psixika taraqqiyoti

PPTX 6.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1539250194_67775.pptx /docprops/thumbnail.jpeg psixika taraqqiyoti psixika taraqqiyoti reja: 1.psixikaning filogenezda rivojlanishi. a) psixika materiya evolyutsiyasi mahsuli ekanligi. b) qo’zg’aluvchanlik, tropizm. v) hatti-harakatlarning instinktiv shaqllari. g)hayvonlarning intellektual hatti - harakatlari, hayvonlar «tili». 2.psixikaning muhitga va tana a’zolarning tuzilishiga bog’liqligi. kishi psixikasining paydo bo’lishi va rivojlanishi eng murakkab muammolardan biri bo’lib, tabiat qonunlarining mohiyatini tushunib yetishga harakat qiladigan tadqiqotchilarni bu muammo hamma vaqt qiziqtirib kelgan. materialistik yo’nalishdagi olimlar psixikaning paydo bo’lishini materiyaning uzoq davom etgan rivojlanishining natijasi deb izohlashadi. ular materiyaning tabiatini tadqiq qilisharkan, harakat materiyaning hayot kechirish usuli, uning tarkiban o’ziga xos ajralmas xususiyati ekanligi uchun ham materiya harakatining turli xil shaqllarini o’rganadilar. utgan ajdodlarimiz psixologiya muammolarini izchil va atroflicha, muayyan yo’nalishda, ma’lum kontseptsiya asosida o’rgangan bo’lsalar ham, albatta, o’z asarlarida psixik holatlarning aks etishi, namoyon bo’lishi, rivojlanishi va o’zgarishlari to’g’risida qimmatli fikrlar bildirishgan. ajdodlarimiz asarlarida psixik holatlar haqidagi fikrlari 1) xalq ijodiyotida-rivoyatlar, maqollar, matallar va masallar; 4) turli davrlarda ijod qilgan …

ologik jarayonlar bilan bog’liq psixik jarayonlar haqida ancha muhim ma’lumotlar bor. uning «odob haqida» risolasi ham inson shaxsini shaqllantirish to’g’risidagi jiddiy asardir. yusuf xos xojibning «qutadg’u bilig» asaridagi bosh masalalardan biri komil insonni tarbiyalashdir. abdurahmon jomiyning «bahoriston», «xiradnomai iskandariy», «tuhfatul ahror», «silsilatuz zaxob» va boshqa asarlarida ilm-ma’rifat, ta’lim-tarbiya, kasb-hunar o’rganish, yaxshi xislatlar va odoblilik haqidagi fikrlar ifodalangan. devoniy o’zining «axloqi jaloliy» nomli asarida insoniy fazilatlarni to’rtga bo’ladi va bular donolik, adolat, shijoat va iffatdir. alisher navoiyning «xazoinul maoniy, «maxbubul qulub» va boshqa asarlarida yetuk, barkamol insonning axloqi, ma’naviyati, odamlarga munosabati, iste’dodi va qobiliyati to’g’risida qimmatli mulohazalar yuritilgan. ana shu psixologik kategoriyalar ijtimoiy adolat qaror topishi uchun muhim ahamiyatga ega ekani ta’kidlangan. shuningdek, navoiy asarlarida shaxsning kamol topishida ota-onaning roli, ayollarning iffatliligi, insonlarning kamtarligi masalalari alohida o’rin egallaydi. rossiyada psixologik qarashlar namunalari. sharq va /arb madaniyati ta’sirida inson ruhiyati bilan bog’liq qator og’zaki va yozma, amaliy va ilmiy asarlarda paydo bo’la …

iy yoki kimyoviy ta’siri tarzida yuz berishi mumkin. noorganik tabiatdagi harakatning oddiy misollariga e’tibor qiling: dengizdagi qoya suvning ta’siriga muayyan qarshilik ko’rsatadi - to’lqinlar qoyaga urilib qaytadi, lekin qoyaning o’zi ham sekin - asta yemirila boshlaydi; quyosh nuri suv yuzasiga kelib urilgach, sinib qaytadi; elektr razryadlari natijasida ozon molekulalari hosil bo’ladi. jonli materiyaga in’ikosning biologik shaqllari xos bo’lib, jonli materiyaning ma’lum bir bosqichida esa in’ikosning yangi shaqli sifatidagi psixika paydo bo’ladi. materiya harakatining biologik shaqli-hayot-tabiat rivojlanishining sifat jihatidan yangi bosqichidir. o’lik materiyadan tirik materiyaga o’tishni izohlaydigan qator gipotezalar mavjud. ulardan biri a. i. oparinga tegishli bo’lib, unga ko’ra organik moddalar - atomlari turli shaqllardagi azotning, kislorodning, vodorodning, fosfor va oltingugurtning atomlari bilan bog’langan modda uglerod negizida hosil bo’lgan birikmalarning paydo bo’lishi jonli materiya paydo bo’lishining zarur sharti hisoblanadi. oparinning gipotezasiga ko’ra taxminan 2 mlrd yil ilgari atmosferada erkin kislorod ajralib chiqib, organik moddalarda fotoximiyaviy reaktsiyaning va fotosintezning yuz berishiga olib …

og’liq bo’ladi. har qanday jonli organizm barcha tashqi qo’zg’atuvchilarga nisbatan tanlangan holda «faol» munosabatda bo’ladi va bu bilan jonli materiyaning sifat jihatidan yangi xususiyatini - o’z-o’zini tartibga solish xususiyatini namoyon qiladi. psixikaning muhitga va a’zolarning tuzilishiga bog’liqligi. uzoq vaqt davom etgan evolyutsiya natijasida hozirgi organizmlarda in’ikosning qo’zg’aluvchanlikdan tortib, to uning ancha yuksak darajadagi shaqllari - psixik hayotning ifodalanishi shaqllari bo’lmish sezgilar, idrok, xotira, tafakkurga qadar turli xildagi shaqllari ta’sirlanish - qo’zg’aluvchanlik. tropizm. hatti-harakatlarning instinktiv shaqllari hayvonlar muloqoti va «tili». psixika va nerv tizimining evolyutsiyasi. ta’sirlanish - qo’zg’aluvchanlik. tropizm. o’simlik va hayvonlarga mansub shaqllar evolyutsiyasining barcha bosqichlarida jonli organizmlar in’ikosining alohida biologik shaqli - ta’sirlanuvchanlikka ega bo’ladi. ta’sirlanuvchanlik tirik organizmning biologik ahamiyatiga ega bo’lgan (biotik) ta’sirga javob berish qobiliyati demakdir. oddiy ta’sirlanuvchanlik sodda, bir hujayrali tirik organizmdayoq seziladi. (suvli probirkadagi bir hujayrali amyoba probirka qizdirila boshlashi bilan holatini o’zgartirishi bunga misol bo’ladi). biotik ta’sir natijasida jonli organizmda protoplazmaning xossasi o’zgaradi. biotik …

organizmni boshqa ta’sirotlar bilan bog’lovchi, organizmni muhitda mo’ljal olishiga yordam beruvchi, signal beruvchilik vazifasini o’tovchi ta’sirlarga javob ta’siridan bo’lak narsa emas. in’ikos etish darajasi ko’p hujayrali hayvonlarda ancha yuksakroqdir. ko’p xujayralilarning murakkabligi hujayralar ko’pligida emas, har xilligidadir. masalan, tanasining tashqi qismida sanchiladigan (chaqadigan) hujayralar joylashgan bo’lsa, ichki qismi esa ovqat hazm qiladigan hujayralar bilan qoplangan. ko’p hujayralilarning organizmida, shuningdek organizmning biron bir qismida ro’y bergan qo’zg’alishning o’tkazgichi funktsiyasini bajaradigan alohida sezuvchan protoplazmali hujayralar o’zaro birikib, hayvonning butun tanasiga yoyilgan nerv shoxobchasini tashkil etadi. kovakichaqlilardagi qisqichlar - o’ljani ushlab turish organlari yuksak darajada sezuvchandir. organizmning turli qismida joylashgan hujayralar o’rtasidagi bog’lanishlar shartli reflekslar paydo bo’lishiga, xotira jarayoni shaqllanishiga olib kelgan bo’lishi kerak. evolyutsion zanjirda kovakichaqlilardan yuksak turadigan va bu yerda hayot kechiradigan ko’p hujayralilarda hayot tarzining o’zgarganligi munosabati bilan tananing tuzilishi murakkablashadi, qo’g’gatuvchilarning ma’lum bir turlarini aks ettiradigan o’ziga xos organlar - sezgi a’zolari rivojlanadi, aks ettirish shaqllari ham ancha murakkablashadi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "psixika taraqqiyoti"

1539250194_67775.pptx /docprops/thumbnail.jpeg psixika taraqqiyoti psixika taraqqiyoti reja: 1.psixikaning filogenezda rivojlanishi. a) psixika materiya evolyutsiyasi mahsuli ekanligi. b) qo’zg’aluvchanlik, tropizm. v) hatti-harakatlarning instinktiv shaqllari. g)hayvonlarning intellektual hatti - harakatlari, hayvonlar «tili». 2.psixikaning muhitga va tana a’zolarning tuzilishiga bog’liqligi. kishi psixikasining paydo bo’lishi va rivojlanishi eng murakkab muammolardan biri bo’lib, tabiat qonunlarining mohiyatini tushunib yetishga harakat qiladigan tadqiqotchilarni bu muammo hamma vaqt qiziqtirib kelgan. materialistik yo’nalishdagi olimlar psixikaning paydo bo’lishini materiyaning uzoq davom etgan rivojlanishining natijasi deb izohlashadi. ular materiyaning tabiatini tadqiq qilisharkan, ha...

PPTX format, 6.5 MB. To download "psixika taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: psixika taraqqiyoti PPTX Free download Telegram