itimoiy psixologiyada kichik guruhlarni o`rganishning metologik muammolari

DOC 63,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363005657_41988.doc www.arxiv.uz reja: 1.kichik guruhlar psixologiyasi 2.kichik guruhlarning klassifikatsiyasi 3.kichik guruhlardagi dinamik jarayonlar 4. boshqaruv psixologiyasining ijtimoiy psixologik jixatlari 5. guruhlarda rahbarlik va liderlik 6. liderlik uslublari haqida tushuncha 7. rahbarlik sifatlari kichik guruhlar psixologiyasi kichik guruhlar muammosi ijtimoiy psixologiyada eng yaxshi ishlangan va ko`plab ilmiy tadqiqotlar o`tkazilgan ob`ektlardandir. bu an`ana amerikada asrimiz boshida o`tkazilgan ko`plab eksperimental tadqiqotlardan boshlangan bo`lib, ularda olimlar oldiga qo`yilgan asosiy muammo shu ediki, individ yakka holda yaxshi ishla ydimi yoki guruhda yaxshirok samara beradimi, boshqa odamlarning yenida bo`lishi uning faoliyatiga qanday ta`sir kursatadi. shuni ta`kidlash lozimki, bunday sharoitlarda individlarning o`zaro xamkorligi (interaksiya) emas, balki ularning bir vaqtda bir yerda birga bo`lganligi faktining (koaksiya) ta`sinri o`rganildi. olingan ma`lumotlar shuni kursatadiki, boshqalar bilan xamkorlikda bo`lgan individ faoliyatining tezligi oshadi, lekin harakatlar sifati ancha pasayishi aniqlandi. bunday ma`lumotlar amerikalik n. triplett, nemis olimi a. mayer, rus olimi v. m. bexterev, yana bir nemis olimi v. mede va boshqalarning …

ldi. birinchidan, kichik guruhlarning xajmi, uni tashqil etuvchi shaxslar soni xususida shunday fikrga kelindiki, kichik guruh "diada" ikki kishidan tortib, to maktab sharoitida 30-40 kishigacha deb kabo`l qilindi. ikki kishilik guruh deyilganda, avvalo oila - yangi shakllangan oila ko`prok nazarda tutiladi, lekin samarali o`zaro ta`sir nazarda tutilganda 7-2 kishi nazarda tutiladi. bunday guruh turli ijtimoiy-psixologik tadqiqotlar uchun ham, sotsial-psixologik treninglar o`tkazish uchun ham qo`lay hisoblanadi. ikkinchidan, guruhning ulchami qanchalik katta bo`lsa, uning alohida olingan shaxslar uchun kadrsizlanib borish xavfi kuchayadi. ya`ni, shaxsning ko`pchilikdan iborat guruhdan o`zini tortish va uning normalarini bo`zishga moyilligi ortib boradi. uchinchidan, guruhning xajmi kichiklashib borgan sari shaxslararo o`zaro munosabatlar taranglashib boradi. chunki, shaxslarning bir-birlari oldida mas`uliyatlarining oshishi va yaqindan bilishlari uning o`rtasidagi aloqalarga doim aniqlik bo`lishini talab qiladi. munosabatlardagi har qanday disbalanslar ochik holdagi ziddiyatlarni keltirib chiqaradi. turtinchidan, agar guruh a`zolarining soni tok bo`lsa, ular o`rtasidagi o`zaro munosabatlar juft bo`lgan holdagidan ancha yaxshi bo`ladi. shundan bo`lsa …

bo`linishni amerikalik olim e. meyo taklif yotgan edi. uning fikricha, rasmiy guruh har bir a`zolarining rasmiy rollarga ega ekanligi, ular mavqeining va guruhda tutgan o`rnining aniqligi bilan harakterlanadi. bu guruhlarda asosan,"vertikal"tarzda ro`y berib, guruhning bir yoki bir necha a`zosidan"xokimiyat"bo`lganligi uchun ham, ular boshqalarni boshqarish, ularga buyruk, rasmiy ko`rsatmalar berish huquqiga ega bo`ladilar. rasmiy guruhga misol qilib har qanday birgalikdagi faoliyat maqsadlari asosida shakllangan jamoalarni - ishlab chiqarish brigadasi, talabalar guruhi, sinf o`quvchilari, pedagogik jamoa va boshqalarni olish mumkin. rasmiy guruhlardan farkli ularok, norasmiy guruhlar ham mavjud bo`ladiki, ular asosan stixiyali tarzda, aniq maqsadsiz tarkib topadi va ularda a`zolarning aniq mavqelari, rollari oldindan belgilangan bo`lmaydi. ko`pincha norasmiy guruh rasmiy guruh tarkibida tashqil topadi va ularni boshqarish ham oldindan belgilangan bo`lmay, odamlar ichidan u yoki bu shaxsiy sifatlari tufayli ajralib chiqqan a`zolar norasmiy rahbarlik rolini bajarishlari mumkin. bundan tashkari, ijtimoiy psixologiyada referent guruh tushunchasi ham bor. bu tushuncha fanga birinchi marta amerikalik …

karshi bo`lgan guruh sifatida qaraydilar. nima bo`lganda ham ana shunday guruhning mavjudligi shaxs uchun ahamiyatli bo`lib, uning xulq-atvori uchun etalon hisoblanadi. tadqiqotchi yoki tarbiyachining vazifasi, ana shu guruhni aniqlay olish va aniqlagandan sung nima uchun aynan shu guruh referent rolini uynaganini bilish muhimdir. referent guruhga qarab shaxsga baho berish, uning xulq-atvorini bashorat qilish mumkin. kichik guruhlardagi dinamik jarayonlar ma`lumki, guruhda to`plangan kishilar o`rtasida doimiy muloqot va munosabatlar mavjud bo`ladiki, ularning mazmuni va yo`nalishiga ko`ra, o`ziga xos sotsial-psixologik muxit shakllanadi. bu muxit guruhning taraqqiyotini ham, undagi turli jarayonlarni ham belgilaydi. guruhning dinamik jarayonlari deganda avvalo uning shakllanish jarayoni, liderlik va guruhga turli karorlarni kabo`l qilish jarayoni, guruhning har bir shaxsga ta`siri kabilar tushuniladi. guruhning shakllanishi uning paydo bo`lishi haqida gapiradigan bo`lsak, avvalo shuni ta`kidlash lozimki, guruh jamiyat extiejlari va ijtimoiy talablar asosida paydo bo`ladi. masalan, sinf jamoasi doimo bolalarning tugilishi, rivojlanishi va ularning maktablarda ta`lim olishlari kerakligi uchun, talabalar guruhi ham …

iboratki, u individning guruhda kabo`l qilinadigan normalar, fikrlar, xulq-atvor standartlarini qanchalik kabo`l qilish yoki kabo`l qilmasligi bilan bog`liq. guruh fikrini qanchalik tez kabo`l qilish uning ta`siriga berilish individ bilan guruhning ziddiyatlarini oldini olish mumkin. shuning uchun ham individ ana shunday xatti-harakat qilishga intiladi. lekin ana shunday guruh fikriga, harakatiga qo`shilish turli shakllarda bo`lishi mumkin: tashki konformillik - individ guruh fikriga nomigagina qo`shiladi, aslida ruxan u guruhga karshi turadi; ichki konformillilik - individ guruh fikriga tulaligicha qo`shiladi va ruxan kabo`l qiladi. ana shunday hollarda individ bilan boshqalar o`rtasida ziddiyat yoki konfliktlar paydo bo`lmaydi. bu o`rinda yana bir tushuncha ham bor, u ham bo`lsa "negativizm" tushunchasidir, bu individning har qanday sharoitda ham guruh fikriga karshi turishi va o`zicha mustaqil fikr, mavqeini namoyon qilishidir. bu tabiiy individ uchun noqo`lay lekin, mustaqil fikr, odil harakatlar doimo hurmat qilinadigan jamoalarda negotivizm xodisasi yemon illat sifatida kabo`l qilinmaydi. guruhlardagi yana bir jarayon - bu guruhning uyushkokligi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "itimoiy psixologiyada kichik guruhlarni o`rganishning metologik muammolari"

1363005657_41988.doc www.arxiv.uz reja: 1.kichik guruhlar psixologiyasi 2.kichik guruhlarning klassifikatsiyasi 3.kichik guruhlardagi dinamik jarayonlar 4. boshqaruv psixologiyasining ijtimoiy psixologik jixatlari 5. guruhlarda rahbarlik va liderlik 6. liderlik uslublari haqida tushuncha 7. rahbarlik sifatlari kichik guruhlar psixologiyasi kichik guruhlar muammosi ijtimoiy psixologiyada eng yaxshi ishlangan va ko`plab ilmiy tadqiqotlar o`tkazilgan ob`ektlardandir. bu an`ana amerikada asrimiz boshida o`tkazilgan ko`plab eksperimental tadqiqotlardan boshlangan bo`lib, ularda olimlar oldiga qo`yilgan asosiy muammo shu ediki, individ yakka holda yaxshi ishla ydimi yoki guruhda yaxshirok samara beradimi, boshqa odamlarning yenida bo`lishi uning faoliyatiga qanday ta`sir kursatadi. shuni ta`kidl...

Формат DOC, 63,5 КБ. Чтобы скачать "itimoiy psixologiyada kichik guruhlarni o`rganishning metologik muammolari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: itimoiy psixologiyada kichik gu… DOC Бесплатная загрузка Telegram