бошлангич синф укувчиларининг табиатшунослик ҳақидаги тасаввур ва тушунчаларини шакллантири

DOC 81,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1404014321_49870.doc бошланғич синф ўқувчиларининг табиатшунослик ҳақидаги тасаввур ва тушунчаларини шакллантириш ва ривожлантириш режа: 1. табиатшунослик тушунчалари ҳақидаги маълумот. 2. тасаввур нима ва унинг тушунчалардан фарқи. 3. тушунчалар, уларнинг турлари. 4. якка тартибдаги табиатшунослик тушунчалари 5. табиатшунослик тушунчаларининг шакллантириши ва ривожлантириш йўллари. 6. тушунчаларни ривожлантиришда ўқувчиларнинг амалий фаолиятларини ташкил этиш. таянч тушунчалар: табиатшунослик тасаввурлари; табиатшунослик тушунчалари; тасаввурнинг тушунчадан фарқи; табиатшунослик тушунчалари ҳосил бўлишининг бошланғич даври; тушунчаларнинг турлари; якка тартибдаги ва умумий тушунчалар; таҳлил-синтезлаш-тафаккур операцияси; тушунчаларнинг ривожланишида методик шароитлар; тушунчаларни амалиёт билан боғланиши. табиатга доир билимларни ўрганишда тафаккур асосий ўринда туради. атрофимиздаги борлиқни билишнинг 2 тури фарқланади. сезиш орқали ва мантиқий билиш. табиатшунослик дастурининг мақсади ўқувчиларнинг теварак-атрофдаги борлиқни кузатишлари асосида улар ҳақида тўғри тасаввур ва тушунчаларни шакллантиришдан иборат. олинган тасаввурлар асосида реал борлиқ билан онгли равишда муносабат ўрнатишлари лозим. табиатшунослик дастури биологик, географик, физик, кимёвий жараёнларга оид элементар тушунчаларнинг ўзлаштиришини кўзда тутади. таълим жараёнида энг муҳим табиатшунослик тушунчаларини ажратиб етказилиши талаб этилади. …

усусан, бола жисмнинг шакли ва ҳажмини сезиш орқали билиб олади, яъни унинг онгида акс этади. масалан, мева, тарвуз ёки қушни кўриши билан уларнинг тасвири бола онгида акс этади. мева ва сабзавотларнинг шакли, ранги, мазасини аниқлагач болада яхлит тушунча ҳосил бўлади, бу эса идрокни бошланиши билан белгиланади. бу тасвирлар хотирада ушланаиб қолади. оламни идрок этиш жонли мушоҳада, психологик томондан ҳис этиш ва қабул қилинишни таъминлайди, улар борлиқ қиёфасини мияга етказади. табиат сирларига чуқур кириб бориш учун олинган ахборотга ишлов бериш, уни қайта ишлаш керак. тасаввур сезги органлари фаолиятининг, хотиранинг маҳсули бўлса, тушунчалар эса тафаккур маҳсулидир. улар ўртасида ижодий боғланиш мавжуд. бу боғланиш ўй-хаёл ва тафаккурни ягона фикрлаш фаолияти деб ҳисоблашга имкон беради. улар орасида ҳам фарқлар бор: ўй-хаёл - бу илгари қабул қилинганлар орасида янги қиёфаларни вужудга келтиришдир, тафаккур эса – ўраб олган оламни умумлашган ҳолда идрок қилиш жараёнидир, яъни тушунчалардир. бу фикрлар нисбий бўлиб, ҳар қандай хаёлий фикр ҳам реал …

санинг айрим қисмлари, парчалари намоён бўлади. масалан, харитадан ўқувчи дарёнинг ўзанини, бошланишини, қуйилиш жойини, ирмоқларини кўради. бутун дарё эса эътибордан четда қолади. компасга қараб, у қутини, магнит милини кўради. агар ўқувчи бирор табиий зонани эсласа, унда шу зонанинг об-ҳавоси, ўсимликлари ва ҳайвонларини тасаввур қилади. тушунчалар қандай шаклланади? тасаввур билан тушунчалар орасида кескин чегара йўқ. тушунчалар муайян жисмлар синфига оид умумлашган мазмунни ёки билимларни акс эттиради. масалан, “барг” тушунчаси дарахт, бута, ўт ўсимликларда ҳосил бўладиган ҳамма баргларга тааллуқлидир. тасаввурлар жисмларнинг муҳим хусусиятларини кўпроқ акс эттириши билан умумлашади ва тушунчаларга айланади. зеро, тушунча ўз-ўзидан вужудга келмайди, ёҳуд ҳосил бўлган тасаввурлар ҳам улар ҳақидаги тушунчалардан далолат бермайди. тушунча кўпгина айрим ҳодисаларнинг муҳим белгиларини умумлаштириши сифатида ҳосил бўлади. барча тушунчалар таҳлилдан бошланади. конкрет объектлар, нарсалар фикран белги ва хусусиятларга ажратилади, кейин қандайдир бирор белги ажралиб чиқади ва мавҳумлаштириш бошланади, чунки биз билган бошқа белгилардан четлашамиз, нарса ва ҳодисаларни бизни қизиқтириши нуқтаи-назаридан қараб чиқамиз. тушунчаларни …

ўриб ўтилган жисмлар ўртасида қандай умумийлик бор? ўқувчилар жавоб беришга қийналадилар. лекин савол қўйилди. ўқувчилар фикрлаяптилар. уларга яна туртки бериш керак. ўқитувчи пичоқни олиб, барча меваларни кесади. -мен ўйлаб топдим, - дейди ўқувчилардан бири, - уларни ичида уруғи бор. -у ўсимликнинг қисми, унда уруғ бор. -болалар эсингизда бўлсин, уруғ бўлган ўсимлик қисми мева деб аталади. кейин ўқитувчи болаларга бошқа хил меваларни –ғўзанинг кўсаги, ер ёнғоқ ва бошқалар. кўрсатади ва ўсимликларнинг меваси ўхшаш бошқа қисмларини, масалан, редиска, лавлаги, сабзини кўрсатади ва фарқлари очилади. ўзлаштирилган билимлар амалий жиҳатдан мустаҳкамланади. табиатшунослик дарсларида ўқувчиларда айрим тушунчаларни шакллантириб қолмай, балки сабаб ва оқибатни, табиий ҳодисаларни ўзаро боғлиқлигини тушуна билиш кўникмаларини шакллантириш керак. 1-2 синфларда ўқувчилар “атрофимиздаги олам” предметидан умумий табиатшунослик тушунчаларини эгалайдилар. кейинги синфларда улар тажрибалар ўтказиш, кузатишлар, саёҳатлар, амалий ишлар, пайтида табиат тўғрисида аниқ тушунчаларга эга бўладилар. умумий тушунчаларни шакллантиришда ўқитувчи: 1) жисмларни мақсадга йўналган ҳолда қабул қилиб олишни ташкил этиш; 2) табиат жисмлари …

а нарсанинг туб табиати ифодаланади, шу билан бошқа тур ва гуруҳдаги нарсалардан фарқланади… агар бу белги мустасно қилинса, бунда тушунча парчаланади, мавжуд бўлмай қолади. мазмунига қараб тушунчалар 2 га - оддий ва мураккабга бўлинади. масалан, “қуруқлик юзасининг шакллари” мавзуси бўйича мураккаб тушунча. унинг энг муҳим белгиси: текис юза (текислик) нинг кўтарилган (тепалик, тоғлар), пасайганлиги (тоғ оралиғи - жарлик) дир. шу пайтнинг ўзида тепаликка оддий тушунча сифатида ҳам қарашимиз мумкин; унинг энг муҳим белгиси – таги-ости, чўққили ва ён бағирлигидир. оддий тушунчалар жисм ёки табиат ҳодисалари ҳақидаги бир элементдан иборат бўлган билимларни ўз ичига олади. масалан, “фазо йўли” тушунчаси ернинг осмон билан боғланиш йўли билан характерланади. ҳар бир оддий тушунча мураккаблашиб боради. бир элементга қаратилган оддий билимга бошқалари қўшилиб боради, бирлашади ва ниҳоят мураккаблашади. iv синфда “фазо” тушунчаси бор. у жойнинг кенглигини ҳам ўз ичига олади, қайсики одам ўз атрофида кўп нарсаларни кўради. кейинчалик “фазо йўли” (оддий тушунча) - фазонинг 4 …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"бошлангич синф укувчиларининг табиатшунослик ҳақидаги тасаввур ва тушунчаларини шакллантири" haqida

1404014321_49870.doc бошланғич синф ўқувчиларининг табиатшунослик ҳақидаги тасаввур ва тушунчаларини шакллантириш ва ривожлантириш режа: 1. табиатшунослик тушунчалари ҳақидаги маълумот. 2. тасаввур нима ва унинг тушунчалардан фарқи. 3. тушунчалар, уларнинг турлари. 4. якка тартибдаги табиатшунослик тушунчалари 5. табиатшунослик тушунчаларининг шакллантириши ва ривожлантириш йўллари. 6. тушунчаларни ривожлантиришда ўқувчиларнинг амалий фаолиятларини ташкил этиш. таянч тушунчалар: табиатшунослик тасаввурлари; табиатшунослик тушунчалари; тасаввурнинг тушунчадан фарқи; табиатшунослик тушунчалари ҳосил бўлишининг бошланғич даври; тушунчаларнинг турлари; якка тартибдаги ва умумий тушунчалар; таҳлил-синтезлаш-тафаккур операцияси; тушунчаларнинг ривожланишида методик шароитлар; тушунчаларни амалиё...

DOC format, 81,0 KB. "бошлангич синф укувчиларининг табиатшунослик ҳақидаги тасаввур ва тушунчаларини шакллантири"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: бошлангич синф укувчиларининг т… DOC Bepul yuklash Telegram