддий тўғирлаш мосламалари ишлатилади, яъни кўзойнак. 1) кўзи ожизларнинг - кўз ўткирлиги 0 дан 0,04 гача; 2) заиф кўрувчилар- 0,5дан 0,2 гача; 1) умуман кўзи ожиз ёки тотал кўзи ожизлар; 2) қисман ёки ёруғликни сезувчи кўзи ожизлар-кўзининг ўткирлиги 0,005 дан 0,04 гача. меъёрда кўришнинг муҳим шартларидан бири бу атрофдаги нуқталарни қимирламай туриб кўра олиш. оқ ранг учун бинокуляр кўриш горизонтал ҳолатда 180 градусга тенг, вертикал ҳолатда эса -110 градус. қизил, кўк ва яшил ранг учун кўриш майдони анча тораяди. масалан: кўриш майдони 10 0 гача бўлганлар кўзи ожиз ҳисобланади (i-гуруҳ ногиронлари), бу нуқсон уларнинг фаолиятини …

иятлари назарда тутилади; б) фақат кўзи ожиз ва заиф кўрувчиларга хос руҳий кўринишларни махсус ечиб ҳал қилиш; в) нуқсон юз берган вақт; г) умуман ўзига хос бўлган нуқсонли ривожланишни аниқлаш. бу асосий муаммолар тифлопсихологиянинг олдида турган амалий ва назарий саволларини ўрганиш давомида ҳал этилади. уларга қуйидаги масалалар киради: кўриш анализаторларининг функционал аҳволи, анализаторларнинг кўзи ожиз ва заиф кўрувчиларнинг руҳий фаолиятида сақланиб қоганлиги, шахслар ўртасидаги алоқалар, кўришида нуқсони бўлган болалар учун мўлжалланган махсус муассасаларни ўрганиш ва ҳ. албатта, бу масалалар тифлопсихологиянинг ўрганиши лозим бўлган арзимас қисмигина холос. лекин шу санаб ўтилган масалаларни тифлопсихология билимларини назарий жиҳатдан тушуниш ва амалиётда қўллаш мумкин (мактабгача бўлган ўқув муассасалари, мактаб, ўқув-ишлаб чиқариш муассасалари). шу билан бирга шуни айтиш керакки, ечилмай қолган муаммолар талайгина. фақат назарий ва амалий тарбия ўртасидаги узилиш қисқаргандагина, нуқсонли болаларнинг руҳий ривожланишини дастурлаштириш мумкин. тифлопсихологиянинг асосий масалаларидан бири педагогик, яъни ўқитишнинг услуб ва воситалари ёрдамида нуқсонли болаларга таъсир этиш йўли билан ечим …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тифлопсихология фани, вазифалари ва услубияти"

1403950564_49082.doc тифлопсихология фани, вазифалари ва услубияти тифлопсихология фани, вазифалари ва услубияти режа: 1. инсоннинг ҳаёти ва фаолиятида кўриш қобилиятининг роли ва унинг бузилиши оқибатида келиб чиқадиган ҳолатлар. 2. тифлопсихология фани. 3. тифлопсихология масалалари, унинг аҳамияти ва бошқа фанлар билан боғлиқлиги. 4. тифлопсихологик кузатиш усуллари. 5. кўришида чуқур муаммолари бўлган болаларнинг руҳий ривожланиши. 6. кўриш нуқсонларида руҳий тасаввурларнинг акс этиши. инсоннинг ҳаёти ва фаолиятида кўриш қобилиятининг роли ва унинг бузилиши оқибатида келиб чиқадиган ҳолатлар. психологик фаолият – бу акс эттирувчи фаолият бўлиб, бунда инсонда антропогенез оқибатида мураккаб анализаторлар системаси шаклланган ва у ўз ўрнида ташқи дунёдан келаётган ҳаёт учун зарур бўлган ...

DOC format, 111.5 KB. To download "тифлопсихология фани, вазифалари ва услубияти", click the Telegram button on the left.

Tags: тифлопсихология фани, вазифалар… DOC Free download Telegram