4-maruza (1)

PPTX 14 sahifa 491,5 KB Bepul yuklash

14 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 491,5 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 14

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 14

maruza:polimerlarning mexanik xossalari 4-maruza reja: 1. mexanik kuch ta`sirida polimer xossalarining uzgarishi. 2. polimerlarga xos "kuchlanish deformatsiya". 3. umumiy deformatsiya tarkibi . 4. polimerlarda relaksatsion xodisalar. 5. polimerlar mexanik xossalarining strukturaga boglikligi. tuqimachilik va engil sanoatda kop qullaniladigan polimer (asosan tolalar) mexanik kuch ta`sirida qayta ishlanadi. mexanik kuch ta`sirida polimerlarning kompleks xossalari uzgaradi. polimerlarga xos "kuchlanish deformaciyasi" diogrammasi 7.1. plakatda yoki 7.1. slaydda keltirilgan. polimerlarga tashkaridan kuch ta`sir etganda polimer deformaciyalanadi. deformaciyaning birinchi boskichi, ta`sir etilgan kuchga proporcional bulib tugri chizik bilan ifodalanadi, ya`ni guk konuniga rioya kilinadi, ya`ni koordinat boshidan o nuktadan ao uchastka sida tugri chizik kuzatiladi. a nuktada g1 kuchlanish va e1 deformaciya tugri keladi.ta`sir etadigan kuch ortishi bilan deformaciya bir muncha uzgaradi (v nuktasiga). vs kismda "plastiklik maydoni" vujudga kelib, sung sd uchastkada ei mikdori gi ning ortib borishi bilan gr-da uzilguncha usib boradi. xarorat ortishi bilan egiluvchanlik moduli kamayib, vs uchastka chuziladi va gr kamayadi. …

2 / 14

tikligi berilgan shart sharoitga karab sistemaning muvozanat xolatga utish uchun kerakli vakt 10-2 sekunddan to 103 yilgacha bulishi mumkin.yukori elastik deformaciya tufayli formaning asta sekin uz xoliga kaytishi polimerlardan olingan buyumlarni ekspluataciya kilishda amaliy jixatdan katta axamiyatga ega bulib,shaklning "zexni" deb ataladi. makromolekulalar va boshka elementlarning berilgan kuch ta`sirida kaytmaydigan siljishidan vujudga keladigan deformaciyaga plastik deformaciya deyiladi. yuqorimolekulyar birikmalarda relaksacion xodisalar jismlarning deformaciyalanishi natijasida muvozanatda turgan sistemaning ma`lum darajada muvozanati buziladi. ammo issiklik xarakati borligi tufayli muvozanatda bulmagan sistema yana kaytadan muvozanat xolatga utishga intiladi. agar dastlabki muvozanat keyingi muvozanat xolatiga bir zumda utsa, bunda sistemaning muvozanat xolati deyarli buzilmaydi. bunda muvozanat tashki kuch uzgarishidan orkada kolmaydi. aslida real xollarda dastlabki xolatdan keyingi xolatga utish uchun ma`lum vakt talab kilinadi. agar utar xolat vakti, tashki kuch ta`sirida turgan xolat vaktidan katta bulsa,sistemaning dastlabki va oxirgi muvozanatlaridan tashkari yana bir kator muvozanatsiz oralik xolatlari xam buladi. bunda sistema turli vaktlarda turli …

3 / 14

salarni murakkablashtiradi. chunki,tashki kuch ta`sirida ularning kayta joylashuvi makromolekulalarning ayrim kismlarining uzaro(ya`ni segmentlarning) siljishi orkali amalga oshadi. segmentlarda esa butun makromolekulada karaganda siljish ancha tezrok boradi.shuning uchun polimer kurinishi sistemalarda juda kup oddiy relaksacion xodisalar bilan bir katorda turli murakkab relaksacion jarayonlar kuzatiladi. shunday kilib ,makromolekularning kayishkok (egiluvchan)zanjirga ega ekanligi natijasida polimerlardagi relaksacion xodisalar uzok davom etadi. molekulada kichik segmentlarning kayta joylashuvi kam relaksacion vaktni,katta segmentlar yoki butun molekula kup relaksacion vaktni talab kiladi. yukorida aytilganidek, polimerning kristallanishi makromolekula kristall kismlarining uzaro birgalikda(parallel,yonma- yon,ustma- ust)joylashib panjara xosil kilishidan iborat.kristall polimerdagi molekularning bir konformacion xolatda ikkinchi konformacion xolatga utishi kristall panjaraning buzilishi bilan amalga oshadi. bunga nisbatan katta bulmagan tashki kuch ta`sirida molekula kayishkokligi va demak, yukori elastik xolati butunlay yukoladi.shuning uchun yukori elastik xolatdagi yumshok polimer kristallansa,u doimo kattik bulib koladi,ya`ni uning elastiklik moduli ortib , deformaciyalanish kobiliyati kamayadi. odatda xarorat oshirilsa,kristall polimer namunasi suyuklanib tugridan tugri okuvchan xolatga utadi. …

4 / 14

a kristallanish xodisasi ruy beradi.bu xolda polimer avval yukori elastik xolatga utib, sungra kristallanadi.natijada deformaciyalanish keskin kamayadi va polimerning termomexanik egri chizigida maksimum xosil buladi.yukori elastiklikka utishdagi biz kurgan xollar bir termodinamik fazadan ikkinchi fazaga utishdagi muvozanatsiz jarayonlar bilan boglik buladi. polimerlar mexanik xossalarining strukturaga boglikligi. polimerlarning mexanik mustaxkamligi asosan strukturadan boglik masalan tabiiy cellyuloza asosida tola strukturasini kurib chikamiz.rentgenografiya va infrakizil sprektroskopiyada tekshirish natijasida cellyuloza elementa zvenosi angidro - v-d-glyukoza "kreslo" konformaciyasiga ega ekanligi , polimer zanjiri fazoda tugri joylashib bir biri bilan tartibli boglangan glyukoza zvenolaridan tuzilganligi aniklangan. bu xodisani shuni kursatadiki tabiiy cellyuloza polimeri asta sekinlik bilan paydo bulish davomida makromolekula zveno va sengmentlari bir-biriga nisbatan tugri joylashadi. natijada tabiiy cellyuloza- stereoregulyar sindiotaktik polimerga aylanadi. sellyuloza makromolekulasini sxematik tarzda tasvirlasak, 3,9x8,9 a bulgan kesimi sal buralgan spiral`- " lenta"ni eslatadi. sellyuloza molekulalarining agregatciyalanishiga: kutbli gidroksil gruppalarning kupligi va polimer zanjirining tartibli tuzilishiga sabab buladi. lentalar bir teksda …

5 / 14

ayda teshikchalar ulchami esa 100 a gacha buladi. struktur elementlarni kattalanishi uzunlik buyicha boradi.elementar fibrillaning uzunligi 300 a ga yakin, mikrofibrillaniki esa 2-3mkm.elektron mikroskopda kurinadigan cellyulozaning malekula kayta tashkil etgan strukturalari asimetrik darajasi 1:10-1:15 bulgan zarrachalardir. sellyuloza materiali - monolit emas, balki molekulalarining murakkab ansambli bulib, ularning joylanish zichligi xar boskichda xar xil buladi.materialda bushlik va mayda teshikchalarning mavjudligi cellyuloza tolalarining reakciyaga kirishish xususiyatini,buyalishini va shunga uxshashlarni kursatadi. oksil tolalarida (keratin) struktura xosil kilish cellyuloza tolalari bilan principial ravishda bir xil buladi. keratin makromolekulalarining muvozanat konformaciyasi 7 a 0 spiral bulib xisoblanadi. cistinning mavjudligi ,keratin polimer zanjirlari orasida ximiyaviy boglanishlar - disul`fid boglanishlarni paydo bulishiga sabab buladi. keratinning uchta makromolekulasi pachkaga (proto fibrillaga)associyalanadi,11 ta protofibrilla - mikrofibrillaga va xokazo xar xil jun tola strukturalarining turli tumanligi molekulaning kayta tashkil kilgan strukturalarining paydo bulish boskichlaridagi joylanish zichligi xar xil bulgan oblastlarning mavjudligidandir. takrorlash uchun savollar: 1. mexanik kuch ta`sir etganda polimerlarning …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"4-maruza (1)" haqida

maruza:polimerlarning mexanik xossalari 4-maruza reja: 1. mexanik kuch ta`sirida polimer xossalarining uzgarishi. 2. polimerlarga xos "kuchlanish deformatsiya". 3. umumiy deformatsiya tarkibi . 4. polimerlarda relaksatsion xodisalar. 5. polimerlar mexanik xossalarining strukturaga boglikligi. tuqimachilik va engil sanoatda kop qullaniladigan polimer (asosan tolalar) mexanik kuch ta`sirida qayta ishlanadi. mexanik kuch ta`sirida polimerlarning kompleks xossalari uzgaradi. polimerlarga xos "kuchlanish deformaciyasi" diogrammasi 7.1. plakatda yoki 7.1. slaydda keltirilgan. polimerlarga tashkaridan kuch ta`sir etganda polimer deformaciyalanadi. deformaciyaning birinchi boskichi, ta`sir etilgan kuchga proporcional bulib tugri chizik bilan ifodalanadi, ya`ni guk konuniga rioya kilinadi, ya`ni ko...

Bu fayl PPTX formatida 14 sahifadan iborat (491,5 KB). "4-maruza (1)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 4-maruza (1) PPTX 14 sahifa Bepul yuklash Telegram