komil inson haqida

PDF 15 стр. 266,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 15
abdulla avloniyning komil inson haqidagi qarashlari reja: 1. abdulla avloniyning ma’rifatparvarlik g‘oyalari va komil inson konsepsiyasining shakllanishi 2. komil insonning asosiy fazilatlari: aql, axloq, ma’naviyat va mehnat tarbiyasi 3. avloniy pedagogikasida komil insonni tarbiyalash usullari va ularning bugungi ta’lim jarayonidagi ahamiyati 2 abdulla avloniy xx asr boshidagi jadidchilik harakati vakillari orasida eng yirik ma’rifatparvar, pedagog, shoir va jamoat arbobi sifatida tanilgan. uning butun ijodi, pedagogik qarashlari va ijtimoiy faoliyati markazida “komil inson”ni tarbiyalash g‘oyasi turadi. avloniy nazarida inson jamiyatning bosh boyligi, taraqqiyotning bosh omili va millatning ertangi taqdirini belgilovchi eng asosiy kuchdir. shuning uchun ham u tarbiyani, xususan, yosh avlodni to‘g‘ri yo‘lga boshqaruvchi bilim, axloq, ma’naviyat va mehnat tarbiyasini millat kelajagining asosiy kafolati sifatida ko‘rgan. avloniy “turkiy guliston yoxud axloq” asarida ta’kidlagan: “tarbiya biz uchun yo hayot, yo mamot, yo najot, yo halokat masalasidir”. ushbu jumla uning komil inson haqidagi qarashlarining eng muhim g‘oyaviy asosini tashkil etadi. abdulla avloniyning ma’rifatparvarlik …
2 / 15
y yetuk bo‘lmagan inson ham jamiyatga foyda keltira olmaydi. shu bois avloniy komil inson konsepsiyasini ilm, axloq, tarbiya va ma’naviy-ruhiy yetuklik mezonlari asosida shakllantirgan. avloniy komillikni shunchaki jismoniy barkamollik emas, balki aqlning yetilishi, axloqning yuksalishi, qalbning poklanishi, vatanparvarlik, halollik, mehnatsevarlik kabi fazilatlarning uyg‘unlashuvi deb talqin qiladi. uning nazarida komil inson – bu jamiyatga foydali, ma’rifatli, erkin fikrlovchi, jamoat ishlariga befarq bo‘lmagan, millat istiqboli uchun qayg‘uradigan shaxsdir. avloniyning komil inson g‘oyasi sharqning boy ma’naviy merosiga, islomiy axloqiy 3 tamoyillarga, tarixiy tajribaga va yangilanish jarayonlarining talablariga asoslangan holda shakllangan. u navoiy, bedil, fuzuliy, jomiy kabi mumtoz mutafakkirlarning ta’lim-tarbiya haqidagi g‘oyalarini o‘z davr ma’naviy ehtiyojlari bilan uyg‘unlashtira olgan. shu orqali avloniy modern pedagogikaning milliy asoslarini yaratgan allomalardan biri bo‘lib qoldi. avloniy essalarida, she’rlarida, publitsistik maqolalarida insonni tarbiyalash masalasi markaziy mavzu sifatida yoritilgan. u o‘z davr maktablarining kamchiliklarini ochiq tanqid qiladi, dars jarayonlarida faollik, ijodkorlik, aniq fanlarni chuqur o‘rgatish, milliy o‘zlikni anglash g‘oyalarini ilgari …
3 / 15
surgan edi. avloniy ham mana shu harakatning yetakchi namoyandasi sifatida teatr tashkil qildi, maktab ochdi, darsliklar yozdi, gazetlar chiqardi. barchasi komil insonni voyaga yetkazish, xalqni jaholatdan xalos etish, ma’rifatli jamiyat barpo etishga qaratilgan edi. avloniy fikricha, komil inson dunyoqarashi keng, o‘zini ham, boshqalarni ham hurmat qiladigan, ijtimoiy mas’uliyatga ega, jamiyatdagi vazifasini chuqur his etadigan shaxs bo‘lishi kerak. u o‘z asarlarida jaholatni eng katta illat sifatida talqin qilib, ma’rifatli jamiyatni bunyod etishning yagona yo‘li tarbiya ekanini qayta-qayta ta’kidlaydi. komil inson konsepsiyasida axloqiy tarbiya alohida o‘rin tutadi. avloniy axloqni insonning eng ulug‘ bezagi deb bilgan. “axloqsiz ilm – foydasiz, axloqsiz erkinlik – xavfli, axloqsiz boylik – halokatdir” degan fikrlar uning qarashlarida asosiy tamoyillardan biridir. avloniy axloqiy tarbiyaning asosiy mezonlarini sabr, 4 hayo, adolat, saxovat, halollik, mehr-shafqat kabi insoniy fazilatlar asosida belgilagan. u bolalarga yoshligidan to‘g‘ri axloqiy tarbiya berilmasa, kelajakda ular jamiyatga zarar yetkazishi mumkinligini alohida ta’kidlaydi. shu sababli u axloqiy tarbiya masalasini …
4 / 15
gallaydi. u qadimiy maktablarda faqat diniy kitoblarni o‘qish, dunyoqarashning torayishi, zamonaviy fanlardan bexabar bo‘lish oqibatida xalq taraqqiyotsiz qolayotganini keskin tanqid qiladi. uning fikricha, komil inson matematika, tarix, geografiya, fizika, kimyo kabi fanlarni chuqur bilishi, ilmiy fikrlay olishi, dunyo yangiliklaridan boxabar bo‘lishi kerak. avloniy jaholatga qarshi eng kuchli qurol sifatida zamonaviy ilmni ko‘rsatadi. avloniyning komil inson haqidagi qarashlarida shaxsning ma’naviy olami bilan birga uning ijtimoiy faolligi, mehnatsevarligi, jamiyat uchun foydali ishlarga bel bog‘lashi ham muhim sanaladi. u yoshlarni mehnat qilishga, hunar o‘rganishga, halol kasb topishga da’vat etadi. uning fikricha, mehnatsiz inson komillikka erisha olmaydi. chunki mehnat insonni tarbiyalaydi, mas’uliyatni shakllantiradi, irodani mustahkamlaydi, jamiyatda o‘z o‘rnini topishga yordam beradi. jadidlar singari avloniy ham “kasb – sharaf” degan g‘oyaga amal qilgan. avloniy komil insonni tarbiyalash jarayonida oila muhitining, ota-onaning o‘rni va mas’uliyatini ham alohida ta’kidlaydi. u tarbiya avvalo oiladan boshlanishini, bola ilk qadamlarida ota-onaning namunasi asos yaratishini ta’kidlaydi. o‘qituvchi esa ushbu jarayonning davomchisi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "komil inson haqida"

abdulla avloniyning komil inson haqidagi qarashlari reja: 1. abdulla avloniyning ma’rifatparvarlik g‘oyalari va komil inson konsepsiyasining shakllanishi 2. komil insonning asosiy fazilatlari: aql, axloq, ma’naviyat va mehnat tarbiyasi 3. avloniy pedagogikasida komil insonni tarbiyalash usullari va ularning bugungi ta’lim jarayonidagi ahamiyati 2 abdulla avloniy xx asr boshidagi jadidchilik harakati vakillari orasida eng yirik ma’rifatparvar, pedagog, shoir va jamoat arbobi sifatida tanilgan. uning butun ijodi, pedagogik qarashlari va ijtimoiy faoliyati markazida “komil inson”ni tarbiyalash g‘oyasi turadi. avloniy nazarida inson jamiyatning bosh boyligi, taraqqiyotning bosh omili va millatning ertangi taqdirini belgilovchi eng asosiy kuchdir. shuning uchun ham u tarbiyani, xususan, yosh av...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PDF (266,4 КБ). Чтобы скачать "komil inson haqida", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: komil inson haqida PDF 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram