etnopedagogikada komil inson tarbiyasi muammosi

DOC 46,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1362580609_41709.doc etnopedagogikada komil inson www.arxiv.uz reja: 1. xalq pedagogikasida insonning ulug`lanishi. 2. farzand tarbiyasining ijtimoiy ahamiyati haqidagi etnopedagogika fikrlari. 3. bola tarbiyasining vorisiyligi xususida. 4. ijobiy axloqiy sifatlarga erishish va salbiy axloqiy sifatlarni bartaraf etish usullarining kursatilishi. 1. xalq pedagogikasida insonning ulug`lanishi vatan - bu faqat yer, suv, tog`lar, daryolar, tabiiy boyliklarda emas, balki u odamlar, ularning ma`naviy-axloqiy sifatlari, ijtimoiy munosabatlari hamdir. atoqli shoir g`. g`ulom aytganidek: “insonga hurmat bu – o`zni tanimak” dir. shuning uchun ham xalq pedagogikasida inson olamdagi eng ulug` jonzod sifatida ulug`lanadi. prezident i. karimovning “o`zbekiston- buyuk kelajak sari” asarida yangilangan jamiyatning asosiy vazifalari jumlasiga” - insonparvarlik g`oyalariga sodiqlik va g`oyalarning oliy maqsadi inson, uning hayoti va shaxsiy dahlsizligi...” kiritilganligi bejiz emas. xalq pedagogikasida azaldan insonni ulug`lash, uning qadr-qimmatini, xalq manfaatini yuqari qo`yish targ`ib etiladi. jumladan xalq maqollarida olamda yashayotgan barcha kishilarga bu yorug` jahonda har bir inson mehmon ekanligi va buni yodda tutib, bir-birini qadrlash …

a`kidlanadi. “bola aziz, odobi undan aziz”, “bolaginamning bolasi, qandak o`rikning donasi” va b. xalq pedagogikasida insonning ulug`lanishi ota-ona, oilaning boshqa a`zolari, er-xotin munosabatlari, do`st, qarindoshlarga bo`lgan munosabatlar misolida ko`rsatib o`tiladi. yomon odamlarni qadrlash befoyda ekanligi ta`kidlanadi. chunonchi, “davlating-ota-onang”, “boqmasang, moling ketar, xo`rlasang, xotining ketar”, “bo`z yaktak qichitar, yaxshi xotin tinchitar”, “yaxshi-qand yedirar, yomon-pand yedirar”, “it bilan tenglashma, kuchuk bilan o`ynashma”, “yomon o`zini bilmas, o`zgani ko`zga ilmas”, “dili qing`irning tili qing`ir” kabi maqollar shular jumlasidandir. dostonlarda tasvirlangan personajlararo konfliktlar ham inson qadr-qimmatini joyiga qo`ymaslik va boshqa salbiy axloqiy sifatlar zamirida tug`iladi. jumladan, “alpomish”, “go`ro`g`li va bozirgon”va boshqa dostonlarda aka-uka, do`stlararo munosabatlarda bir-birini qadrlamaslik oqibatida inson taqdiri va hayotini o`zgartirib yuborish darajasidagi voqealar sodir bo`ladi. 2. farzand tarbiyasining ijtimoiy ahamiyati haqidagi etnopedagogika fikrlari farzand inson hayotining davomchisi, orzu-umidlarining ro`yobga chiqaruvchisidir. u faqat oila uchun emas, balki millat, elat, xalq, jamiyat uchun ham qadrlidir. shuning uchun etnopedagogikada bola tarbiyasi faqat oilaningemas, balki jamiyatning …

qollarda ifodalangan. odamlarga, ota-onaga qarata: “bolani yoshdan o`rgat, xotinni boshdan o`rgat!”,-deb maslahat beriladi. aks holda: “buyursa-bola, buyurmasa-balo” bo`lishi mumkinligi alohida ta`kidlanadi. agar bola yaxshi inson bo`lib tarkib topsa, u xalq uchun, mamlakat uchun foydali inson bo`lishi mumkinligi ta`kidlanadi: “bir kishi ariq qaziydi, ming kishi suv ichadi” do`st tanlashda adashmaslik uqtiriladi: “ishonmagin”do`sting”ga somon tiqar po`stinga!” “ota dushmani do`st bo`lmas!” “yo`ling bilib yo`ldosh qil tiling bilib tengdosh qil” va b.. “alpomish” dostonida hakimbek, “tumaris”, “shiroq”rivoyatlarida tumaris, shiroq singari el-yurt uchun o`z hayotini qurbon qilishgacha borib yetgan jaloliddin manguberdi, temur malik, sohibqiron amir temur singari vatanparvar, xalqparvar tarixiy shaxslar yetishib chiqdi. ularning jasoratli hayot yo`lini o`rganish hozirgi paytda yoshlar tarbiyasida muhim ahamiyatga egadir. hozir maxhalla, hashar, to`y, sayil va boshqalar ijtimoiy tarbiya manbaidir. 3. bola tarbiyasining vorisiyligi xususida tarbiyaning vorisiylik xususiyati faqat hozirgi zamon pedagogika fanida emas, balki qadim zamonlardayoq xalq pedagogikasi manbalarida ta`kidlangan. shuning uchun biz xalq pedagogikasi durdonalaridan yoshlar tarbiyasi borasida …

a kattalarning xatti-harakatlariga taqlid qiladi. ularni zimdan kuzatib, o`zi uchun ma`qul sifatlarni o`zlashtirib oladi. shuning uchun xalqda balalar haqida fikr yuritilganda uning otasi yoki boshqa biror qarindoshiga o`xshab ketishi haqida aytiladi. hatto, kelin tanlash, turmushga berishda ham oilasi, ota-onasi surishtiriladi. masalan: “onasini ko`rib, qizini ol!” inson shaxsidagi tarbiyaviy sifatlar har doim ochiq namoyon bo`lavermaydi. insoning ichki dunyosini bilish uchun uni ba`zan yillar davomida kuzatishga to`g`ri keladi. hayotda kishi o`zi bilmagan holda gohida bolalikdan uz oilasida ongiga singgan tarbiyaviy sifatlarni namoyon qiladi. quyida yuqoridagi fikrlar o`z aksini topgan: “qariysan, qartasan asl naslingga tortasan” va boshqalar. “qush uyasida ko`rganini qiladi” va b. “ilonning bolasi-ilon, chayonning bolasi-chayon”. tarbiyadagi vorisiylik tarixan keksa avlodlardan kelajak avlodlarga meros sifatida o`tadi. har bir millat va xalqning o`z milliy tarbiya metodlari shu millat birga yashaydi. hayotda tajribasiz yoshlarga keksalardan pand-nasihat olish, o`rganish tavsiya etiladi. ayniqsa, vatanparvarlik, insonparvarlik, do`stlik, mehnatsevarlik, tarbiyasiga doir tarbiyaviy o`gitlar hozdirgi davr uchun ham qimmatlidir. …

a-aziz, bola tarbiyasi undan ham aziz” deyiladi. bu fikr g`oyatda to`g`ri. chunki gap kelajak avlod tarbiyasi haqida borayotir. xalq tarbiyani umr bo`yi davom etuvchi jarayon deb xisoblab, bola tarbiyasini bir lahza ham e`tiborsiz qoldirmaslikka chakiradi. aks holda bolani qayta tarbiyalash zarur bo`ladi. ammo, qayta tarbiyalash jarayoni ancha murakkab ish ekanligi ta`kidlanadi: “o`ttiz yil egri o`sgan daraxni bir yilda to`g`rilab bo`lmaydi”. etnopedagogikada ko`rsatilishiga, barcha ijobiy sifatlar bolaga yoshligida singdirilishi lozim. bunda oilaning ahamiyatga g`oyat katta. ayniqsa, otaning yumshoq ko`ngilli, onaning erkalatishlari bola tarbiyasiga salbiy ta`sir etishi alohida ta`kidlanadi: “erkalatsa, onasi, taltayadi bolasi” ёки: “egri mo`ridan tutun egri chiqadi”. tarbiya jarayonida ijobiy axloqiy sifatlarni shakllantirishda hamkorlik pedagogikasidan foydalanish, bola shaxsini hurmat qilishi zarurligi ta`kidlanadi. xalq ham hamisha: “bolani kim erkalatsa, u o`shanga yaqin keladi,-” deydi. xalq pedagogikasida ijobiy axloqiy sifatlarni shakllantirishda katta yoshli bolalardan foydalanish taklif etiladi. amaliy hayotda ham oiladagi kichik yoshli bolalar katta yoshli akasi yoki opalaridan ko`proq tarbiya oladilar. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "etnopedagogikada komil inson tarbiyasi muammosi"

1362580609_41709.doc etnopedagogikada komil inson www.arxiv.uz reja: 1. xalq pedagogikasida insonning ulug`lanishi. 2. farzand tarbiyasining ijtimoiy ahamiyati haqidagi etnopedagogika fikrlari. 3. bola tarbiyasining vorisiyligi xususida. 4. ijobiy axloqiy sifatlarga erishish va salbiy axloqiy sifatlarni bartaraf etish usullarining kursatilishi. 1. xalq pedagogikasida insonning ulug`lanishi vatan - bu faqat yer, suv, tog`lar, daryolar, tabiiy boyliklarda emas, balki u odamlar, ularning ma`naviy-axloqiy sifatlari, ijtimoiy munosabatlari hamdir. atoqli shoir g`. g`ulom aytganidek: “insonga hurmat bu – o`zni tanimak” dir. shuning uchun ham xalq pedagogikasida inson olamdagi eng ulug` jonzod sifatida ulug`lanadi. prezident i. karimovning “o`zbekiston- buyuk kelajak sari” asarida yangilangan jam...

Формат DOC, 46,5 КБ. Чтобы скачать "etnopedagogikada komil inson tarbiyasi muammosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: etnopedagogikada komil inson ta… DOC Бесплатная загрузка Telegram