nutqi va eshitish qobiliyatida nuqsoni bo`lgan bolalar

DOC 78,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1361885287_41621.doc www.arxiv.uz reja: 1. eshitish va nutq qobiliyatining bir-biri bilan uzviy bog`liqligi va ularning inson hayotidagi ahamiyati. 2. nutq buzilishining sabablari. 3. eshitish organi funksiyasining buzilishi va uning darajalari. 4. nutq va eshitish qobiliyatida og`ir nuqson bo`lgan bolalarni tabaqalashtirish. tayanch iboralar va tushunchalar: nutq, logopediya, garanglik, soqovlik, asfiksiya, meningoensefalit, meningit, nasliy, funksional buzilish, pereferik buzilish, markaziy buzilish. bizga ma`lumki, odamning umri butunlay uzluksiz tovushlar dunyosining ta`siri ostida o`tadi, qushlar, hayvonlar, odamlar ovozi, musiqa ohanglari, texnika vositalarining tovushi – bularning barchasi odamning eshitish organiga ta`sir qiladi va tovush sifatida qabul qilinadi. eshitish va nutq bir-biri bilan chambarchas bog`liqdir, chunki bola nutqining rivojlanishi uchun uning eshitish organining qobiliyati normal bo`lishi kerak, ya`ni u eshitgan so`zlarini takrorlaydi, natijada uning nutqi rivojlanadi. bola tug`ilishdanoq eshitish organining ish faoliyati buzilgan bo`lsa, u tovushni eshitmaydi, natijada aytilgan so`zlarni takrorlay olmaydi, ya`ni uning nutqi rivojlanmaydi. shuning uchun ham tug`ma karlar gung ham bo`ladi. shuningdek, eshitish qobiliyati past …

dlari zarurdir. ularni qulog`i yaxshi eshitmaydigan bolalar uchun ochilgan maxsus maktablarga yuboriladi. qulog`i yaxshi eshitmaydigan bolalar maxsus maktablarda o`qishlari kerak. garanglik darajasi pastroq bo`lgan bolalar ta`lim olishni ko`pincha ommaviy maktabda boshlaydilar va bu maktabda uzoq vaqt muvaffaqiyatli o`qiy olmaganlaridan keyingina qulog`i yaxshi eshitmaydigan bollar uchun mo`ljallangan maxsus maktablarga o`tkazadilar. garanglikning еngil darajasi, gapirilganda ovozni quloqdan 6-8 metr masofada, pichirlab gapirilganda 3-6 metr masofada eshitish, faranglikning mo`tadil darajasi – ovoz chiqarib aytilgan gapni quloq suprasidan 4-6 metr va pichirlab aytilgan gapni 1-3 metr masofada, garanglikning yuqori darajasi – ovoz chiqarib aytilgan gapni quloq suprasidan 2-4 metr va pichirlashni 1 metr masofada, garanglikning og`ir darajasi – ovoz chiqarib aytilgan gapni quloq suprasidan 2 metrgacha va pichirlashni 0,5 metrgacha masofadan eshitadi. qulog`i og`ir bolalarning eshitishdagi nuqson darajasinigina bilib qolmay, balki yaxshi eshitmay qolish qachondan boshlanganini ham hisobga olish juda ham muhimdir. bolalarda nutq buzilishini yuzaga keltiruvchi sabablar ichida tashqi (ekzogen) va ichki (endogen) …

bo`lib tez-tez kasalxonalarda davolanuvchi bolalarda nutqning rivojlanmay qolishi, oilada uzoq vaqt davom etuvchi ruhiy shikastlanish va ikki tillilik – bolada duduqlanishning yuzaga kelishiga sabab bo`lishi, nuqtiy muhitning nutq rivojlanishiga salbiy ta`sir ko`rsatishiga misol bo`ladi. bolalardagi nutqiy nuqsonlarning asosiy sabablari: 1. embrion rivojlanish davridagi turli xil patalogiyalar. 2. homiladorlik vaqtidagi toksikozlar, virusli va endokrin kasalliklar, jarohatlar, qonning rezus-faktorga mos kelmasligi. 3. tug`ruq vaqtidagi shikastlanish va asfiksiya. 4. bola rivojlanishining birinchi yilidagi bosh miya kasalliklari (meningit, ensefalit). 5. miyaning chayqalishi bilan birga sodir bo`ladigan bosh miya jarohatlari. 6. nasliy faktorlar. bunday hollarda nutq buzilishlari umumiy nerv sistemasi buzilishlarining bir qismini tashkil etib, intellektual va harakat kamchiliklari bilan birga kuzatiladi. 7. ijtimoiy-maishiy sharoitning yomonligi. bu holat mikroijtimoiy qarovsizlikka, vegetativ disfunksiyaga, emosional-irodaviy muhitning buzilishlariga va nutqning rivojlanmay qolishiga sabab bo`ladi. yuqorida ko`rsatib o`tilgan sabablar, ayrim hollarda ularning birgalikda qo`shilib kelishi nutqning turli tomonlarining buzilishiga sabab bo`lishi mumkin. hamma nutq buzilishlari kelib chiqishiga ko`ra ikki …

a: rinolaliya, prognatiya, progeniya kiradi. funksional buzilishlar: bunda nutq jarayonida ishtirok etadigan a`zolar tuzilishida hech qanday o`zgarishlar bo`lmaydi. funksional xarakterdagi nutq buzilishlariga: dislaliya, duduqlanish kabi nutq nuqsonlari kiradi. turli nutq buzilishlarining rivojlanishini oldidan aniqlash katta ahamiyatga egadir. agarda nutqiy nuqson bolaning maktabga kelgan vaqtida ilk bor aniqlansa, u holda uni tuzatish qiyinchiliklari kuzatilib, o`zlashtirishga salbiy ta`sir ko`rsatadi. agarda bolaning nutq nuqsoni maktabgacha yoki yasli yoshida aniqlansa, tibbiy va pedagogik tuzatish maktabda to`laqonli ta`lim olish imkonini beradi. rivojlanishida kamchiliklar bo`lgan bolalarni erta aniqlash ishlari birinchi navbatda “oilaviy muhiti yaxshi bo`lmagan” oilada o`tkaziladi. bunda oilalarga quyidagilar kiradi: 1. u yoki bu nuqsonga ega bo`lgan bola bor oila. 2. ota-onalarning birida yoki ikkalasida fiziologik eshitishi buzilgan, aqli zaiflik, shizofreniya kasalliga bor oilalar. 3. homiladorlik vaqtida yuqumli kasalliklar, og`ir taksikoz o`tkazgan ayolning bolalari. 4. tug`riq vaqtida asfeksiya jarohati yoki neyroinfeksiyani boshidan kechirgan, hayotning birinchi oylarida bosh miya jarohatlari olgan bor oilalar. eshitish va intellekti …

r kompleksi bilan chegaralangan bo`ladi. narsa va hodisalarni farq qilmagan holda ifodalash, so`zlarning ko`p ma`noga ega bo`lmasligi xarakterli xususiyat hisoblanadi. tovushlar talaffuzida turg`unlik bo`lmaydi, tovushlar bir-biri bilan almashtiriladi, fonematik o`quv buzilgan bo`ladi. nutq to`liq rivojlanmaganligining bu darajasiga ega bo`lgan bolalar uchun tovushlar analizi bo`yicha berilgan topshiriqlar tushunarsiz bo`ladi. nutq to`liq rivojlanmaganligining ii darajasi: dastlabki keng qo`llaniladigan, odatdagi nutqning bo`lishi bilan xarakterlanadi. bolalar oddiy jumlalardan foydalana biladilar, ma`lum lug`at boyligiga ega bo`ladilar. ular narsalar, hodisalar, alohida belgilar nomini ajrata oladilar. lekin bunday bolalarda nutqning qo`pol darajada rivojlanmaganligi yaqqol ifodalangan bo`ladi. ular ikki-uch so`zdan iborat gaplardan foydalanadilar. lug`at boyligi shu yoshga mos keladigan normadan kam bo`ladi. umumlashtiruvchi so`zlarni (mebel, kiyim, sabzavot, mevalar va boshqalarni) bilmasligi kuzatiladi. harakat, belgini bildiruvchi so`zlardan foydalanishda qiyinchiliklar kuzatiladi, predmet nomini, rangini, shaklini, o`lchamini va boshqa belgilarini bilmaydilar. nutqning fonetik tomoni shu yoshga mos keluvchi normadan orqada qoladi-yu, shunday kamchilikka ega bo`lgan bolalar bo`g`inlar o`rnini almashtiradilar, undoshlar ketma-ket …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutqi va eshitish qobiliyatida nuqsoni bo`lgan bolalar"

1361885287_41621.doc www.arxiv.uz reja: 1. eshitish va nutq qobiliyatining bir-biri bilan uzviy bog`liqligi va ularning inson hayotidagi ahamiyati. 2. nutq buzilishining sabablari. 3. eshitish organi funksiyasining buzilishi va uning darajalari. 4. nutq va eshitish qobiliyatida og`ir nuqson bo`lgan bolalarni tabaqalashtirish. tayanch iboralar va tushunchalar: nutq, logopediya, garanglik, soqovlik, asfiksiya, meningoensefalit, meningit, nasliy, funksional buzilish, pereferik buzilish, markaziy buzilish. bizga ma`lumki, odamning umri butunlay uzluksiz tovushlar dunyosining ta`siri ostida o`tadi, qushlar, hayvonlar, odamlar ovozi, musiqa ohanglari, texnika vositalarining tovushi – bularning barchasi odamning eshitish organiga ta`sir qiladi va tovush sifatida qabul qilinadi. eshitish va nutq b...

Формат DOC, 78,5 КБ. Чтобы скачать "nutqi va eshitish qobiliyatida nuqsoni bo`lgan bolalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutqi va eshitish qobiliyatida … DOC Бесплатная загрузка Telegram