ruh haqida tushuncha

DOC 47.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403949822_49030.doc ruh haqida tushuncha ruh haqida tushuncha reja: 1. ruh hozirgi kun talqinida. 2. ruh diniy tushunchada. psixologiyada ruh haqidagi tushuncha doirasini kengaytirish orqali, ilk tushunchalarning paydo bo’lishi bu tushunchalarni hozirgi kunda qanday talqin etilishi jarayonarini kuzatgan holda bog’liq o’zaro farq qiladigan tomonlarini solishtirgan holda o’rganish. o’rtaga tashlangan munozarali savollar orqali ruh tushunchasi haqida bilim va ko’nikmalarni yanada boyitish va ijodiy fikrlashni ta’minlash. ijtimoiy hayot ehtiyojlari qadim-qadim zamondan kishini tevarak –atrofdagi odamlarning psixik jihatidan tuzilishi xususiyatlarini farqlay bilishga va ularni o’z hatti-harakatlrini hisobga olishga majbur etib kelgan. dastlab bu xususiyatlar xonning ta’siri deb izoh berilgan. xon tushunchasining paydo bo’lishi ibtidoiy xalqlarning animistik qarashlari bilan bog’liqdir. ibtidoiy olamning tasavvurida ruh tanadan batamom ajratilmagan bo’ladi. bunday tasavvurlar hayot hodisalari va ongni shu jumladan ketish va shu kabilarni, noilmiy, primetiv materialistik tarzda talqin oqibatida tarkib topgandir. ibtidoiy odam bu xildagi hodisalarning sabablarini tushuntirib berish vositalriga ega bo’lmasdan bevosita idrok qilinadigan yurakdagi narsani haqiqiy …
2
ddiy va xo’jalik jihatidan bir-biriga bog’liqdir. yovvoyi odamning tabiat qarshisidagi ojizligi sababli indivitning ham jamiyatning ham ruhdan ana shu tarzda tobeligi haqidagi tasavvurlar natijasida ruhi tabiat ibodat tarzidagi munosabatlar tarkib topdi. bu esa dinning dastlabki shakli edi. keyinchalik jamiyat taraqqiy eta borgan sari rejalashtirish va ijroning jismoniy mehnat va ishlab chiqarishning ma’naviy kuchlarining tabaqalashuvi sinfiy jamiyatda paydo bo’lishi va kishining mavhumlashtirilishi qobiliyati rivojlana borishi munosabati bilan jonning moddiylikdan ham tabiati haqidagi g’oyalar paydo bo’ldi. shu bilan birga oldingi animistik afsonaviy tasavvurlar o’z ruhni borliqning naturafilosofik manzarasi nuqtai nazaridan tushuntirishga urinishlari egallay boshladi. insonning naturafilosoflarni fans, anaksimen (er.av. u asr) va geraklit ruhni odamning ibtidosini tashkil etuvchi narsalar, suv. havo, olovlarning odamlar va hayvonlarga jon ato etuvchi shakli tarzda talqin qilishgan. qadimgi yunon faylasuflarining o’ziga xos shakli materiyaning jonliligi to’g’risidagi xulosaga olib keladi. ruh bilan aqlning tananing a’zolari bo’lgani uchun ularning o’zi ham tana hisoblanadi. atomislarning fikriga ko’ra sharsimon kichik va …
3
larning ta’limotiga ancha muvaffaqiyatli ravishda ilgarilab ketdiki, u psixologik fikrlarni tabiiy-ilmiy asosga qayta ko’rib uni biologiya va tibbiyot bilan bog’ladi. arastuning «jon» to’g’risidagi asari psixologiyaning bu davrga kelib o’ziga xos bilimlar sohasi sifatida ajralib chiqqanligidan dalolat beradi. uning yutuqlari ham hafyvonlardagi ham odamlardagi konkret hayotiy ko’rinishlarni ko’rsatish. tasvirlash, tahlil qilish bilan bog’liq edi. arastu ruhiy faoliyatni o’rganishning tjriba metodini ob’ektiv metodni himoya qilib chiqqan edi. geraklit, demokrit, aflotun, arastularning ta’limotlari keyingi asrda psixologik g’oyalarning rviojlanishida tayanch nuqtaga asos bo’ldi. asta-sekin ruh haqidagi tushuncha hayotning barcha ko’rinishlariga nisbatan qo’llanavermasdan faqat hozirgi biz psixika deb atayotgan darajaga nisbatan qo’llanadi. psixika kategoriyasining zamirida ong haqidagi tushuncha maydonga keldi. kishi faqat idrok va tafakkurga ega bo’lib qolmasan balki ularning unga mansubligini e’tirof etishga ixtiyoriy harakatlar qilibgina qolmasdan balki balki bu harakatlarni uning ham kamayayotganini bilishga qodirdir. bir vaqtlar yagona hisoblangan ruh haqidagi tushuncha organizmning tuzilish va funktsiyalarni tajriba tariqasida tadqiq etish borasidagi taraqqiyotning , …
4
ubha bildirishga majbur etadi. lekin unga qaramay bu tushunchada qimmatbaho bir g’oya mujasamlashgan ediki, unga ko’ra organizmning faolligi moddiy a’zoga moddiy ta’sir ko’rsatish bilan belgilanadi. bu g’oyadan voz kechish ruhning tanani harakatga keltiruvchi kuch ekanligi haqidagi eski asavvurlarga qaytishdan iborat bo’ladi. fanda murakkab vaziyat vujudga keldi. bir tomondan tirik mavjudotlarning faoligi sabablarini faqat refleks haqidagi tushuncha izohlab berar edi. ikkinchi tomondan ushbu faollikni uni nervlarning oddiy mexanik aloqalarida tashqari olib chiqishi mumkin emasligi ko’rsatiladi. adabiyotlar: 1. m.g.yaroshevskiy «istoriya psixologii» moskva. izd. «nauka» -1979 yil. 2. a.n.jdan. «psixologiya ot antichnosti do nashix dney» moskva, «nauka» -1989 y. 3. yu.b. gippenreyter «vvedenie v obshuyu psixologiyu» moskva, izd. mgu- 1098 g. 4. www.ziyonet.uz
5
ruh haqida tushuncha - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ruh haqida tushuncha"

1403949822_49030.doc ruh haqida tushuncha ruh haqida tushuncha reja: 1. ruh hozirgi kun talqinida. 2. ruh diniy tushunchada. psixologiyada ruh haqidagi tushuncha doirasini kengaytirish orqali, ilk tushunchalarning paydo bo’lishi bu tushunchalarni hozirgi kunda qanday talqin etilishi jarayonarini kuzatgan holda bog’liq o’zaro farq qiladigan tomonlarini solishtirgan holda o’rganish. o’rtaga tashlangan munozarali savollar orqali ruh tushunchasi haqida bilim va ko’nikmalarni yanada boyitish va ijodiy fikrlashni ta’minlash. ijtimoiy hayot ehtiyojlari qadim-qadim zamondan kishini tevarak –atrofdagi odamlarning psixik jihatidan tuzilishi xususiyatlarini farqlay bilishga va ularni o’z hatti-harakatlrini hisobga olishga majbur etib kelgan. dastlab bu xususiyatlar xonning ta’siri deb izoh berilgan. ...

DOC format, 47.0 KB. To download "ruh haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: ruh haqida tushuncha DOC Free download Telegram