maydon nazariyasi mallin r.x 1995

PDF 488 sahifa 13,4 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 488
m a i d o n a z a r i ya s i p. x . mallin maydon nazariyasi ÿ 3 6 ek u cm o h ssr oliy va maxsus u rta ta'lim ministr ligi oliy utsuv yurtlari uchun utsuv «¡ullanmasi sifatida pyxcatn etgan «utsituvchi» nashriyoti t o sh k e n t — 1 9 6 5 a v t o r d a n ^ozirgi zamon fizika-matematika xamda texnika fanlari taraediyotida vektorlar bilan tenzorlar nazariyasining zarur- ligi va kup soxalarda bu nazariyaning kudratli tekshirish vositasi ekanligi shubxasizdir. vektorlar bilan tenzorlar nazariyasini keraklicha bilmas- dan turib, oliy ukuv yurtlarida nazariy mexanika, aerogid­ rodinamika, elektroradiotexnika, elektromagnit maydoni fi- zikasi, nisbiylik nazariyasi va ba'zi bosh^a fanlarni yaxshi urganib bulmaydi. bu kitob avtorning respublikamizdagi davlat universitet- lari va institutlarida uttiz besh yil mobaynida nazariy fizika va ba'zi maxsus kurslardan u^ib kelgan lektsiyalari asosida yozildi. kitob turtta bobdan iborat. vektorlar nazariyasiga …
2 / 488
ng ayrim ^ismlari tegishli ilmiy konferentsiyalar na seminarlarda mu^okama kilingan. kul yozma bilan tanishib, tsimmatli masla^atlar bergan professor x . a. raxmatulindan avtor samimiy minnatdordir. kul ezmani ukib, uz mulo^aza- larini bildirgan fizika-matematika fanlari kandidatlari s. j . jalolovga, a. b. boydedoevga, l. sh. x uj aevga va boshka ^amkasblarga, tsul yozmani takriz z;amda ta^rir ^ilgan fizika-matematika fanlari kandidata m. a. sobirovga avtor tashakkur iz^or tsiladi. r. x, mallin. k i r i sh jism va z^odisalarni ilmiy ji^atdan tekshirishda ular- ning fizik xossalarini ifodalovchi turli fizik mivdorlar bilan ish kuriladi. asos ;ilib olingan dastlabki fizik mivdorlar sistemasiga tsarab, ^ar tsanday fizik mivdor anik; ulchamlikka va ani^ birlikka ega buladi. tekshirilayotgan fizik mivdorning ulchamligi va birligi asosiy fizik mits~ dorlarning turli sistemasida turlicha bulishi mumkin. k[an- day asosiy fizik mivdorlar sistemasida ulchangan bulishiga 1 ajm birligi ma'lum bulishi kerak. ulchov bir- lygining uzgarishi bilan mivdorning son tsiymati ^am uzga- radi. …
3 / 488
iror son? bilan ifoda­ lanadi. ma'lumki, musbat elektr yoki manfiy elektr uchun uning ishorasidan kat'i nazar, ulchov birligi (masalan, abso­ lyut elektrostatik birlik, kulon yoki elementar zaryad) ixtiyo- riy tanlanishi mumkin. lekin ^aysi bir ulchov birligi olin- masin, elektr mi^dori biror musbat yoki manfiy son bilan ifodalanadi. ma'lum ulyaov birligida olingan son tsiymati bilanok; t ula ansh lanuvyai m sh dor skalyar mitsdor yoki skalyar deyi­ ladi. 1- skalyar 9' yukorida kursatilgan dajm, temperatura, elektr mivdori skalyar buladi. massa, ish, vatst, issiklik mshdori va z^oka- zolar ^am skalyardir. kandaydir tugri chizik va unda asos kilib oliigan biror o nukta berilgan bulsin. tugri chizikning z âr kanday ixtiyo- riy nuktasini shu o nuktaga nisbatan anik bir son bilan ifodalash mumkin. b u son kabul kilingan ulchov birligi— masshtabga karab aniklanadi. bu son odatda o nuktadan ung tomondagi nuktalar uchun musbat va chap tomondagi nuktalar uchun manfiy z^isoblanadi, nutstaning joyini an sh …
4 / 488
i t' /k2, . . . , tp, elektr zaryadlari e' e2, . . . , ep b}glsnn. sistemaning tempe- raturasi t, umuman, uni tashkil etuvchi kismlar temperatura- larining yigiidisiga teng bulmaydi: t 7 \ \ u2 f . . . + tp. ammo sistemaning massasi m (yoki elektr zaryadi e) z^amma vaz^t uning kismlaridagi massalar(yoki elektr zaryadlari) yi- gindisiga teng buladi: m = gpg t2 + . . . + tp yoki e = eg -(- + b2 + sistema tsismlarigss mos keluvyai mitsdorlar yigindisi. butun shu sistemaga mos keluvyai mitsdorga teng bulsa, bun~ day mitsdor additiv mitsdor deyiladi. yu^orida keltirilgan misollarimizda massaning yoki elektr zaryadiniig z âr kaysisi additiv mikdordir, temperatura esa additiv mivdor emas, u noadditiv mikdordir. ammo massa yoki elektr zaryadi singari, masalan, issiklik mivdori, potentsial energiya yoki ish additiv. mivdorlardir. shuiday kilib, z âr kanday skalyar additiv xususiyatga ega emas. demak, additiv skalyar bilan noadditiv …
5 / 488
ursatilgan son kiymatini, strelka siljishning o nuktadan m nuktaga kara- tilgan yunalishini tasvirlaydi. agar zarracha (2- raem) o nuktadan n nuktaga kuchib utsa, uning siljishi (jorkali belgilanadi. xullas, zarracha siljishini yunaltirilgan kesma bilan tasvirlash mumkin. 2-rasmda yunaltirilgan om kesma bilan yunaltirilgan om kesma turli uzunliklarga va karama-karshi yunalishlar- ga egadir. endi, fazoda uzaro parallel bulgan barcha tugri chizik- larni olaylik. bu tugri chiziklarning dar birida fakat bir tomonga yoki karama-karshi tomonga ka rab darakatlanayotgan zarrachaberilgan bulsin. tugri chiziklarning dar biridagi zarracha siljishini tegishli (yunaltirilshn) kesma bilan kursataylik (3- raem). bu raemdan bevosita ravshanki, 0 1m1, 0 2m2, 03m3 siljish- lar bir xil yunalishdadir, oi44, 0&m5, 06m6 siljishlar esa avvalgi siljishlarga nisbatan karama-karshi. xar kanday jiem zarrachalardan tuzilgan. jism zarracha- larining uzaro joylashishlari, umuman aytganda, uzgaruvchan- 2. vektor 11 me o' m. dir. ammo katti k jismlarda zarrachalarning uzaro joyla- shishlari uzgarmasdan saklanadi deb kabul tsilinsa, kupgina ilmiy va texnik tekshirishlarda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 488 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"maydon nazariyasi mallin r.x 1995" haqida

m a i d o n a z a r i ya s i p. x . mallin maydon nazariyasi ÿ 3 6 ek u cm o h ssr oliy va maxsus u rta ta'lim ministr ligi oliy utsuv yurtlari uchun utsuv «¡ullanmasi sifatida pyxcatn etgan «utsituvchi» nashriyoti t o sh k e n t — 1 9 6 5 a v t o r d a n ^ozirgi zamon fizika-matematika xamda texnika fanlari taraediyotida vektorlar bilan tenzorlar nazariyasining zarur- ligi va kup soxalarda bu nazariyaning kudratli tekshirish vositasi ekanligi shubxasizdir. vektorlar bilan tenzorlar nazariyasini keraklicha bilmas- dan turib, oliy ukuv yurtlarida nazariy mexanika, aerogid­ rodinamika, elektroradiotexnika, elektromagnit maydoni fi- zikasi, nisbiylik nazariyasi va ba'zi bosh^a fanlarni yaxshi urganib bulmaydi. …

Bu fayl PDF formatida 488 sahifadan iborat (13,4 MB). "maydon nazariyasi mallin r.x 1995"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: maydon nazariyasi mallin r.x 19… PDF 488 sahifa Bepul yuklash Telegram