talabalar o'quv mashg'ulotlarini nazorat qilish va tartibga keltirish

DOC 61.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1500185298_68613.doc talabalar o'quv mashg'ulotlarini nazorat qilish va tartibga keltirish «nazorat» atamasini qo'llashga pedagogik o'quv jarayonida va pedagogik psixologiyada turlicha yondashiiadi. pedagogika nazariyasida va pedagogik amaliyotda «nazorat» atamasi «keng» va «tor» ma'noda uchraydi. «keng ma'noda» nimadir tekshirish, «tor ma'noda» esa, kibernetika ruhiyatidadan kelib chiqib, «o'z-o'zini boshqarish uchun xarakterli bo'lgan teskari aloqa tamoyilidir». «pedagogika» o'quv qo'llanmasida bu tushuncha yuqoridagidek izohlanadi. bundan kelib chiqadiki, «o'quvchiiarning o'quv mashg'ulotlarini nazorat qilish tashqi teskari aloqani va ichki teskari aloqani ta'minlaydi». «tashqi teskari aloqa» tushunarli bo'lib: bu o'quv materialining o'quvchilar tomonidan o'zlashtirilishini tekshirish degani (nazorat-so'rovlar, yozma ishlar, imtihonlar va h.k.), bularni barchasini o'qituvchi tashkinashtiradi. «ichki teskari aloqada» esa, «o'zgacha» -o'quvchining o'z-o'zini tekshirishi, bu haqida bir nechta umumiy so'zlar, ulardan o'quvchiiarning o'z-o'zini boshqarishida «teskari aloqa»ning «ichki» xarakterini nimadan tarkib topganini tushunish mumkin. bu ham baribir «mashinali» yoki «mashinasiz» dasturlash vositalarini qoilash orqali o'qituvchi yordamida tashkilashtiriladi. «o'z-o'zini nazorat qilish» atamasini qo'llash orqali muallif, o'quvchilar aniq savol yoki masaialarda o'zini …

rish sifatini tekshirish kabi emas, balki o'quvchining o'z aqliy jarayonlarini uning tarkibi va tavsifi (prinsiplari, qonuniyatlari, qoidalari) bo'yicha o'qilayotgan o'quv topshiriqlarining to'g'ri bajarihshi uchun mo'ljalli asosdek xizmat qiluvchi nazariya kabi amalga oshiriladi. bilimlarni o'zjashtirish jarayonini boshqarish mexanizmi haqida gapirilganda, n.f.talzina nazoratni uning sozlashdagi zaruriy tarkibiy elementi sifatida qaraydi. agar boshqarilayotgan jarayon mavzusi bilan hamjihatlikda boradigan (yoki dasturli o'qitish uchun - dastur) bo'lsa, unda hech qanday korreksiya talab qiladigan qo'shimcha harakatlarni yuzaga keltirmaydi. biroq jarayonning qandaydir dasturdan chekinishini ko'rish bilanoq, pedagog uning chekinishi xarakteri haqidagi teskari aloqa jadvali bo'yicha tushayotgan ma'lumotlarni qo'llab, darhol, talab etilgan sohaga yo'naltirilgan holda o'quv mashg'ulotlarini o'tkazish bo'yicha tadbirlarni qo'llaydi. bu sozlovchi harakatda, teskari aloqa nazorat kanalidek chiqadi, ular pedagogik jarayonning oxirini kutib o'tirmasdan, jarayonning borishi haqida ma'lumotlarni oladi. bu esa unga darrov ta'sir o'tkazadi. o'quv mashg'ulotlarining borishi bo'yicha nazorati va korreksiyasi - mana shu nazoratning tushunilishida nimalar muhim, agarda o'quv mashg'ulotlari tugagan bo'lsa, endi aralashishning iloji …

shqasiga o'tishiga olib keladi. ikkinchidan, teskari aloqaning chastotasi (oralig'i)ni aniqlash, kuzatuvchining teskari aloqa deb nomlagani mukammal deb hisoblanadi. o'quv jarayoniga ushbu holatni mexanik tarzda olib o'tish samarali chiqmagan. buning sababi quyidagicha izohlanadi; nazorat o'quv jarayonida faqatgina teskari aloqa funksiyasini bajaribgina qolmay, balki mustahkamlash funksiyasini ham bajaradi. u o'quvchining motivatsion muhiti bilan ham shuningdek bog'liqdir. v.v.davidov nazoratni o'quv mashg'ulotidek ko'rib, uning ostida boshqa o'quv mashg'ulotlarining o'quv masalalari va shart-sharoiti talablariga mosligini aniqlashdir. nazorat o'quvchiga harakatlarning uslubiy tarkibini o'zgartirib, olinayotgan natija va yechilayotgan masala sharoitlari xususiyatlarining u yoki bunisi bilan uning aloqasini aniqlashga imkon beradi. shuning natijasida nazorat harakatlarining operatsion tarkibi va ularning bajarilishi to'g'riligi kerakh hajmini ta'minlaydi. nazorat, uni bajarish sharoitlarining operatsion harakatlar tarkibiga mosligini aniqlashga imkon berib, tarkibsiz reflekslarga asoslanadi. tarkibiy refleksiyani inson tomonidan shaxsiy harakatlari asosida ko'rib chiqish va izlash bilan bog'liq. shu tariqa psixologik nuqtayi nazarda talabaning o'quv faoliyati deganda — o'z-o'zining nazorati, o'zining o'quv faoliyati borasida aniqligini …

ay o'zlashtirilsin. demak, bir necha kun tayyorlanib va darhol, bir urinishda o'qilgan dasturlar bo'yicha javob bermaslik uchun, imtihon sessiyasi kelishini kutib o'tirmasdan, hech narsani orqaga surmaslik, o'zlashtirilmagan ma'ruza matnlari va o'qilmagan ilmiy matnlar va o'quv adabiyotlarni to'plamaslik kerak. afsuski, ko'p birinchi kurs talabalari bunday yo'l tutishmaydi. talabalarning bunday ish uslubi oldindan ma'lum: bilimlari sayoz, parchalangan, hayot va amaliyot bilan kam bog'langan, isbotlanmagan, uzuq-yuluq, shuning uchun ko'pi unutilgan esdagilari ham bir-biri bilan, mantiqiy bog'lanmagan, o'zlashtirilmagan qisqasi, fan predmeti bo'yicha ilmiy topshiriqlarning butunligi, ahamiyati uzviy bog'liq holatdek tushunilmasdan esda olib qolingan. birinchi kundanoq talabaning psixologik ritm bo'yicha, kunma-kun, yangi ilmiy ma'lumotlarni o'zlashtirish uchun o'quv faoliyatining nazoratiga uni o'rgatish lozim, bu pedagogika va uslubiyoti till bo'yicha o'z-o'zini nazorat qilish deb atash mumkin. yuqorida ta'kidlanganidek nazoratga o'rgatish berilgan muammo bo'yicha maxsus o'quv mashg'ulotlarini anglatishi lozim emas. balki o'quv faoliyati shart-sharoitlaridan kelib chiqib belgilanishi lozim. o'quv faoliyati quyidagicha tashkillashtiriladi: talaba o'quv topshiriqlarini bajarish jarayonida, uni …

ashtirilishi kerakki, uni amaiga oshirilishi jarayonida o'quvchining qanday qilib o'rganilayotgan nazariyaning me'yorlari, qoidalari, qonunlari va boshqa talablarini qo'llashiga butunlay bog'liq bo'ladi. bundan tashqari, topshiriqlar shunday tuzilishi kerakki, uning echimi aniqligi shu talablarga rioya etishga bog'liq boisin. psixologik nazariyani o'qishda ham boshqa nazariyalarda bo'lgani kabi, talabalar psixologik faktlami tekshirish va bilishga mo'ljallangan mashqlami yechishda ulardan foydalansin. masalan, psixologik faoliyat tushunchasini o'zlashtirish uchun talabalarga berilgan o'quv topshiriqlariga murojaat etamiz. quyida keltirilgan topshiriqlarni aniq va to'g'ri yechish uchun talaba «faoliyat» tushunchasining belgilari bilan o'zining aqliy operatsiya jarayonlarini doimo taqqoslashi zarur. bu belgilar esa, talabalarga yozdirib boriladi: awal tushunchaning differensiasiyasi, so'ngra faoliyat tarkibi (motivning qandaydir talab buan bog'hqligi, maqsadi, vositasi natijasi). mana endi talaba topshiriqni bajarishda ehtiyojlar darajasiga qaraydi. unda psixologik faoliyat belgilarining mavjudligi yoki yo'qligi tahlil qilinadi. agar mavjud bo'lsa, unda bu «faoliyabni tushunchasiga taalluqli, agar yo'q bo'lsa, unda bu «faoliyat» psixologik ma'noda emasligidan iborat. yuqorida o'quv operatsiyalarini ko'rib chiqib, tahlil qilinadi. talaba …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "talabalar o'quv mashg'ulotlarini nazorat qilish va tartibga keltirish"

1500185298_68613.doc talabalar o'quv mashg'ulotlarini nazorat qilish va tartibga keltirish «nazorat» atamasini qo'llashga pedagogik o'quv jarayonida va pedagogik psixologiyada turlicha yondashiiadi. pedagogika nazariyasida va pedagogik amaliyotda «nazorat» atamasi «keng» va «tor» ma'noda uchraydi. «keng ma'noda» nimadir tekshirish, «tor ma'noda» esa, kibernetika ruhiyatidadan kelib chiqib, «o'z-o'zini boshqarish uchun xarakterli bo'lgan teskari aloqa tamoyilidir». «pedagogika» o'quv qo'llanmasida bu tushuncha yuqoridagidek izohlanadi. bundan kelib chiqadiki, «o'quvchiiarning o'quv mashg'ulotlarini nazorat qilish tashqi teskari aloqani va ichki teskari aloqani ta'minlaydi». «tashqi teskari aloqa» tushunarli bo'lib: bu o'quv materialining o'quvchilar tomonidan o'zlashtirilishini tekshirish d...

DOC format, 61.0 KB. To download "talabalar o'quv mashg'ulotlarini nazorat qilish va tartibga keltirish", click the Telegram button on the left.

Tags: talabalar o'quv mashg'ulotlarin… DOC Free download Telegram