o’qituvchi nutq texnikasi va madaniyati

DOC 104.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403411900_45759.doc o’qituvchi nutq texnikasi va madaniyati reja: 1. o’qituvchi nutqi va uning ijtimoiy ahamiyati. 2. sharq mutafakkirlari o’qituvchi nutqi va uni shakllantirish haqida. 3. o’qituvchi nutqining pedagogik-psihologik asoslari. 4. ovozdan foydalanish va nutq texnikasi. o’qituvchi nutki va uning ijtimoiy moxiyati. o’qituvchi faoliyatida nutk juda muxim vazifalarni bajaradi. o’qituvchi o’z faoliyati davomida, xususan, o’quvchilarga bilim, kunikma va malakalarni singdiradi, ularni tarbiyalaydi, atroflicha rivojlantirishga o’z xissasini kushadi. o’qituvchining so’zlari ta‘sirida bolalarda muayyan ruhiy jarayonlar va ruhiy holatlar vujudga keladi, shaxsiy xislatlar shakllanadi. demak, o’qituvchining pedagogik mahorati tushunchasi doirasiga uning notiklik san‘atini egallaganlik darajasi, nutkiy qobiliyati, so’zamolligi ham kiradi. nutkni ruyobga chikaruvchi organ bu tildir. til bu dunyoni bilish, bilimlarni tuplash, saklash, keyingi avlodlarga yetkazish, ruhiy munosabatlarni aks ettirish, go’zallik ko’rinishlarini o’quvchiga yetkazish kabi juda ko’p vazifalarni bajaradi. ammo shunga karamay, ilmiy manbaalarda, darsliklarda tilning moxiyati, vazifasi juda kam holda, ya‘ni eng muxim aloka vositasi bo’lgan ijtimoiy xodisa sifatida talkin kilinadi. nutk, ayniksa, …

deb ta‘kidlagan edi : « o’z fikrini mutlako mustakil ona tilida ravon, go’zal va lunda ifoda eta olmaydigan mutaxassisni, avvalambor, raxbar ko’rsisida utirganlarni bugun tushunish ham, oklash ham qiyin». / «barkamol avlod, o’zbekiston tarakkiyotining poydevori»., toshkent., 1997 yil, 9 – bet /. ayniksa, o’qituvchining nutk madaniyati bizning tugunmas til boyligini egallash darajamizdir. o’qituvchi nutkining madaniyatliligini ta‘min etadigan to’g’rilik, soflik, aniklik, mantikiylik, ifodalilik, rang – baranglik kabi bir kancha sifatlar mavjud. o’qituvchi nutki, nutkning ana shu sifatlarini va texnikasini o’quvchilarga o’rgatadi. o’qituvchi nutkini o’quvchilarga o’rgatishdan maksad o’quvchi va talabalarni ta‘lim – tarbiya va shaxsni shakllantirishning muxim vositalaridan biri bo’lgan nutkni egallashlariga yordam berish, pedagogik muloqot madaniyati asoslari bilan tanishtirish, ularni ovozdan foydalanish va uni yaxshilash texnikasini egallashlariga yordam berishdir. bu mavzuni ukish natijasida talabalar nutk haqidagi bilim asoslari bilan tanishadilar, o’qituvchi nutkining sifatlari bilan, nutk texnikasi asoslari bilan hamda xozirgi o’zbek adabiy tilining normalari bilan tanishadilar va unga amal qilishga o’rganadilar, …

ukammal egallagan arboblargina yukori lavozimlarga saylangan. yetuk inson bo’lish uchun albatta, notiklik san‘atini egallash shart kilib kuyilgan. ana shu extiyoj tufayli notiklik san‘atining nazariyasi yaratildi. uning tsitsiron, demosfen, kvintilian, aristotel kabi nazariyotchilari yetilib chikadi. tsitsironning « notiklik haqida», « notik», « brush» kabi asarlari xozir ham ma‘lum kimmatga ega. rim notiklik mahoratining yana bir buyuk vakili mark fobiy kvantiliandir. u o’zining «notik bilimi haqida» kitobida bilimdonlikni notiklikning birinchi sharti kilib qo’yadi. kvantilian notiklikka doir bilimni juda yoshlikdan o’rgana borish kerak, deydi. nutkning tinglovchiga tushunarli bo’lishiga katta ahamiyat beradi. u « sen shunday so’zlaginki, seni har bir kishi tushuna olsin»,- degan edi. demak, kadimgi yunoniston va rimda madaniy nutk va notiklik nazariyasi rivojlantirildi. bu nazariya keyinchalik ovrupoda fanning yo’zaga kelishiga asos buldi. eramizning 335 yilida aristotelning «ritorika»si yaratildi. unda notik oldiga quyidagilarni vazifa kilib qo’yadi: · materialni har tomonlama tayyorlash; · materialni joylashtirishning rejasini belgilash; · materialni o’zlashtirish, nutk ko’rilishini to’g’rilash; …

nazorat kilib borish, talabalar o’rtasida dialog – suxbat, turli uyinlarda ishtirok etish, guruhdagi talabalarning mavzu buyicha ma‘lumotlarini tinglab tushunish, ularning bilim saviyasini o’ziniki bilan takkoslash asosida tegishli xulosalar chikarish va bashqalar. usha davr notiklik san‘atini bugunki kun nuktai nazaridan olib karaydigan bo’lsak, bir – biriga juda yakinligini ko’ramiz. usha davr sud notikligining katta namoyondasi tsitseron edi. u sud notikligida juda katta muvaffakkiyatga erishdi, notiklik nazariyasiga kata xissa kushdi. rossiya tarixida notiklik san‘atiga bo’lgan e‘tibor, asosan pyotr 1 davrida ancha kuchaygan. xy11 – xy11 asrlarga kelib rus notikligi jonlangan. bu davr notikligiga asoslangan beshta yunalish mavjud edi: 1. yukori lavozimdagi dvoryanlar orasidagi mavjud bo’lgan saroy notikligi. 2. diniy notiklik. 3. xalq notikligi / bunda asosan xalq ko’zgalonlari raxbarlarining notikligi ko’zda tutiladi / 4. harbiy notiklik. 5. diplomatik notiklik. markaziy osiyo xalqlari, jumladan, o’zbek xalqi ham notiklik san‘ati rivojiga katta e‘tibor berganlar. bizda notiklik kadim zamonlardan san‘at darajasiga kutarilgan. notiklik san‘ati musulmon …

ing «geodeziya» asarining kirish kismida fanlarning paydo bo’lishi va tarmoklanib ko’payishi haqida so’z yuritib, har bir fanning inson xayotidagi zaruriy extiyojlari talabi bilan yo’zaga kelishi aytadi. uningcha : grammatika aro’z va mantik fanlari ham shu extiyoj xosilasidir. inson nutki o’z to’zilishi materialligiga qarab, rostni ham, yolgonni ham ifodalashi mumkin. bu ko’plab munozaralarga sabab bo’ladi. inson bu munozaralar jarayonida rostni yolgondan ajratadigan «mezon»ni yaratadi. bu mantik fanidir. beruniy yozadi : «agar dangasalikni tashlab, oromga berilmasdan, gap bilan boglanib keladigan naxv /grammatika/, aro’z /she‘r ulchovi/ va mantik /logika/ni mutolaa qilganda edi, so’z /olim nutki demokchi/ zotan nasr va nazm ajralishini bilgan bulardi. / beruniy tanlangan asari. 3-tom., 1982 yil, 64 bet /. demak, beruniy nutkning ikki xil ko’rinishi borligini ko’rsatadi: 1. nasr; 2. nazm. nutkning bu turlari ma‘lum koidalar asosida shakllanadi. beruniy shakl va mazmun birliga katta ahamiyat beradi. shakl mazmunga xizmat qilishi kerak. nutk o’zining nasriy va nazmiy shaklida ham so’zlovchi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’qituvchi nutq texnikasi va madaniyati"

1403411900_45759.doc o’qituvchi nutq texnikasi va madaniyati reja: 1. o’qituvchi nutqi va uning ijtimoiy ahamiyati. 2. sharq mutafakkirlari o’qituvchi nutqi va uni shakllantirish haqida. 3. o’qituvchi nutqining pedagogik-psihologik asoslari. 4. ovozdan foydalanish va nutq texnikasi. o’qituvchi nutki va uning ijtimoiy moxiyati. o’qituvchi faoliyatida nutk juda muxim vazifalarni bajaradi. o’qituvchi o’z faoliyati davomida, xususan, o’quvchilarga bilim, kunikma va malakalarni singdiradi, ularni tarbiyalaydi, atroflicha rivojlantirishga o’z xissasini kushadi. o’qituvchining so’zlari ta‘sirida bolalarda muayyan ruhiy jarayonlar va ruhiy holatlar vujudga keladi, shaxsiy xislatlar shakllanadi. demak, o’qituvchining pedagogik mahorati tushunchasi doirasiga uning notiklik san‘atini egallaganlik dar...

DOC format, 104.0 KB. To download "o’qituvchi nutq texnikasi va madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o’qituvchi nutq texnikasi va ma… DOC Free download Telegram