maktabgacha yoshdagi bolalar psixik rivojlanishininig xususiyatlari

DOC 60.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1361973930_41638.doc www.arxiv.uz reja: 1. chaqaloqlik davri psixologik xususiyatlari. 2. go`dak va muloqot. 3. his-tuyg`uning o`sishi chaqaloqning yangi sharoitda yashashini ta`minlovchi asosiy omil tug`ilishda unda vujudga kelgan tabiiy mexanizmlardir. u tashqg`i sharoit va muhitga moslashish imkonini beradigan, nisbatan yetilgan nerv sistemasi bilan tug`iladi. tug`ilganidan boshlab mazkur reflekslar organizmda qon aylanishi, nafas olish hamda nafas chiqarishni ta`minlaydi. birinchi kundanoq kuchli qo`zg`atuvchilarga nisbatan ko`zni qisish, pirpiratish, uning qorachig`ini kengaytirish yoki toraytirish mexanizmlari ishlay boshlaydi. bu reflekslarni himoya reflekslari deyiladi. chaqaloqda himoya reflekslaridan tashqari, qo`zg`atuvchilar bilan aloqa o`rnatishga xizmat qiladigan reflekslar ham bo`ladi. bularni orientir reflekslari deb ataladi. chaqaloqlarni kuzatishlarda ikki uch kunlik bola xonaga quyosh nuri tushishi bilan boshin yorug`lik tomonga burishi, chaqaloq xonaga asta kirib kelayotgan nur manbaini ham sezishi yaqqol ko`rindi. yuqorida aytilgan reflekslardan tashqari, bolada bolada bir necha tug`ma tabiiy reflekslar ham uchraydi; emish refleksi og`ziga tushgan narsani so`rishga o`z ifodasini topsa qo`l kaftiga biror narsaning tegishi ushlash, chang solish …

ari ko`zga tashlanadi. oradan ko`p vaqt o`tmay chaqaloq vaznnining kamayishi tabiiy ravishda to`xtaydi va uning yangi muhitga moslashishi boshlanadi. kindik tushish davri organizmda keskin o`zgarishlar yuz berish pallasi hisoblanib, murg`ak organnning mustaqil yashayotganidan dalolat beradi. chaqaloqning oldingi vazniga yetish davri hayotining birinchi o`n kunligiga to`g`ri keladi. chaqaloq organizmining anatomik- fiziologik, morfologik tuzilish bo`yicha, boshqa yoshdagi odamlarnikidan farqi ham rivojlangani, zaifligi, ish qobiliyatining kuchsizligidir. uning suyak sistemasie, pay-muskullari va tog`ay to`qimalarining o`sishi katta yoshdagi kishilarnikidan ham sur`at, ham sifat jihatidan farqlanadi. chaqaloqdagi muskullarning takomillashishi harakat negizini vujudga keltiradi; shu birga har bir biologik organning mutaqil harakati va faoliyatini ta`minlashga xizmat qiladi. bolada bo`yin muskullarining o`sishi bo`ynini tutishga olib kelsa, tana muskullarining rivojlanishi kattalar yordamida ag`anash imkonini, qo`l va oyoq muskullarining yetilishi esa jismoniy harakat qilish, jismlarga qo`l cho`zish uchun sharoit yaratadi. chaqaloqning anotamik-fiziologik tuzilishini tahlil qilsak, uning suyak sisitemasida ohak moddasi va har xil tuzlar yetishmasligining guvohi bo`lamiz. shu sababli suyak …

shkil etadi. chaqaloqlarda bosh gavdaga nisbatan kattaroq ko`rinsada, u hali juda bo`sh, mukammallashmagan bo`ladi. ularning organizmi jadal sur`at bilan o`sish davridan o`tadi. bu davrda chaqaloqning og`irligi 3-5 kg bo`lishiga qaramay, miyasining og`irligi 300-350 grammni tashkil qiladi, xolos. chaqaloqning miyasi xujayralarining miqdori, “ariq”chalarning yaqqol ko`zga tashlanmasligi, nerv xujayralri tarmog`i jihatidan katta odamlarning miyasidan farq qiladi. yuqoridagi fikrlarni isbotlashda harakat qilgan psixolog ye.a.arkinning ta`kidlashicha, -bola tug`ilishga harakat qilayotgan paytida uning miyasini bir xil kulrang massa tashkil etadi, uning nerv tolalarida mislin qobig`i bo`lmaydi. chaqaloq boshqa yosh davridagi odamlarga qaraganda kuchsiz, zaif, ojiz ko`rinsa-da, ba`zi jihatlari bilan kattalardan ustunlik qiladi. ye.a.arkinning fikricha, chaqaloqlik davrining kuchli jihatlari ko`pincha uning o`sish quvvatida o`z ifodasini topadi. u har oyda ikki sm dan o`sadi, uning og`irlig har kuni 1,6-2 grammdan ortib boradi. uning shiddatli sur`at bilan o`sishi ko`proq individning vegetativ nerv sistemasi, ichki sekretsiya (buqoq, qalqon osti va usti) bezlarining faoliyatiga bevosita bog`liqdir. shuni alohida ta`kidlash kerakki, …

atlanishning shartsiz refleksi deyiladi. bolada taassurot olish ehtiqji paydo bo`lishi bilanoq, orientir refleksi bilan aloqa o`rnatadi, hissiy ilish organlarining tayyorlik darajasiga muvofiq mavjud ma`lumotlarni qabul qiladi va shu jarayonda o`zini ham rivojlantiradi. chaqaloqning ko`ruv va eshituv apparati dastlabki kundanoq ishga tushsa ham, ular hali yetilmagan bo`ladi. shu sababli ko`rish sezgisini yorug`lik, eshitish sezgisini esa qattiq tovush vujudga keltiradi. bola harakatdagi jismlarni kuzatishga intilsa ham, aslida qimirlamay turgan narsalarga ko`proq diqqatini to`playdi. uning ruhiy dunyosida ko`ruv va eshituv apparatlariga mos ravishda diqqatning muayyan ob`ektga to`planishi jarayoni asta-sekin vujudga keladi. chaqaloqning sezgi organlari uning harakatiga qaraganda durustroq rivojlangan bo`ladi. masalan, chaqaloq achchiqni shirindan, issiqni sovuqdan, ho`lni quruqdan farqlay oladi. uning hid bilish organlari juda zaif bo`lishiga qaramay, burniga yoqimsiz hidli modda yaqinlashtirilsa, bezovtalanadi. bola teri tuyush, haroratni his qilish, sezish, og`irlikni faxmlash, ta`m bilish sezgilari ham yetarli darajada rivojlangan bo`ladi. chaqaloqda jismlarni, odamlarni, atrof-muhitni kattalar kabi yaxlit va aniq idrok qilish imkoniyati …

aydi. chaqaloqda eshitish sezgisi zaif rivojlangan bo`lsa ham, u hali o`zi eshitishga moslashmagan kuchli qo`zg`atuvchilarni (tovush, qichqiriqni) aks ettira oladi, biroq tovush kelayotgan ob`ektni aniq topa olmaydi. ko`rish va eshitish organlarining muayyan ob`ektga yo`nalishi oyoq-qo`l va boshning harakatida, bolaning yig`lashdan to`xtashiga ko`rinadi. n.l.figurin va m.p.denisovning ia`kidlashicha, bolaning bir oylikkacha davridagi tetiklik holati (uyg`oqligi) ko`rish va eshitishga yo`nalgan shartsiz reflekslar tufayli faollashib boradi; tovush ta`siriga berilish 2-3 haftalikda vujudga keladi. shuning uchun bola surnay sadosiga quloq soladi va yig`idan yoki harakatdan to`xtaydi. bir oylik bo`lgach unda orientir refleksi namoyon bo`ladi. (i.p.pavlov). shu sababdan chaqaloq gaplashayotgan odamga tikiladi va ixtiyorsiz hatti harakatdan o`zini tiyib turadi. bola ob`ektni ko`rish va tovushni eshitish uchun diqqatini to`playdigan bo`lgach harakatining faollashuvida ancha o`zgarishlar ro`y beradi. odatda uning harakati ixtiyorsiz va tartibsiz ravishda amalga oshib, jismlarga ko`z yugurtirish, boshini burish bilan tugasa ham, harakat hodisasi vazifasini bajaradi: o`zida hulqining sodda ko`rinishini ifodalab, bolani voqelik, tashqi olam bilan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "maktabgacha yoshdagi bolalar psixik rivojlanishininig xususiyatlari"

1361973930_41638.doc www.arxiv.uz reja: 1. chaqaloqlik davri psixologik xususiyatlari. 2. go`dak va muloqot. 3. his-tuyg`uning o`sishi chaqaloqning yangi sharoitda yashashini ta`minlovchi asosiy omil tug`ilishda unda vujudga kelgan tabiiy mexanizmlardir. u tashqg`i sharoit va muhitga moslashish imkonini beradigan, nisbatan yetilgan nerv sistemasi bilan tug`iladi. tug`ilganidan boshlab mazkur reflekslar organizmda qon aylanishi, nafas olish hamda nafas chiqarishni ta`minlaydi. birinchi kundanoq kuchli qo`zg`atuvchilarga nisbatan ko`zni qisish, pirpiratish, uning qorachig`ini kengaytirish yoki toraytirish mexanizmlari ishlay boshlaydi. bu reflekslarni himoya reflekslari deyiladi. chaqaloqda himoya reflekslaridan tashqari, qo`zg`atuvchilar bilan aloqa o`rnatishga xizmat qiladigan reflekslar h...

DOC format, 60.0 KB. To download "maktabgacha yoshdagi bolalar psixik rivojlanishininig xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha yoshdagi bolalar ps… DOC Free download Telegram