оилада бола тарбиясининг муаммоли вазифалари

DOC 99,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403785977_47316.doc оилада бола тарбиясининг муаммоли вазифалари оилада бола тарбиясининг муаммоли вазифалари режа: 1. оилада бола тарбиясининг муаммоли вазифалари. 2. бола тарбиясида миллий анъаналарнинг ўрни. 3. тарбияда анъаналардан фойдаланиш босқичлри. халқ – ахлоқий қадриятлар бўлиб, у қимматли анъаналар ижодкори. халқ қадриятлар ва анъаналарни ўзининг озодлиги учун олиб борган курашлардан мардонавор ижод қилди, уларни толмас меҳнатда, чет эл босқинчилари билан қилган жангларида қадлралади ва эъзозлади. анъаналарнинг ижтимоий, сиёсий, ахлоқий мазмуни турли тарихий даврларда айниқса кескин синфий курашларда яқкол кўринди. оммавий халқ ҳаракатлари, инқилобий жанглар авж олган даврда ҳам кишилар ижтимоий қизиқишлар билан яшаганлар. юксак идеаллар учун курашган вақтларда ҳам анъаналар таркиб топган. анъаналарни ўрганишда улар қандай тарихий шароитда ва қайси синф томонидан яратилганинини, кимларга хизмат қилганини, кимнинг манфаатини ёқлаганини ва қайси синфнинг ҳукмронлигини мустаҳкамлаганини кўра билиши керак. уруғ-жамоа тузуми шароитида анъаналарни тўғри, ҳаққоний ёки сохта тушунтириб берган. бундан ташқари урф-одатлар ва маросимлар ота-боболар томонидан ижро этилиб, уларнинг авлодлари ҳам ана шу урф-одатлар …

алар ҳаёт талабларига жавобан пайдо бўлади ва у ёки бу синф манфаатига жавоб бера олгунча яшайди. улар қандайдир ишнинг такрорланиши натижасида, вазият тақозосига кўра пайдо бўлади. бунда улар тасодифан вужудга келади ёки онгли равишда жорий этилади. энциклопедияда анъана қуйидагича таърифланади: «анъана (лотинча – trado – узатиш сўзидан)» ижтимоий ва маданий мероснинг авлоддан авлодга ўтадиган ва муайян жамиятларда, синфларда ва ижтимоий гуруҳларда узоқ вақт сақланадиган элементи бўлиб, у ижтимоий мероснинег объект (моддий ва маънавий қадрият) ларнинг – ўз ичига қамрайди. кичик энциклопедияда бу таъриф шундай аниқлаштирган: «анъаналар (tratio – узатаман сўзидан) тарихдан таркиб топган ва аждоддан авлодга ўтадиган одатлар, ижтимоий тарптиб, хулқ нормаси, ғоялардан иборатдир». педагогика луғатида анъана хусусида шундай дейилади: «оилавий анъана (лотинча – trado- узатиш сўзидан олинган) оилада қабул қилинган ва катта авлод кичик авлодга берадиган одатлар ҳамда хулқ нормаларининг мажмуи. анъаналар мактабда мустаҳкам ўрин олган, жамоа сақлайдиган ва ўқувчиларнинг бир авлоддан бошқа авлодга ўтадиган одатлар, тартиблар, хулқ қоидаларидир». …

ритиш керак: «урф-одат ва анъаналар нима?», «улар бир-биридан нимаси билан фарқланади?», «қандай анъаналар меҳнат анъаналари деб аталади ва уларнинг бошқа анъаналардан фарқли жиҳатлари нималардан иборат? буларни аниқлашнинг муҳимлиги шундаки, мавжуд адабиётларда мазкур муаммоларни ёритиш бўйича жуда кўп чалкашликлар учрайди, айрим тушунчалар аралашиб кетади ва ҳоказо. масалан, «ўзбек тилининг изоҳли луғати» китобида «одат» сўзи муайян халқда қабул қилинган анъаналар, шакллар деб «бир одам томонидан қабул қилинган усуллар, ҳаракат тарзи, тамойиллар» деб изоҳланади. анъаналар эса тарихан таркиб топган ва аждоддан авлодга ўтиб келган маросимлар, ахлоқийлик нормаси деб таърифланади(257). бизнингча, урф-одатлар ва анъаналарни бундай изоҳлаш илмий нуқтаи назардан у қадар тўғри эмас. чунки мазкур ҳолда «анъана – урф-одат» ва «урф-одат – анъана» тушунчалари таърифи орасига тенглик белгиси қўйилган. ҳолбуки, бизнингча, анъана урф-одатга нисбатан кенг тушунчадир. тўғри, урф-одат ва анъана тушунчаларининг маъноси энциклопедияларда «изоҳли луғат»дагига қараганда кенгроқ ёритилган. лекин биз энциклопедияларда ҳам айрим ноаниқликлар бор деб ҳисоблаймиз. масалан, уларда: «муайян жамиятдаги ва ижтимоий гуруҳдаги …

ларни тарк этишга олиб бормайди. демак, мазкур таърифдаги «мерос» ва «жамиятнинг ҳар бир аъзоси» сўзлари иборанинг аниқлигига путур етказади. ниҳоят, биз урф-одатнинг энциклопедиялардаги таърифи бирмунча кенг деб ҳисоблаймиз. бу таъриф урф-одатдан кўра анъанага кўпроқ тўғри келади. анъана тушунчасида муайян маросимлар ва урф-одатлар, ахлоқ қоидалари бирлашади. анъана ўзига хос интеграцияланган ва аҳамиятли ҳодиса бўлиб, унда авлодларнинг ижтимоий ҳаётга боғлиқ тажрибаси умумий шаклда акс этади. профессор г.н.волков таъбири билан айтганда, «анъана у ёки бу кишилар гуруҳидан бошланиб, катта авлоддан ёш авлодга ўтган урф-одатлар, маросимлар ва ахлоқ, қоидаларининг мажмуидир». аниқроқ айтганда, анъана қадриятларнинг таркибий қисми бўлиб, у ижтимоий ва маданий меросда узоқ, даврлар мобайнида сақланади, кейинги авлодлар томонидан қабул қилинади ва йил давомида янги элементлар билан бойиб бораверадп. бинобарин, анъана муайян маросимларга, удумларга, урф-одатларга қараганда анча кенг ва умумлашган ҳодисадир (70). анъаналар феномен сифатида ижтимоий ҳаётнинг турли соҳаларига (ҳуқуқ, сиёсат, иқтисодиёт, этнография, дин, адабиёт, санъат, маданият ва ҳоказоларга) хос бўлиб, маълум маънода барча …

мобайнида яратган анъаналардаги барча яхши ва илғор нарсалардан фойдаланилади. иккинчи томондан, эскирган ва замон талабларига жавоб бермай қолган анъаналар ривожланиш жараёнида янги анъанага ўз ўрнини монеликсиз бўшатиб беравермайди. одатда янгилик эскиликка қарши курашда вужудга келади ва ўзига йўл очади» (108). анъаналар, урф-одатлар ва байрамларнинг ҳар бири муайян тарихий даврнинг маҳсулидир. улар моддий турмуш шарт-шароитларининг таъсири билан пайдо бўлган, ривожланган, такомиллашган, асрлар оша аждоддан авлодга ўтиб келган ва халқнинг яхши орзу ниятларп ҳамда маънавий бойликларини ўзида мужассамлаштирган бўлади. улар синфий жамиятда синфий характер касб этади. илғор анъаналар эса янги давр, ижтимоий тузум эҳтиёжларига мослашади. масалан, меҳнатсеварлик, ватанпарварлик, инсонпарварлик, меҳмондўстлик, болалар тарбияси билан боғлиқ анъаналар асрлар давомида яралган бўлиб, улар ҳозир ҳам ижтимоий. ҳар бир авлод ўзидан олдинги авлодлардан мерос қолган анъаналар ва урф-одатларни мехнати, билими, тажрибалари билан бойитади ва ривожлантиради. урф-одатларни этнографлар, файласуфлар, фольклоршунослар, публицистлар турли нуқтаи назардан таърифлайдилар. файласуф олим угринов фирича, урф-одатлар янги авлодга муайян ғоялар, ахлоқ хатти-ҳаракатлар, бойликлар …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "оилада бола тарбиясининг муаммоли вазифалари"

1403785977_47316.doc оилада бола тарбиясининг муаммоли вазифалари оилада бола тарбиясининг муаммоли вазифалари режа: 1. оилада бола тарбиясининг муаммоли вазифалари. 2. бола тарбиясида миллий анъаналарнинг ўрни. 3. тарбияда анъаналардан фойдаланиш босқичлри. халқ – ахлоқий қадриятлар бўлиб, у қимматли анъаналар ижодкори. халқ қадриятлар ва анъаналарни ўзининг озодлиги учун олиб борган курашлардан мардонавор ижод қилди, уларни толмас меҳнатда, чет эл босқинчилари билан қилган жангларида қадлралади ва эъзозлади. анъаналарнинг ижтимоий, сиёсий, ахлоқий мазмуни турли тарихий даврларда айниқса кескин синфий курашларда яқкол кўринди. оммавий халқ ҳаракатлари, инқилобий жанглар авж олган даврда ҳам кишилар ижтимоий қизиқишлар билан яшаганлар. юксак идеаллар учун курашган вақтларда ҳам анъаналар т...

Формат DOC, 99,5 КБ. Чтобы скачать "оилада бола тарбиясининг муаммоли вазифалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: оилада бола тарбиясининг муаммо… DOC Бесплатная загрузка Telegram