умумий акмеология

RTF 126,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663787222.rtf маърузалар матни ёзилмоқда умумий акмеология режа инсонни пайдо бўлишидан бошлаб уни ривожини ўрганадиган фанлар таснифи. илмий билимнинг янги тармоғи, янги билим фани сифатида шаклланиши дастлабки босқичида акмеология предметининг мазмуни. акмеология предметининг ҳозирги пайтда мазмуни. акмеология фани томонидан ечиладиган асосий вазифалар. муҳим сўзлар: педология, геронтология, акмеология, феномен. - педология юнончадан pais (paidos) – гўдак + логия болалар ҳақидаги фан] бола ривожининг психологик, биологик, ижтимоий, педагогик концепциялари йиғиндиси. - геронтология [юнончадан gerontos- қария+логия, қартайиши фани] – инсон қартайишни ўрганадиган медико биологик ва психологик фанлар йиғиндиси. - акмеология [юнончадан akme – ниманидир олий даражаси + логия, чўққи ҳақидаги фан] – алоҳида одамни ва одамлар бирлигини ривожланиши чуққисини ва унга эришиш шароитларини ўрганадиган фанлар тўплами. - феномен – [юнончадан phainomenes – яъни ҳодиса] акмеологик феноменлар – биринчидан мураккаб тирик организм бўлган одамни индивид сифатида намоён бўлиши аввало профессионал сифатидаги, арбоб сифатидаги воқеликнинг турли-туман томонларига одамдаги пайдо бўлган ядровий муносабатларнинг кўринишлари, иккинчи жиҳатдан уни …

мақсадга мувофиқ кетма-кет интилиб, дастлабки, ўрта ва кейинги етуклигида индивид сифатида (мураккаб тирик организм сифатида), шахс сифатида (бу ҳолда воқеликни турли томонларга бўлган муносабатларни одам томонидан ўзлаштириши назарга олинади) ва фаолият субъекти сифатидаги (асосан профессионал сифатида) одам сифатида юзага келиш феноменологиясини, қонуниятларини механизмларини аниқлаб беради. шубҳасиз одамни кўпинча фуқаро, умр йўлдоши, ота-она, маълум конкрет соҳани мутахассиси сифатида етилганлигига таққослаб кўрилганда акмеология соҳаси бўйича ишлаётган баъзи бир олимлар катта ёшдагилик тушунчасини етуклик тушунчасига айнан қилиб қўядилар. аммо бу тушунчалар айнан эмас. акмеологияда объектив ва субъектив омилларга катта эътибор қаратилади. улар бир-бирлари билан ўзаро ҳаракатда бўлиб, катта ёшдаги одамни акме даражасига эришишига имкониятлар яратади. «акме» тушунчаси янги илмий фанни энг асосийси бўлиб, қуйидаги уни тўғрисида гап боради. «акме» термини бошида кўпроқ поезияга оид ижодда нашрларда қўлланилган. инсонни онтогенезидаги ривожланиши хусусидаги фанни бир бўлагини номини «акме» термини билан боғлайдилар. олимлар катта одамни ривожланишини комплекс ўрганадиган худи шуфанни акмеология деб атадилар. улар ҳам собит …

ар қўлланишга жалб этилади. одамни ҳам аввалги ёшидаги даражасидаги микро – акмесини эгаллаши давомида бўлаётган катта одамни ўзини акмесига ёки оптимумига ҳаракати ҳам кузатилади. демак шу катта акме ўзини барча характеристикалари билан кўп йўналиши ва кўп даражали кўрилади; чунки у кўплаб объектив ва субъектив жараёнлар ва ҳолатларни ўзаро ҳаракати натижаси сифатида одамни ўзини шахсий ҳаёт ижодини хам ўз ичига олади. акмеология томонидан унинг моҳияти табиий, ижтимоий, гуманитар ва техникавий фанлар билан яқин ҳамкорлигида очиб берилади. ¥озирга келиб, юқорида предмети очиб берилган умумий акмеологиядан ташқари ҳар доим кўп томонли аспектли характерга эга бўлган одамни конкрет фаолият соҳаларида профессионал шаклланиш ва ривожланиш масалалари муносабати билан акмеологиянинг янги бошқариш, педагогик, ҳарбий, спорт ва бошқа тармоқлари шаклланмоқда. ундан ташқари одамни дастлабки ўрта ва кеч катта ёши ва айниқса ўзини жисмоний соғлиғини чўққисига эришганда, ўзини маънавий ва фуқаролик потенциалини харакатларини намоён бўлишида ва профессионал сифатидаги иш ҳаракатларида ривожланиши ва ўз-ўзини ривожлантириш қонуниятлари ва механизмларини марказлашган …

юшмасида келиб чиққан объектив ва субъектив омиллар ўзгаришларини ўрганиш чоғида содир бўлади. масала конкрет равишда қуйилади ва ечилади. мисол учун бошқарув командаси фаолиятидаги оптимум уни характеристикасини ва у қандай мезонларга жавоб бериш кераклигини демак, унда ушбу командага эришган «акме» ҳақида тасдиқламоқ ва охири ушбу команда бу фаолиятида қўрқмасдан оптимум ёки уни худди ўзи акме даражасига кўтарила олиши ҳақида сўз боради. ёки бошқа бир мисолни кўриб чиқамиз: давлат ўз гуллаб-яшнашига эришди, уни иқтисодиёти ва ҳуқуқий муносабатлари, маданияти, таълими, сиёсий ҳаёти, фуқароларини жисмоний ва маънавий соғломлиги, уларни ахлоқий қарашлари ва уларни турмушларини моддий даражаси ҳақиқатдан ҳам кўтарилди. давлат ўз олдига қўйган вазифасини бажарди. бу ерда ушбу гуллаб яшнашга эришиш учун қандай механизмлар ишга туширилган ва ҳаракатга келтирилганлиги бош масаладир. шундай қилиб акмеология предметини одамни етуклик даражасидаги ривожи билан чегаралаб қўйиш ва у ўз ривожида қайси шароитларда оптимумга эришади ва уни оптимуми қандай бўлади дейишни аниқлаш билан бир қаторда уни предметини жуда кенг …

ижаси улароқ одам томонидан ёки жамоа томонидан «акме»га эришишда содир бўлади. одамлардаги акмени мазмунли ва формал расмий характеристикалари меҳнатни бир-биридан йироқ соҳаларида кўпинча пайдо бўладиган ўзини ўта муҳим параметрларида (мисол саркардадаги акме ва селекционер олимдаги «акме») бир-биридан кескин фарқ қиладилар. ушбу акмеларни моҳиятига кириш ва улардаги умумийликни тушуниш, аниқса улардаги ўзига хослик, алоҳидаликни, ҳамда ҳар бир одам ёки жамоа ўзининг акмесига эришиш учун ҳаракат қилганликлари ва уни қонуниятлари ва механизмлари ўзлаштиришлари учун билимлар замини ўта зарур. бу билимлар одамни онтогенезида ривожини (агар у «акме» билан қозонса) кичик ва катта жамоа тузилиши ва ҳаракатини ўрганишда (агарда уларни акме билан қизиқса) жуда кўп фанлар томонидан олинади ва бунда ечиладиган масалаларни характерига жавоб берадиган ушбу билимлар интеграцияси жуда муҳимдир. агар биз акме – бу улар ривожланишининг жараёнининг ягона масофавий глобал умумий апогеяси ёки чўққиси деб қарор қилсак ва ундан сўнг кенг кўламда депрес бошланган ёки сўнги тўхташ рўй берса ёки одамни ёки жамоанининг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "умумий акмеология"

1663787222.rtf маърузалар матни ёзилмоқда умумий акмеология режа инсонни пайдо бўлишидан бошлаб уни ривожини ўрганадиган фанлар таснифи. илмий билимнинг янги тармоғи, янги билим фани сифатида шаклланиши дастлабки босқичида акмеология предметининг мазмуни. акмеология предметининг ҳозирги пайтда мазмуни. акмеология фани томонидан ечиладиган асосий вазифалар. муҳим сўзлар: педология, геронтология, акмеология, феномен. - педология юнончадан pais (paidos) – гўдак + логия болалар ҳақидаги фан] бола ривожининг психологик, биологик, ижтимоий, педагогик концепциялари йиғиндиси. - геронтология [юнончадан gerontos- қария+логия, қартайиши фани] – инсон қартайишни ўрганадиган медико биологик ва психологик фанлар йиғиндиси. - акмеология [юнончадан akme – ниманидир олий даражаси + логия, чўққи ҳақидаги ф...

Формат RTF, 126,6 КБ. Чтобы скачать "умумий акмеология", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: умумий акмеология RTF Бесплатная загрузка Telegram