ўзбекистонда таълим тизими

DOC 126,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443934800_61639.doc ўзбекистонда таълим тизими р е ж а: 1. халқ таълим тизими ҳақида тушунча. 2. ўзбекистонда таълим тизими тарихи ҳақида маълумот. 3. таълим тизимининг тузлиши ва унинг иш мазмуни. 4. таълим соҳасида давлат сиёсатининг асосий принциплари. 5. мактабгача ва умумий ўрта таълим. 6. ўрта махсус касб-ҳунар таълими ва олий таълим мазмуни. 7. олий ўқув юртидан кейинги таълим ва кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш. 8. мактабдан ташқари таълим. халқ таълими тизими деб муайян мамлакатнинг ички ва ташқи сиёсатига таъсир кўрсатувчи ҳамда маълум бир қоидалар асосида ташкил этилган барча таълим-тарбия муассасаларининг тузилишига айтилади. халқ таълими тизими республикамизни ижтимоий, иқтисодий ва маданий ривожланишининг устивор соҳаси ҳисобланади. у ўзбекистон республикасининг конститутцияси ва ўзбекистон республикасининг давлат мустақиллиги асослари тўғрисидаги қонунга мувофиқ ташкил этилди ва назорат қилинади. констутциянинг 18, 41-моддаларида таъкидланганидек жумҳуриятимизда яшовчи барча фуқоролар жинси, ирқи, миллати, тили, дини, ижтимоий келиб чиқиши, эътиқоди, шахси ва ижтимоий мавқеидан қатъий назар билим олиш ҳуқуқига эга. …

мустақил давлатимизнинг жаҳон ҳамжамиятида ўзига муносиб, обрўли ўрин эгаллаши учун фидойилик билан курашиши мумкин”, -фикри асосида фаолиятларини ташкил этмоқликларини талаб этади. ўзбекистон республикаси таълим тизими ана шу ғояни амалга тадбиқ этишга қаратмоғи даркор. таниқли венециялик сайёҳ марко поло узоқ вақт ҳозирги ўзбекистон, тожикистон, туркманистон ва қўшни вилоятлар ҳудудида яшаган халқларнинг анъаналарини, урф-одатларини ўрганади. у ўз эсдаликларида ёш авлодни ҳаётга тайёрлашда кўп асрлар давомида қўлланилган усул ва воситаларга таянган ҳолда “нур шарқдан таралади” деган эди. қадимги оврўпада кенг тарқалган мазкур хикматда шарқ халқларининг инсоният маданият пойдеворини яратишдаги улкан ҳиссаси ғарб халқлари томонидан тан олингани ифодасидир. ота-боболаримизнинг “ўтмишни унутганнинг келажаги бўлмайди” деган ҳикматли гапи бор. биз тарихимизни қанчалик чуқур ўргансак, маданий меросимизга, қадрият ва анъаналаримизга қаратсак, келажак авлодга шунчалик тўғри таълим берган бўламиз. шарқда, хусусан ўзбекистонда таълим-тарбияга жуда катта эътибор берилган эди. болаларни кичик ёшидан илмга қизиқтириш, ахлоқан пок, виждонли, меҳр-шафқатли қилиб вояга етказиш, эл-юртга нафи тегадиган фарзанд қилиб ўстириш масалаларига ота-боболаримиз …

тизими икки босқичдан иборат бўлгани кўпгина манбаларда қайд этилган. чунончи: ибтидоий ва ўрта асрлар даври мадрасалар таълими. шу ўринда ўз устида тинмай ишлаган иқтидорли пешқадам муллаваччалар тенгдошларидан ўзиб кетиб, илм чўққиларини эгаллаганини ва юқори даражага эришганликларини таъкидлаш лозим. ўтмишда мактабга қабул қилинадиган ўқувчиларнинг ёши аниқ белгиланмас, баъзи ота-оналар фарзандларини 5 ёшда, айримлари эса 6-8 ёшда, шаҳарларда ўғил болалар 15-17 ёшгача, қишлоқ жойларда эса 13-15 ёшгача ўқитиларди. ўқув дастурлари ва дарс жадвали мунтазам бўлмасдан, ўқувчилар синфларга ажратилмас, эди. ўқувчилар ўқитилаётган фаннинг характери ва соҳасига қараб гуруҳланади. масалан: “тахтахонлар” домла томонидан тахтачага ёзилган ҳарфларни ёзишни ўрганар эди ва ҳоказо. vii-viii асрларда марказий осиёни араблар фатҳ этгач, ислом дини асосидаги сифат жиҳатидан янги тизимга эга бўлган таълим-тарбия муассасалари вужудга келди. араб бўлмаган болаларга ислом дини асосларини ўрганиш мақсадида марказий осиё мактабларида “ҳафтияк”, “чор китоб” каби дарсликлар кенг тарқалди. хii асрдан бошлаб ислом динини туркий тилларда ёзилган асарларда ҳам оммалаштириш бошланди. масалан, а.яссавийнинг “хикмат” …

атто 100-150 талабани ўқитган бўлиб, диний билимлар билан бирга дунёвий билимлар ҳам берилган. қобилияти, қизиқиши бўлмаган болалар шогирдликка тушиш, деҳқончилик билан шуғулланишини маслаҳат берган. 1917 йилгача ҳар бир мусулмон фарзандини саводли қилишни савод деб билган. архив маълумотларига қараганда, 1885 йилда қўқон хонлигида (ўша даврда тахминан 1 миллионга яқин аҳоли яшаган) мадраса, мактаб, қорихоналар ва уларда ўқийдиганлар талабалар, шунингдек масжидлар сони қуйидагича бўлган. мадраса ва талабалар сони мадраса ва талабалар сони мактаб ва ўқувчилар сони қорихона ва ўқувчилар сони жами қорихона ўқувчи марғилон 57-838 428-7340 21-395 229 1701 қўқон 45-6929 301-4210 100-604 наманган 40-1324 371-7121 50-306 андижон 30-996 428-6756 44-320 ўш вилоятида 10-304 176-2851 14-76 булардан ташқари 6154 масжид мавжуд эди. бизнинг халқнинг 2% гина саводли деган фикр бўҳтондан бошқа нарса эмас. фикримизнинг исботи учун туркистон ўлкасидаги халқ билим юртлари 3-инспектори в.навкиннинг чор хукуматининг маориф вазири д.а.толстойга 1896 йил 8 майда йўллаган мактубдан айрим сатрларини келтирамиз: “эътиборингиз учун ушбу хабарни етказишни …

таълим, тарбия бериш касб-ҳунар ўргатишнинг асосларини белгилайди ҳамда ҳар кимнинг билим олишдан иборат конституциявий ҳуқуқларини таъминлашга қаратилган. таълим тизими асосида барча фуқаролар ўзларининг хоҳишларига қараб, умумий, ўрта махсус, касб-ҳунар ва олий таълим ва мутахассисликларни эгаллашлари учун кенг имкониятлар яратилган. ўзбекистон республикаси таълим тизими қуйидагиларни ўз ичига олади: давлат таълими стандартларига мувофиқ таълим дастурини амалга оширувчи давлат ва нодавлат таълим муассасалари; таълим тизимининг фаолият кўрсатишини ва ривожланишини таъминлаш учун зарур бўлган тадқиқот ишларини бажарувчи илмий педагогик муассасалар; таълим соҳасидаги давлат бошқарув органлари, шунингдек, уларга қарашли корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар. ўзбекистон республикаси таълим тизими ягона ва узлуксиздир. i. барча таълим муассасалари давлат таълим стандартлари асосида ташкил этилади ва назорат қилинади. таълим стандартларига мувофиқ таълим дастурларини амалга оширувчи давлат ва нодавлат муассасалари шаклида олиб борилади. давлат муассасалари ўзбекистон хукуматининг маблағи ҳисобидан ташкил қилинади яъни барча амалга ошириладиган ўқув ишлари, амалиётлар, ўқув-моддий база, кадрларга туланадиган ва бошқа маблағлар давлат томонидан таъминланади. ўқийдиган ўқувчи талабаларга …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўзбекистонда таълим тизими"

1443934800_61639.doc ўзбекистонда таълим тизими р е ж а: 1. халқ таълим тизими ҳақида тушунча. 2. ўзбекистонда таълим тизими тарихи ҳақида маълумот. 3. таълим тизимининг тузлиши ва унинг иш мазмуни. 4. таълим соҳасида давлат сиёсатининг асосий принциплари. 5. мактабгача ва умумий ўрта таълим. 6. ўрта махсус касб-ҳунар таълими ва олий таълим мазмуни. 7. олий ўқув юртидан кейинги таълим ва кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш. 8. мактабдан ташқари таълим. халқ таълими тизими деб муайян мамлакатнинг ички ва ташқи сиёсатига таъсир кўрсатувчи ҳамда маълум бир қоидалар асосида ташкил этилган барча таълим-тарбия муассасаларининг тузилишига айтилади. халқ таълими тизими республикамизни ижтимоий, иқтисодий ва маданий ривожланишининг устивор соҳаси ҳисобланади. у ўзбекистон республикас...

Формат DOC, 126,5 КБ. Чтобы скачать "ўзбекистонда таълим тизими", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўзбекистонда таълим тизими DOC Бесплатная загрузка Telegram