eng qadimgi davrlardan ix asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar

DOCX 42,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1670354742.docx eng qadimgi davrlardan ix asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar referat eng qadimgi davrlardan ix asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar reja: 1. eng qadimgi davrlardan vii asrgacha ta’lim-tarbiya va pedagogik fikrlar taraqqiyoti. 2. eng qadimgi yozma manbalarda ta’lim-tarbiya masalalarining yoritilishi. 3. islom dinining tarqalishi va uning ta’lim-tarbiyaga ta’siri. 4. musulmon maktablari va unda ta’lim-tarbiya mazmuni. 5. hadis ilmining paydo bo’lishi. muhaddislar (imom ismoil al- buxoriy, imom iso at-termiziy)ning hadis ilmi rivojiga qo’shgan hissasi. eng qadimgi davrlardan vii asrgacha ta’lim-tarbiya va pedagogik fikrlar taraqqiyoti xalqimizning eng qadimgi yozma yodgorliklarida ham milliy qadriyatlarga katta e’tibor berilgan. bizga qadar saqlanib qolgan «avesto», so’g’d, o’rxun-enasoy bitiklari kabi yozma yodgorliklaridagi dalillar ana shu mulohazalarni tasdiqlaydi. milliy qadriyatlarimizning ko’p qirralarini o’zida mujassamlashtirgan eng muhim yozma yodgorlik «avesto»dir. zardushtiylik dinining muqaddas kitobi bo’lmish «avesto»ning ilk sahifalari bundan uch ming yil ilgari xorazmda yaratila boshlagan. eramizdan oldingi vii asrga kelib, uni amudaryo soxilidagi tuya boquvchi qabilalardan …

lida ko’rsatilgan. insonning qadri yaxshilikning g’alabasi uchun kurashda befarq turmasligida, yashash tarzida, ma’naviy qiyofasida va ijtimoiy faoliyatida o’z ifodasini topgan. avestoda yurtimiz zaminida yashagan xalqlarning islomgacha bo’lgan davrdagi tabiiy-ilmiy, ayniqsa, axloqiy qadriyatlarining rivojlanishi tarixiga oid g’oyat qiziqarli ma’lumotlar bor. ( 17 ) eng qadimgi yozma manbalarda ta’lim-tarbiya masalalarining yoritilishi. turkiy xalqlarning yozma ma’rifiy yodgorliklari o’ziga xos xususiyatga ega bo’lib, ular yangi davr kishisini tarbiyalashda muhim ahamiyat kasb etadi. bular «o’rxun-enisey yodgorliklari», «irq yozuvlari» («ta’birnoma») kabilardir. eng qadimgi turkiy tilda yaratilgan va turk-rumiy yozuvida bitilgan o’rxun-enisey bitiklari 6-7 asrlarda yozib qoldirilgan bo’lib, ular ta’lim-tarbiyaga oid qimmatli ma’lumotlar beradi. toshga o’yib yozilgan o’rxun-enisey yodgorliiklari dastlab enisey havzasida, so’ngra, mug’ulistonning o’rxun daryosi bo’yida topilib, daniyalik olim vilgel’m tomson 1893 yilda bu yozuvlarni birinchi bo’lib o’qigan. undan so’ng yana bir qancha olimlar ushbu yozma yodgorliklarni o’rganish yuzasidan ilmiy-tadqiqotlar olib bordilar. o’zbekistonda oybek, o.sharaffuddinov, n.mallaev, a.qayumov, n.raxmonovlar tadqiqot ishlari olib bordilar va uning ta’lim-tarbiyadagi o’rnini …

vatani mustaqilligi uchun kurash, xalqni asoratdan olib chiqish, ularning birligini ta’minlash hoqonlar bumin, istami, eltarish, eltarishning o’g’illari bilga hoqon va lashkarboshi kultegin, ma’naviy otalari tunyukuklarning zimmasiga tushgani hikoya qilinadi. masalan, kultegin bitigida u xalqparvar, tadbirkor, xalq kelajagini o’ylaydigan jonkuyar sarkarda, o’z manfaatidan xalq manfaatini yuqori qo’yadigan shaxs sifatida ta’riflanadi. kultegin eltarish hoqonning kichik o’gli, u qirq yetti yoshida vafot etadi. bu bitik toshda barcha voqealar kulteginning akasi bilga hoqon tilidan hikoya qilinadi. uning xaqiqiy ismi mo’g’ilyon bo’lgan. bitik muallifi kulteginning jiyani yo’llug’ tegindir. kultegin bitigida bilga hoqonning og’a-inilariga, qarindosh urug’lariga murojaati, ularning xatolari tufayli turk elida ko’p-ko’p falokatlar yuz bergani ifodalanadi. turkiylarning harbiy yurishlari, ularga qo’shni bo’lgan tobg’achlarning bosqinchiligi tufayli xalq boshiga kulfatlar tushgani, ularning yolg’onchilik, firibgarlik qurboni bo’lganligi ta’kidlangan. kultegin bitigida bilga hoqon eng muhim insoniy xislatlar, hayotiy zaruriyatlar haqida pand nasixatlar qiladi. turk xalqi birlashmagani, bir-biriga ishonmagani uchun, hiyla va firib qurboni bo’lib, tabg’achlar ularni qul va cho’ri …

, yurgizgan siyosatlari bayon etiladi. so’ngra bilga hoqon yurishlari haqida hikoya qilinadi. bilga hoqon turk eli o’rtasida elparvar hoqon deb tanilgan edi. (bilga so’zining ma’nosi dono deganni anglatadi.) u turk xalqining vatani abadiy bo’lishi uchun kurashadi. xalqqa qarata shunda y o’git qilar edi: vatanni saqlab qolmoq faqat hoqonga emas, xalqqa ham bog’liq. ajdodlarimizning xato va yutuqlari buning dalilidir. xalq hoqonning yo’l- yo’riqlarini amalga oshirmasa, boshiga ko’p kulfatlar tushadi. hoqon o’ta ishonuvchan bo’lmasligi, boshqalarining gapini o’ylab, mulohaza qilib amalga oshirishi lozim. samimiy so’zni yolg’ondan ayira bilishi kerak. qattiqqo’l hoqon o’z xalqiga yomonlikni ravo ko’rmaydi. ishonuvchan bo’lsa, yaxshi- yomonni ajrata olmasa, fojeaga yo’l ochiladi, boshboshdoqlik boshlanadi. bilga hoqon ana shunda y tarqoq xalqni birlashtirdi, oyoqqa turg’izdi, u uchun farovon hayot yaratdi. yurtboshining boylikka xirs qo’yishi xalqning nochor hayot kechirishiga olib keladi, deb hisobladi. tunyukuk bitigi esa, tunyukuk hayotligida yozilgan. bu bitikda tunyukuk vatanparvar shaxs sifatida nomayon bo’ladi. undagi insoniy fazilatlar, ezgulik, insonparvarlik …

shlarida islom g’oyasiga asoslangan arab xalifaligi tashkil etib, bu davlat o’z mavqeini mustahkamlash uchun boshqa mamlakatlarni ham zabt etishni boshladi. butun arabiston yarim oroli bilan bir qatorda, eron, kavkazorti, suriya, shimoliy afrika, janubiy ispaniya xalifalik tarkibiga kiritildi. vii asrdan boshlab arablar movaraunnahrga ham hujum qilish rejasini tuza boshladilar. arab istilochilari ilk bor ubaydullox ibn ziyod boshchiligida yurish boshladi, 676 yilda esa said ibn usmon rahbarligida buxoro, sug’diyona, kesh, nasaf shaharlariga hujum qilindi. arab istilochilarining ikkinchi bor yurishi 705 yilda xuroson hokimi kutayba ibn muslim tomonidan boshlandi.dastlab 706 yilda zarafshon vodiysiga, poykent, buxoro, samarqand, so’g’d, farg’ona va boshqa shahar larni qo’lga kiritdi. so’ngra esa, xorazmni zabt etdi. kutaybaning istilochiligi fargonada arab qo’zg’olonchilari tomondan o’ldirilgandan keyin to’xtatildi. arab istilochilari bosib olingan erlarni islom diniga kirita boshladilar. tarixchi at-tabariyning «at-tabariy tarixi» kitobi orqali, narshaxiyning «buxoro tarixi», bartol’dning tarixiy asarlarida keltirilishicha, arab istilochilarining movaraunnahr xalqini islom diniga kiritish oson kechmaganligi va bir necha yillar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "eng qadimgi davrlardan ix asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar"

1670354742.docx eng qadimgi davrlardan ix asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar referat eng qadimgi davrlardan ix asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar reja: 1. eng qadimgi davrlardan vii asrgacha ta’lim-tarbiya va pedagogik fikrlar taraqqiyoti. 2. eng qadimgi yozma manbalarda ta’lim-tarbiya masalalarining yoritilishi. 3. islom dinining tarqalishi va uning ta’lim-tarbiyaga ta’siri. 4. musulmon maktablari va unda ta’lim-tarbiya mazmuni. 5. hadis ilmining paydo bo’lishi. muhaddislar (imom ismoil al- buxoriy, imom iso at-termiziy)ning hadis ilmi rivojiga qo’shgan hissasi. eng qadimgi davrlardan vii asrgacha ta’lim-tarbiya va pedagogik fikrlar taraqqiyoti xalqimizning eng qadimgi yozma yodgorliklarida ham milliy qadriyatlarga katta e’tibor berilgan. bizga qadar saqlanib qolgan ...

Формат DOCX, 42,5 КБ. Чтобы скачать "eng qadimgi davrlardan ix asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: eng qadimgi davrlardan ix asrga… DOCX Бесплатная загрузка Telegram