eshitishida va ko`rishida nuqsoni bo`lgan bolalar

DOC 90.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1362581383_41712.doc xalq ta’limi vazirligi www.arxiv.uz r e j a : 1. anomal bolalar kategoriyalari 2. nutq murakkab ruhiy faoliyat 3. eshitish nuqsonlarining kelib chiqish sabablari 4. zaif eshitishda bola nutqidagi kamchiliklar 5. ko`r va zaif ko`ruvchi bolalar va ularning kelib chiqishi 6. eshitishida va ko`rishida nuqsoni bo`lgan bolalarga tashkil etilgan muassasalar bola dunyoga kelgan kunlardan boshlaboq ko`radi, eshitadi, biror narsa tekkanini, og`riq, issiq, hid va tamni his etadi. tevarak atrofdagi borliqni bilish-sezish va idrok qilishdan, ya`ni voqe`likdagi narsa va hodisalarning bola ongida aks etishidan boshlanadi. bolaning idroki hayotining dastlabki yillaridayoq ancha takomillashadi va ikki yoshida u buyumlarning rangi, shakli, katta-kichikligiga qarab bir-biridan farq qila boshlaydi, tanish ohangni ajratadi va h.k. unda xilma-xil sensor qibiliyatlar: ko`rish va ko`zdan kechirish, tinglash va eshitish, buyumlarni tashqi belgilariga qarab ajratish, o`zi ko`rayotgan va eshitayotgan narsaga taqlid qilish qobiliyati rivojlanib boradi. bola turli taassurotlar olib turishi – buyumlarni ko`rishi, ushlab bilishi, kattalarning ishlarini kuzatishi, xilma-xil …

bildiradi, kattalarning hatti-harakatlari, ishlariga sodir bo`layotgan voqealarga bolaning beradigan bahosi kishilarga bo`lgan munosabati-bularning hammasi bola ma`naviy qiyofasining shakllanishiga ta`sir etadi. bolaning xox ona qornida va xox tug`ilganidan keyin rivojlanib borishi uchun zarur bo`lgan ma`lum shart-sharoitlarning buzilishi turli-xil anomaliyalarga ya`ni jismoniy yoki ruhiy nuqsonlar kamchiliklarga olib kelishi mumkin. defektalogiya fanida anomal bolalarning turli xil kategoriyalari ustida ish olib boriladi: 1. eshitish kamchiliklariga ega bo`lgan bolalar (tug`ilishdan kar-soqov, qulog`i og`ir bolalar, keyinchalik qulog`i og`ir bo`lib qolgan bolalar); 2. ko`rish qobiliyati zaif (ko`r-ko`zi xira bolalar); 3. ko`r-kar-soqov bolalar; 4. oligofren (debil, imbesil, idiot bolalar); 5. og`ir nutqiy nuqsonlari bor bolalar; 6. harakat tayanch a`zolarida kamchiliklari bo`lgan bolalar; 7. ruhiy rivojlanishi orqada qolgan bolalar. anomal bolalar maxsus ta`lim-tarbiya muassasalarida tarbiyalanishi va o`qitilishi kerak. bolaning umumiy rivojlanishiga har tomonlama kuchli ta`sir etgan nuqsonlargina uni anomal bolalar deb hisoblashiga asos bo`lishi mumkin.masalan bolaning faqat chap qulog`i eshitsa-yu bu nuqson har tomonlama rivojlanishiga tasir etmaydigan u umumiy …

sistemasidagi organic yoki funksional o`zgarishlarga aloqador bo`lishi mumkin. bola rivojlanishidagi turli xil kamchiliklar noqulay muhit, noto`g`ri tarbiya ta`lim natijasida paydo bo`lishi mumkin. masalan, noqulay oilaviy sharoit, pedagogic qarovsizlik, o`qituvchining bolaga nisbatan noto`g`ri munosabati va boshqa ko`pgina sabablar bola rivojlanishiga salbiy ta`sir ko`rsatib uning dastur materiallarini yaxshi o`zlashtira olmasligiga, ulgurmovchi o`quvchilar orasiga qo`shilib qolishiga sabab bo`ladi. shunday bo`lsada biz bunday bolani anomal bolalar kategoriyasiga kiritmaymiz, chinki uning rivojlanishidagi kamchiliklar organizmdagi qanday bo`lmasin biror organic yoki funksional patalogik o`zgarishlarga bog`liq bo`lmay balki boshqa sabablardan kelib chiqqan. tarbiyachi va o`qituvchilar bunday bolalarni anomal bolalardan farqlay oladigan bo`lsihi kerak. kelib chiqish sabablariga ko`ra har qanday anomal rivojlanish tug`ma yoki turmushda orttirilgan bo`lishi mumkin. tug`ma anomaliyalar ko`p jixatdan xomilador onaning sog`lig`i va yashash sharoitiga bog`liq. ona qornidagi homilaning rivojlanishiga infeksiya, intoksikasiya, shikastlanish va boshqa omillar ta`sir etishi mumkin. onaning homiladorlik davrida turli xil kasalliklar bilan og`rishi, o`z bishimchalik bilan turli dori-darmonlarni bilib-bilmas iste`mol qilishi bolaning …

aridan uzoq o`tishi, vacuum-ekstraktor yoki ombur solinishi bolaning kindigi o`ralib bo`g`ilib qolishi (asfiksiya) va boshqalar ba`zan uning anomal rivojlanishiga olib kelishi mumkin. boalning juda yoshligida kasalliklar bilan og`rishi masalan miningit, miningoensifalet, otit, markaziy nerv sistemasining shikastlanishi va boshqa shu singari dardlarini boshdan kechirishi ham anomal rivojlanishiga sabab bo`lishi mumkin. mamlakatimizda bolalar anomaliyasining oldini olish yuzasidan ko`pgina choralar ko`rilmoqda. bu sohada anchagina yutuqlarga ham erishildi. o`zbekiston respublikasida aholini davolash profilaktika yordamida kengaygani ham medisina sohasidagi katta yutuqlar munosabati bilan anomal bolalar soni nisbatan kamaydi. bolalarning chechak , o`lat, tif, vabo, traxoma, qizamiq va bolalarga xos boshqa yuqumli kasalliklar orqasida anomal bo`lib qolishi hodisalariga tamomila deyarli barham berildi. irsiy omillar hamda intoksikasiya va organism shakllanayotgan paytda bosh miya, analizatorlarning zararlanishiga olib boradigan boshqa sabablar tufayli bolaning anomal bo`lib qolishi hollari hali ham uchrab turadi. nutq – murakkab faoliaytdir. u ruhiy jarayonlarning tarkib topishiga va bolaning umuman barkamol bo`lib o`sishiga katta ta`sir ko`rsatadi. …

b olishdan iborat bu qobiliyat grammatik va leksik komponentlarning rivojlanishida ham muhim ahamiyatfa ega.ikkala signal sistemasi shuningdek idrok bilan so`zninh o`zaro aloqada bo`lishi aqliy rivollanishning asosini tashkil etadi. defektologlar( t.a.vlasova, r.m. boskiye, d.v.neyman va boshqalarning) malumotlariga ko`ra eshitishida nuqsonlari bor bolalarning rivojlanish darajasi shu nuqsonning bola hayotining qaysi davrida paydo bo`lganiga va og`ir-yengilligiga bog`liq. surdopedagogikada eshitishida nuqsonlari bor bolalar kar-soqov, qulog`i og`ir keyinchalik qulog`o og`irlashgan bolalar guruhiga bo`linib o`rganiladi. tug`ma yoki hali tili chiqmagan go`daklik davridan ikkala quloqning mutlaqo eshitmasligi kar-soqovlikka olib keladi. eshitish qobiliyatining qisman buzilishi natijasida nutqiy nuqsonga uchragan bolalar qulog`i og`ir, bolalar guruhiga kiritiladi. nutqi rivojlanib, shakllanib olgandan so`ng yaxshi eshitmaydigan bo`lib qolgan bolalar “qulog`i keyinchalik og`ir bo`lob qolganlar” guruhiga kiradi. bu nuqson nutq tarkib topganidan so`ng vujudga kelsa ham quloqdagi nuqson tufayli eshitishda xos kamchiliklar bo`laveradi. turg`un eshitish nuqsonlari kelib chiqish sabablariga ko`ra tug`ma va orttirilgan bo`lishi mumkin. kar-soqov bolalarning 25-30%ida eshitish nuqsonlari tug`ma bo`ladi. bunga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "eshitishida va ko`rishida nuqsoni bo`lgan bolalar"

1362581383_41712.doc xalq ta’limi vazirligi www.arxiv.uz r e j a : 1. anomal bolalar kategoriyalari 2. nutq murakkab ruhiy faoliyat 3. eshitish nuqsonlarining kelib chiqish sabablari 4. zaif eshitishda bola nutqidagi kamchiliklar 5. ko`r va zaif ko`ruvchi bolalar va ularning kelib chiqishi 6. eshitishida va ko`rishida nuqsoni bo`lgan bolalarga tashkil etilgan muassasalar bola dunyoga kelgan kunlardan boshlaboq ko`radi, eshitadi, biror narsa tekkanini, og`riq, issiq, hid va tamni his etadi. tevarak atrofdagi borliqni bilish-sezish va idrok qilishdan, ya`ni voqe`likdagi narsa va hodisalarning bola ongida aks etishidan boshlanadi. bolaning idroki hayotining dastlabki yillaridayoq ancha takomillashadi va ikki yoshida u buyumlarning rangi, shakli, katta-kichikligiga qarab bir-biridan farq qila ...

DOC format, 90.5 KB. To download "eshitishida va ko`rishida nuqsoni bo`lgan bolalar", click the Telegram button on the left.

Tags: eshitishida va ko`rishida nuqso… DOC Free download Telegram