педагогика фанларини ўқитишда муаммоли вазиятлардан фойдаланишнинг методикаси

PPT 1.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1462775088_62769.ppt слайд 1 педагогика фанларини ўқитишда муаммоли вазиятлардан фойдаланишнинг методикаси www.arxiv.uz www.arxiv.uz режа: муаммоли таълимнинг педагогик асослари. муаммоли ўқитишнинг тарихи ҳақида. эвристик усуллар ижодий тафаккурни ривожлантирувчиси сифатида муаммоли таълим жараёнида ўқитувчига қўйиладиган талаблар www.arxiv.uz www.arxiv.uz муаммоли ўқитишни чуқур ўрганиш xx асрнинг 60-йилларида бошланган бўлиб, унинг асосида “тафаккур- муаммоли вазиятдан бошланади”-деган ғоя ётади. муаммоли вазиятда билиш фаолиятининг кетма-кетлиги қуйидагича бўлади: •муаммоли вазият; •муаммони ечиш йўлларини излаш; •муаммонинг ечими; ахборот технологиялари ёки постиндустриал деб аталаётган бугунги жамиятда ҳаёт шахсдан фаол ҳаракат қилишни, мустақил қарор қабул қилишни, ҳаётнинг ўзгараётган шароитларига мослашишни талаб қилади. ўз навбатида ҳаётнинг бундай тарзи шахс маълум сифатларга эга бўлишини талаб қилади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz хусусан: • зарур билимларни мустақил эгаллашни, эгалланган билимларни турли муаммоларни ечишда маҳорат билан қўллашни; • ахборотлар билан саводли ишлашни (маълум масалани тадқиқ қилиш учун зарур фактларни йиғишни билиш, уларни таҳлил қилиш, муаммоларни ечишга қаратилган гипотезаларни таклиф қилиш, қонуниятларни аниқлаш, янги муаммоларни аниқлаш ва ечиш); • олинган …
2
ўқиш ва билиш фаолиятига ўзгартиришнинг имкониятларидан бири муаммоли ўқитиш технологиясини татбиқ этиш. чунки муаммоли ўқитиш жараёнида ўқитувчилар ҳам, ўқувчилар ҳам ўзларининг интеллектуал, жисмоний, маънавий имкониятларини ўқув ва амалий муаммоларни ечиш учун доим синовдан ўтказадилар. бу жараёнда ҳосил бўлган кўникма ва малакалар ахборот жамияти шароитларида яшаш учун зарур сифатларни шакллантиришга олиб келади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz анъанавий таълим тизимида ўқитувчи ва дарслик билимнинг асосий манбаси бўлса, муаммоли ўқитишнинг фалсафаси ва методологияси ўқитувчининг ролини ўқувчиларнинг изланиш-тадқиқотчилик фаолиятининг ташкилотчиси, мутасадди маслаҳатчи ва ёрдамчи сифатида кўради. бу роль анъанавий ўқитишдаги ролдан анча мураккаброқ ва ўқитувчидан юқорироқ маҳорат талаб қилади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz муаммоли ўқитишнинг тарихи. муаммоли ўқитишнинг асосида америкалик психолог, файласуф ва педагог дж. дьюи (1859-1952) ғоялари ётади. у 1894 йилда чикаго шахрида ўқитиш асосини ўқув режаси эмас, балки ўйинлар ва меҳнат фаолияти ташкил этган тажриба мактабини ташкил қилган. ўқиш, ҳисоблаш, ёзиш бўйича машғулотлар болаларнинг физиологик балоғатига қараб ўз- ўзидан пайдо бўлган эҳтиёжларига мувофиқ ўтказилган. …
3
қ бўлиши керак. www.arxiv.uz www.arxiv.uz муаммоли ўқитишни чуқур ўрганиш xx асрнинг 60 йилларида бошланган. фикрлаш психологияси нуқтаи назаридан муаммоли ўқитиш ғояси ва принциплари с.л. рубинштейн, м.и. махмутов, в. окон, и.я. лернер каби психолог олимлар томонидан ишлаб чиқилган. www.arxiv.uz www.arxiv.uz с.л. рубинштейннинг «тафаккур муаммоли вазиятдан бошланади» деган ғояси муаммоли ўқитишнинг психологик асоси сифатида қабул қилинган. 70-80 йилларда анъанавий ўқитиш шакллари самарадорлиги пасайиб кетганлиги қайд этилганда, етакчи педагоглар муаммоли ўқитиш назариясига эътибор қарата бошладилар. чунки анъанавий ўқитиш шаклида асосий диққат ўқитувчи фаолиятига қаратилган бўлса, муаммоли ўқитиш концепциясида асосий урғу ўқувчилар томонига кўчади. муаммоли ўқитиш тамойили бўйича билим ўқувчиларга тайёр шаклда узатилмайди, балки илмий-тадқиқот жараёнига ўхшатиб, ўқув фаолияти жараёнида ўқувчилар томонидан эгалланади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ҳозирги кунда бу соҳадаги изланишлар дунёнинг турли мамлакатларида давом эттирилмоқда, умутаълим фанлари бўйича, ҳам олий таълим фанлари бўйича ҳам муаммоли ўқитиш технологияларининг мажмуавий ишланмалари яратилмоқда. муаммоли ўқитиш – ўқувчининг муаммоли тақдим этилган таълим мазмуни билан фаол ўзаро боғланишини ташкил …
4
итишдагига нисбатан жадалроқ бўлади. лекин муаммоли ўқитишнинг бу функцияси ошиши учун ўқув жараёнига муаммоларнинг тасодифий мажмуасини киритиш етарли эмас. муаммолар тизими билимнинг мазкур соҳасига хос муаммоларнинг асосий турларини қамраб олиши керак. муаммоли ўқитишни таълим жараёнига татбиқ этишда ўқитувчи илмий ва ўқув муаммолар орасидаги умумийликни ва фарқни ажратиши лозим. уларнинг умумийлиги– ҳар иккаласида ҳам объектив зидликлар мавжудлиги бўлса, илмий ва ўқув муаммоларини фарқи шуки, илмий муаммода қўйилган масала ҳали ечилмаган, ўқув муаммода эса масала ечилган, уни ечиш йўли ва натижаси маълум. фақат бу йўллар ва натижаларни ўқувчилар излаб топиши керак. муаммоли ўқитишнинг якуний мақсади – ўқувчиларни муаммоларни кўриш ва ечишга ўргатишдан иборат бўлиб, бу фақат фикрлаш фаолияти жараёнида амалга оширилади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz с.л. рубинштейн «тафаккур – инсон олдида турган масала ва муаммоларни ечишга олиб келадиган идрок бўлиб, тафаккур муаммоли вазиятдан келиб чиқади ва муаммони ечишга қаратилган бўлади»-деб таъкидлайди. бундан қуйидаги мантиқ ҳосил бўлади. шахснинг ижодий, мустақил, фикрловчи бўлиши жамият …
5
иш каби топшириқларни бериш мумкин. www.arxiv.uz эвристика (юнонча heurisko – излаяпман, топяпман, кашф этяпман) инсон ижодий фаолиятини, шунингдек янги кашфиётларни яратишда қўлланадиган усулларни ўрганадиган фан сифатида психология, кибернетика, структурали лингвистика, ахборот назарияси чегарасида ривожланади. эвристика янги вазиятда янги ҳаракатларни қуриш қонуниятларини ўрганадиган фан деб тушуниш мумкин. www.arxiv.uz www.arxiv.uz эвристик усулларни ижодий тафаккурни ривожлантиришдаги ўрни эвристик усуллар, масалан, дастлабки маълумотлар тўла ёки ишончли бўлмаган ҳолда ҳосил бўлган ижодий масаланинг ишга яроқли лекин доим ҳам оптимал бўлмаган ечимини топиш эҳтимолини оширади. эвристик услублар жуда мураккаб, кўзда тутилмаган вазиятларда ҳам ечимини топиш имконини беради. эвристика мақсадга эришишга кўмаклашадиган ҳаракатлар услубини белгилайди. тафаккур- инсон онгининг билиш объектлари ҳисобланмиш нарса ва ҳодисалар ўртасида мураккаб, ҳар томонлама алоқаларнинг бўлишини таъминловчи умумлашган ва мавҳумлашган акс эттириш жараёнидир. дунёни тушуниш, англаш ва унга онгли муносабат билдириш жараёни тафаккур, фикрлаш дейилади. тафаккурнинг олийлиги шундаки, у идрокдан фарқли равишда бевосита акс эттириш бўлмай, нарсалар ва уларнинг хоссаларини, воқеаларни улар йўқ …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "педагогика фанларини ўқитишда муаммоли вазиятлардан фойдаланишнинг методикаси"

1462775088_62769.ppt слайд 1 педагогика фанларини ўқитишда муаммоли вазиятлардан фойдаланишнинг методикаси www.arxiv.uz www.arxiv.uz режа: муаммоли таълимнинг педагогик асослари. муаммоли ўқитишнинг тарихи ҳақида. эвристик усуллар ижодий тафаккурни ривожлантирувчиси сифатида муаммоли таълим жараёнида ўқитувчига қўйиладиган талаблар www.arxiv.uz www.arxiv.uz муаммоли ўқитишни чуқур ўрганиш xx асрнинг 60-йилларида бошланган бўлиб, унинг асосида “тафаккур- муаммоли вазиятдан бошланади”-деган ғоя ётади. муаммоли вазиятда билиш фаолиятининг кетма-кетлиги қуйидагича бўлади: •муаммоли вазият; •муаммони ечиш йўлларини излаш; •муаммонинг ечими; ахборот технологиялари ёки постиндустриал деб аталаётган бугунги жамиятда ҳаёт шахсдан фаол ҳаракат қилишни, мустақил қарор қабул қилишни, ҳаётнинг ўзгараёт...

PPT format, 1.0 MB. To download "педагогика фанларини ўқитишда муаммоли вазиятлардан фойдаланишнинг методикаси", click the Telegram button on the left.