мусиқа дарсларида ўқувчиларнинг мусиқий саводхонлигини таркиб топтириш

DOC 56,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404052451_50308.doc мусиқа дарсларида ўқувчиларнинг мусиқий саводхонлигини таркиб топтириш режа: 1. мусиқанинг пайдо бўлиши. 2. мусиқанинг инсон камолига таъсири. 3. мусиқа дарсларида мусиқа саводини ўрганиш. 4. мусиқа саводи ўрганишнинг услублари. 5. хулоса мусиқа-инсонинг сўз билан ифодалаб бўлмайдиган, ёзиб изҳор этилмайдиган ҳис туйғулари орқали вужудга келади. улуғ рус каппазитори р. глиер шундай деган эди: «мусиқа - бу ҳаёт таcсуроттлари, мусиқавий товушлар орқали ифодаланган фикр ва ҳис-туйғулардир». умуман, мусиқанинг яралиши ҳақида гап борса, унинг оллоҳ, билан боғлиқлиги айтилади. эмишки, оллоҳ инсоннин яратди. ҳамма нарса оллоҳнинг ҳоҳиши билан бўлади. лекин шу яратилган инсоннинг жони йўқ эди. шунда оллоҳ унга жон ато қилмоқчи бўлди. оллоҳнинг амри билан мусиқа садолари янгради. шундан кейин инсонга жон кирди ва у ўз қалбига ҳам эга бўлди. бошқа бир ривоятда айтилади: шуни билгил ва воқиф бўлгинки, бу меҳтарлик санъати ҳазрати жаброилдан қолган. муқаддас оллоҳ одам атога жон қилажагини айтганда жон жисмга киришга иккиланиб туради. шундан кейин оллоҳ таоло меҳтар жаброилга …

, мусиқа эса қалб гимнастикасидир» - деган эди. пифагор мактаби томонидан мусиқанинг кишиларга покловчи таъсири хусусида ахлоқий йўл-йўриқлар системасини ишлаб чиқилган. афлотун, арасту, плутархлар ҳарқандай ижтимоий тарбия, ҳох педагогик, ҳох эстетик, ҳох интелектуал бўлсин, асосан мусиқавий табияга асосланиши ҳақидаги фикрга келадилар. биз машҳур табиб деб билган абу али ибн сино санъатининг икки тури – шеърият билан мусиқани синтез қилишга, маънавий тарбияда улар ўйнайдиган ролга, уларнинг ўзаро алоқадорлигига катта аҳамият берган. ибн сино ўзининг мусиқага доир рисолаларида «латиф мусиқа ёқимли кайфият яратади ҳамда кўнгилни очади, ёмон мусиқа эса зардани қайнатади» - деб ўқтиради. мусиқанинг таъсири ғоят кенг миқёсли бўлиб, унинг самарасини йўқдир. ҳозирги замон мусиқа таълими ҳақида гапирсак, умумий дунё қараш инсоннинг воқеаликни билишига асосланади. таълим жараёнини билиш жараёнининг тури бўлиб, ўқув материалини ўзлаштириш билишнинг мақсади ҳисобланади. мусиқа санъати воситалари ёрдаимида бадиий образни билишда, умуман ҳосил қилинган билимларнинг миқдорий олами ҳам катта роль ўйнайди. шундай қилиб, мусиқа дарсларида ўқувчиларнинг дунёқарашини шакллантиришдауларнинг …

иқмайди. чунки мусиқанинг таъсир кучи бор. мусиқа инсоннинг руҳига таъсир этади, руҳ бу жон демакдир. энди бевосита мактабда мусиқа дарсларини олиб боришга келсак бунда ўқувчиларнинг мусиқа ва ашулани тушуниб, мукаммал ижро этишлари учун мусиқа дсаволини яхши билиб олишлари керак бўлади. бунда содадан мураккабга қараб ўргатиб бориш талаб этилади. мусиқа саводи ашула дарсининг бўлимларидант бири бўлиб, хор билан қўшиқ айтишга нисбатан иккинчи даражали ўринни тутади. шунга қарамасдан мусиқа саводи ўқувчининг мусиқа таълимида катта роль ўйнайди. мусиқа назарияси ва тарихидан бошланғич билим беради. уларнинг савиясини оширади. мусиқа саводи мусиқага, унинг ифода воситаларига онгли муносабатда тарбиялайди, мусиқанинг мазсунини билиб олишга ёрдам беради. энг муҳими нотага қараб куйлашга ва қўшиқ айтиш малакаларини ҳосил қилиш гармоник эшитиш қобилиятининг ўстиришга хор овозларини аниқ талаффуз этишга, хор билан ижро этиш сифатини оширишга ўргатиш билан синфда қўшиқ ўрганиш осонлаштиради. мактабда мусиқа саводи ўргатишда қўйиладиган услубий таълим олинган масиқавий билимни бевосита амалда қўллаш ва савод ўргатиш билан биргалашиб қўшиқ …

и зарур. мусиқа товушларининг баланд – пастлиги тушунчасини ўргатиш болалардаги мавжуд тасаввурларни аниқлашдан иборатдир. улар кўпинча баланд товушлар «ингичка» товуш деб, паст товушларни йўғон товуш деб атайдилар. шунинг учун болалар бир йўла тўғри терминлардан фойдаланишга ўргатиш, баланд ва паст товушларни эшитиб фарқлай билишга ва тўғри аташга одатлаштириш керак. товушларнинг баланд-пастлиги тушунчасини эгаллаш жараёнида уларнинг чўзилиш тушунчаси ҳам айтилади. мусиқа асарларидаги товушлар фақат баландликка эмас, балки муайян чўзимга ҳам эга эканлиги тушунтирилади. ундан сўнг нота ёзувини бевосита ёзишга киришилади. турли чўзимларни чизма усулда ифодаланиши ўргатилади. бутун нота ва унинг қанча муддат двом этиши, ярим, чорак, нимчорак, 16 тали ва ҳокозо ноталар чўзими айтиб, амалий кўрсатилади. нота йўли ҳақида тушунча беради. нота йўли – ноталар ёзиладиган ўриндир. ёнма-ён чўзилган 5 та параллел чизиқлар нота йўли дейилади. нота чизиқ устига ва чизиқ оралиғига ёзилади. асосий нота йўли ва ёрдамчи нота йўли мавжудлиги. бу пастки ва юқорига ёрдамчи нота йўли эканлигини тушунтирилади. шундан кейин …

ниш давом эттирилади. шу ёшдаги қўшиқчилик имкониятлари гаммани бемалол до1 дан до2 гача тўлиқ равишда куйлашга имкон беради. гаммани юқоридан пастга қўллаш тавсия этилади. бу ҳолда паст ноталарга ўтишда товушнинг юқори холати сақланади. лекин гаммани пастга юқорига қараб куйлаш ҳам зарур, чунки бундай куйлаш туфайли босқичларнинг изчиллиги ҳақида тўғри тасаввур хосил қилинади. шундай қилиб мусиқа саводи босқичма-босқич ҳар бир синфда ашуллага мос равишда аста-секин сабот билан ўргатиб борилади. мусиқа дарсларида ўқувчиларнинг мусиқий саводхонлигини таркиб топтириш шунга олиб келадики, ўқувчи бирор қўшиқни куйлаганда унинг мазмунига тушуниб, қаерни кучли, қаерини майин ижро этишни. қаерда нафас олишни, қаерини 2 марта такрорлашни ретмини, темпини ва ҳокозобошқа ифода воситаларини тушунган ҳолда воситакор талабига мос равишда куйлай олади. хулоса қилиб айтганда, ўқувчиларнинг мусиқий саводхонлигини ўстириш ва таркиб топтиришнинг аҳамияти фақат ижобий ўзгаришларга олиб боради.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мусиқа дарсларида ўқувчиларнинг мусиқий саводхонлигини таркиб топтириш"

1404052451_50308.doc мусиқа дарсларида ўқувчиларнинг мусиқий саводхонлигини таркиб топтириш режа: 1. мусиқанинг пайдо бўлиши. 2. мусиқанинг инсон камолига таъсири. 3. мусиқа дарсларида мусиқа саводини ўрганиш. 4. мусиқа саводи ўрганишнинг услублари. 5. хулоса мусиқа-инсонинг сўз билан ифодалаб бўлмайдиган, ёзиб изҳор этилмайдиган ҳис туйғулари орқали вужудга келади. улуғ рус каппазитори р. глиер шундай деган эди: «мусиқа - бу ҳаёт таcсуроттлари, мусиқавий товушлар орқали ифодаланган фикр ва ҳис-туйғулардир». умуман, мусиқанинг яралиши ҳақида гап борса, унинг оллоҳ, билан боғлиқлиги айтилади. эмишки, оллоҳ инсоннин яратди. ҳамма нарса оллоҳнинг ҳоҳиши билан бўлади. лекин шу яратилган инсоннинг жони йўқ эди. шунда оллоҳ унга жон ато қилмоқчи бўлди. оллоҳнинг амри билан мусиқа садолари янград...

Формат DOC, 56,0 КБ. Чтобы скачать "мусиқа дарсларида ўқувчиларнинг мусиқий саводхонлигини таркиб топтириш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мусиқа дарсларида ўқувчиларнинг… DOC Бесплатная загрузка Telegram