maydon nazariyasi mallin r.x 1995

PDF 488 стр. 13,4 МБ Бесплатная загрузка

488 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 13,4 МБ

Тип файла PDF

Страницы 488

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 488

m a i d o n a z a r i ya s i p. x . mallin maydon nazariyasi ÿ 3 6 ek u cm o h ssr oliy va maxsus u rta ta'lim ministr ligi oliy utsuv yurtlari uchun utsuv «¡ullanmasi sifatida pyxcatn etgan «utsituvchi» nashriyoti t o sh k e n t — 1 9 6 5 a v t o r d a n ^ozirgi zamon fizika-matematika xamda texnika fanlari taraediyotida vektorlar bilan tenzorlar nazariyasining zarur- ligi va kup soxalarda bu nazariyaning kudratli tekshirish vositasi ekanligi shubxasizdir. vektorlar bilan tenzorlar nazariyasini keraklicha bilmas- dan turib, oliy ukuv yurtlarida nazariy mexanika, aerogid rodinamika, elektroradiotexnika, elektromagnit maydoni fi- zikasi, nisbiylik nazariyasi va ba'zi bosh^a fanlarni yaxshi urganib bulmaydi. bu kitob avtorning respublikamizdagi davlat universitet- lari va institutlarida uttiz besh yil mobaynida nazariy fizika va ba'zi maxsus kurslardan u^ib kelgan lektsiyalari asosida yozildi. kitob turtta bobdan iborat. vektorlar nazariyasiga …

2 / 488

ng ayrim ^ismlari tegishli ilmiy konferentsiyalar na seminarlarda mu^okama kilingan. kul yozma bilan tanishib, tsimmatli masla^atlar bergan professor x . a. raxmatulindan avtor samimiy minnatdordir. kul ezmani ukib, uz mulo^aza- larini bildirgan fizika-matematika fanlari kandidatlari s. j . jalolovga, a. b. boydedoevga, l. sh. x uj aevga va boshka ^amkasblarga, tsul yozmani takriz z;amda ta^rir ^ilgan fizika-matematika fanlari kandidata m. a. sobirovga avtor tashakkur iz^or tsiladi. r. x, mallin. k i r i sh jism va z^odisalarni ilmiy ji^atdan tekshirishda ular- ning fizik xossalarini ifodalovchi turli fizik mivdorlar bilan ish kuriladi. asos ;ilib olingan dastlabki fizik mivdorlar sistemasiga tsarab, ^ar tsanday fizik mivdor anik; ulchamlikka va ani^ birlikka ega buladi. tekshirilayotgan fizik mivdorning ulchamligi va birligi asosiy fizik mits~ dorlarning turli sistemasida turlicha bulishi mumkin. k[an- day asosiy fizik mivdorlar sistemasida ulchangan bulishiga 1 ajm birligi ma'lum bulishi kerak. ulchov bir- lygining uzgarishi bilan mivdorning son tsiymati ^am uzga- radi. …

3 / 488

iror son? bilan ifoda lanadi. ma'lumki, musbat elektr yoki manfiy elektr uchun uning ishorasidan kat'i nazar, ulchov birligi (masalan, abso lyut elektrostatik birlik, kulon yoki elementar zaryad) ixtiyo- riy tanlanishi mumkin. lekin ^aysi bir ulchov birligi olin- masin, elektr mi^dori biror musbat yoki manfiy son bilan ifodalanadi. ma'lum ulyaov birligida olingan son tsiymati bilanok; t ula ansh lanuvyai m sh dor skalyar mitsdor yoki skalyar deyi ladi. 1- skalyar 9' yukorida kursatilgan dajm, temperatura, elektr mivdori skalyar buladi. massa, ish, vatst, issiklik mshdori va z^oka- zolar ^am skalyardir. kandaydir tugri chizik va unda asos kilib oliigan biror o nukta berilgan bulsin. tugri chizikning z âr kanday ixtiyo- riy nuktasini shu o nuktaga nisbatan anik bir son bilan ifodalash mumkin. b u son kabul kilingan ulchov birligi— masshtabga karab aniklanadi. bu son odatda o nuktadan ung tomondagi nuktalar uchun musbat va chap tomondagi nuktalar uchun manfiy z^isoblanadi, nutstaning joyini an sh …

4 / 488

$i t' /k2, . . . , tp, elektr zaryadlari e' e2, . . . , ep b}glsnn. sistemaning tempe- raturasi t, umuman, uni tashkil etuvchi kismlar temperatura- larining yigiidisiga teng bulmaydi: t 7 \ \ u2 f . . . + tp. ammo sistemaning massasi m (yoki elektr zaryadi e) z^amma vaz^t uning kismlaridagi massalar(yoki elektr zaryadlari) yi- gindisiga teng buladi: m = gpg t2 + . . . + tp yoki e = eg -(- + b2 + sistema tsismlarigss mos keluvyai mitsdorlar yigindisi. butun shu sistemaga mos keluvyai mitsdorga teng bulsa, bun~ day mitsdor additiv mitsdor deyiladi. yu^orida keltirilgan misollarimizda massaning yoki elektr zaryadiniig z âr kaysisi additiv mikdordir, temperatura esa additiv mivdor emas, u noadditiv mikdordir. ammo massa yoki elektr zaryadi singari, masalan, issiklik mivdori, potentsial energiya yoki ish additiv. mivdorlardir. shuiday kilib, z âr kanday skalyar additiv xususiyatga ega emas. demak, additiv skalyar bilan noadditiv …$

5 / 488

ursatilgan son kiymatini, strelka siljishning o nuktadan m nuktaga kara- tilgan yunalishini tasvirlaydi. agar zarracha (2- raem) o nuktadan n nuktaga kuchib utsa, uning siljishi (jorkali belgilanadi. xullas, zarracha siljishini yunaltirilgan kesma bilan tasvirlash mumkin. 2-rasmda yunaltirilgan om kesma bilan yunaltirilgan om kesma turli uzunliklarga va karama-karshi yunalishlar- ga egadir. endi, fazoda uzaro parallel bulgan barcha tugri chizik- larni olaylik. bu tugri chiziklarning dar birida fakat bir tomonga yoki karama-karshi tomonga ka rab darakatlanayotgan zarrachaberilgan bulsin. tugri chiziklarning dar biridagi zarracha siljishini tegishli (yunaltirilshn) kesma bilan kursataylik (3- raem). bu raemdan bevosita ravshanki, 0 1m1, 0 2m2, 03m3 siljish- lar bir xil yunalishdadir, oi44, 0&m5, 06m6 siljishlar esa avvalgi siljishlarga nisbatan karama-karshi. xar kanday jiem zarrachalardan tuzilgan. jism zarracha- larining uzaro joylashishlari, umuman aytganda, uzgaruvchan- 2. vektor 11 me o' m. dir. ammo katti k jismlarda zarrachalarning uzaro joyla- shishlari uzgarmasdan saklanadi deb kabul tsilinsa, kupgina ilmiy va texnik tekshirishlarda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 488 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "maydon nazariyasi mallin r.x 1995"

m a i d o n a z a r i ya s i p. x . mallin maydon nazariyasi ÿ 3 6 ek u cm o h ssr oliy va maxsus u rta ta'lim ministr ligi oliy utsuv yurtlari uchun utsuv «¡ullanmasi sifatida pyxcatn etgan «utsituvchi» nashriyoti t o sh k e n t — 1 9 6 5 a v t o r d a n ^ozirgi zamon fizika-matematika xamda texnika fanlari taraediyotida vektorlar bilan tenzorlar nazariyasining zarur- ligi va kup soxalarda bu nazariyaning kudratli tekshirish vositasi ekanligi shubxasizdir. vektorlar bilan tenzorlar nazariyasini keraklicha bilmas- dan turib, oliy ukuv yurtlarida nazariy mexanika, aerogid rodinamika, elektroradiotexnika, elektromagnit maydoni fi- zikasi, nisbiylik nazariyasi va ba'zi bosh^a fanlarni yaxshi urganib bulmaydi. …

Этот файл содержит 488 стр. в формате PDF (13,4 МБ). Чтобы скачать "maydon nazariyasi mallin r.x 1995", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: maydon nazariyasi mallin r.x 19… PDF 488 стр. Бесплатная загрузка Telegram