pedagogik tadqiqotning asosiy kategoriyalari va tushunchalari

DOC 88,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1683284340.doc pedagogik tadqiqotning asosiy kategoriyalari va tushunchalari reja: 1. metodologik va maxsus ilmiy tadqiqot 2. metodologik kategoriyalar 3. pedagogik ijodkorlik va uning o‘ziga xos xususiyatlari 4. intuitsiya, zehn va pedagogik tafakkur 5. innovatsion faoliyat va innovatsion salohiyat 6. tadqiqot loyihasi va dasturi metodologik va maxsus ilmiy tadqiqot har bir fanning o‘ziga xos kategoriyalari, tushunchalari, tadqiqot predmeti, obyekti va fanshunoslikning umumiy qoidalari, ilmiylik mezoni ifodalanishidir. globallashuv jarayonida fanning rivojlanishi, ilmiy tadqiqot tili, kategoriyalari uning umumiy jahonshumul va xususiy muayanligi muxim o‘rin tutadi. shuning uchun pedagogik tadqiqot lingvistikasi ilmiy faoliyatning tarkibiy qismidir. tadqiqotda tafakkur, tasavvur va voqeylikni ifodalash tushunchalari, lingvistikasi bir-birini to‘ldiradi, lingvistik, ilmiy kategoriyalarsiz tafakkur, fikr, g‘oya bo‘lishi mumkin emas. fanning tili, tadqiqotning tili uch tomonlama xususiyatga ega: birinchidan, grammatik qoidalar, jonli tushunarli tili; ikkinchidan, jahonda tan olingan ilmiy kategoriyalar, tushunchalarda ifodalanishi; uchinchidan, har bir fan tadqiqotning predmetidan kelib chiqadigan tushuncha va kategoriyalar mohiyati, voqeylikni ifodalovchi lingvistik darajasini umumlashtirib, fanning mantig‘i …

va umumjahon fanida qabul qilingan metodologik kategoriyalar deb asoslanadi. kadrlar tayyorlash milliy modelida belgilangan fanning istiqbolli vazifalaridan biri jahon faniga integratsiyalashuvidir. globallashuv sharoitida jahonning ilg‘or tajribalaridan foydalanishi va taraqqiyotning o‘zbek modeli, o‘zbekistonda pedagogik yutuqlarni namoyish qilish davr talabidir. shuning uchun fanda qabul qilingan kategoriyalar va tushunchalar ilmiy bilishning muhim omilidir. tushuncha, abstrakt tafakkur shakli – ba’zi narsalarni umumlashtirish va shu narsalar uchun umumiy bo‘lgan belgilar yig‘indisini fikran ajratish natijasidir. ilmiy bilishda xususiy, umumiy va eng umumiy tushunchalar bo‘ladi. “tushuncha” so‘ziga “tushunmoq”, “tushunish” so‘zlari yaqinligi abstrak fikrlash ekanligidan dalolat beradi. oliy darajadagi tushunchalar ideallik sohasini tashkil qiluvchi g‘oyalardir, «g‘oya tarzidagi tushuncha kelajakning yoki kelajakdagi narsalarning obrazidir. shunday qilib, voqeylikni chuqur aks ettirilishi, anglashi va yo‘nalishiga ko‘ra tushunchalarni to‘rt guruhga bo‘lish mumkin: 1. narsalardagi umumiylikni aks ettiruvchi tushunchalar; 2. narsalardagi muhim belgilarni qamrab olgan tushunchalar; 3. narsalarning mazmun, mohiyati ochilishiga bog‘liq tushunchalar; 4. g‘oya – tushunchalar tushunchalar asosida xulosa shakllanadi. tushunchalar predmetning, …

ikrni maqsadli, tushunarli bayon qilish imkoniyatini beradi. metodik harakterdagi ilmiy til izlanuvchining lug‘at boyligi bilan belgilanadi. pedagogik tushunchalar fanlarning tutash bandida rivojlanib bormoqda. pedagogik tadqiqotlar natijasi, grafika, tablitsa, matematik, fizik, kebernetik, matematik, mantiq, psihologik, fiziologik, sotsiologik, algoritmik, texnologiya kabi tushunchalar bilan ifodalanmoqda. hozirgi davrda pedagogik jarayonni ilmiy tadqiqotida har xil yondoshuvlar, tamoyillar, metodlarni ifodalovchi tushunchalar bilan boyimoqda. tadqiqotning darajasi uzluksiz ta’lim-tarbiya jarayonini modernizatsiyalash ilmiy-amaliy ahamiyatini zamonaviy fan tilida umumlashgandir. pedagogik tadqiqotlar amaliy va metodologik xarakterda bo‘lishi haqida oldingi bobida to‘xtalgan edik. metodologik tadqiqotlar kam o‘rganilgan, o‘zbekistonda fanning tarixiy taraqqiyot tajribasidan, milliy qadriyatlar asosida fanning metodologik qoidalarini ishlab chiqish, jahon fani tajribalarini bozor iqtisodi tamoyillari asosida ta’lim-tarbiyaning jamiyatni iqtisodiy, ijtimoiy taraqqiyotida imkoniyatni oshirish davr talabidir. bugungi kunda jamiyatni pedagoglashuvi, pedagogika ijtimoiy hayotning barcha sohasini ta’lim-tarbiya metodikasi bilan ta’minlashi, uning tarmoqlari alohida fan sifatida tarkib topishiga olib keldi. ijtimoiy hayotning har-bir sohasida ta’lim-tarbiyaning o‘ziga xos xususiyatlarini maxsus tadqiqotlar yo‘nalishida o‘rganiladi. pedagogikaning tarkibiy …

goriyalari va tushunchalari mavjud. nazariy, amaliy, pedagogik tadqiqotlar, ta’lim-tarbiya texnologiyalarini yangi-yangi kategoriyalar, tushunchalar bilan boyib boradi. metodologik kategoriyalar ilmiy tadqiqotning metodologik tushuncha va kategoriyalari falsafaning inson, insoniyat, insoniylik triadasi (uchlik) kategoriyasiga asosalanadi. ya’ni, inson, odam, shaxs, insoniyat, insoniylik, komil inson, barkamol shaxs, barkamol avlod kabi kategoriyalar barcha fanlar qatori pedagogikaning ham predmetidir. professor anvar choriyev «inson falsafasi» kitobida uning metodologik mohiyatini yoritgan. inson eng ulug‘ mavjudot ekanligi «quron» i karimda qayd etilgan, uning ulug‘vorligi insoniy fazilatlari mujassamligidadair. kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotida insoniylik muammosini tadqiqoti, doimo dolzarb bo‘lib kelgan, yangi-yangi g‘oyalar, tajribalar bilan boyitilgan. masalan, komil inson ta’limoti «avesto»da «ezgu fikr, ezgu so‘z, ezgu amal» mujassamligida ekanligi yoritilgan. mingming yillik tarixiy taraqqiyot, insoniyat kategoriyasini umumlashtiradi, kishilik jamiyati ravnaqini ifodalaydi. tadqiqotlarda biror bir shaxs, inson bir-birini takrorlamasada insoniylikka xos umumiy xususiyatlar, ona yerning, oliy mavjudotlari insoniyatdir. shaxs keng ma’noda inson indivudi, kishi, fanda qo‘llanilish, ilmiy kategoriya sifatida indivudning ijtimoiy jihatdan barqaror insoniylik …

dernizatsiya qilishning muhim sharti» ekanligida. albatta, ta’limotlar, kategoriyalar tarixiy taraqqiyoti haqida fikr yuritganda barkamol avlod ta’limotining fanshunoslikdagi o‘rni ahamiyatga ega. shuningdek, umumiy metodologik kategoriyalar: bilish, ilmiy bilish, ilm, fan, ong, g‘oya, konsepsiya, bashratlash kabi tushunchalarda ifodalanadi. bilish voqelikni inson ongida aks etishidir. bilishning maqsadi insonni komillikka erishishi, baxtli yashashi tabiat va jamiyat narsa vositalar, inson saodatiga xitzmat qildirishdir. pedagogikada didaktik kategoriya sifatida kishilik jamiyati tomonidan yig‘ilgan tajribalarni, g‘oyalarni o‘rganilishi, hayotda qo‘llashiga bilish deyiladi. bilishning metodologik kategoriyalari analiz va sintez, abstraksiyalash va ideallashtirish, iduksiya va detuksiya, analogiya, modellashtirish, kuzatish, eksperiment, shpoteza kabilar. ilmiy bilish voqea, hodisalarni kelib chiqishi, analiz va sintez orqali kazua va kavuzal holati, boshqa voqea predmetlar bilan bog‘liqligi uning istiqbolini aniqlashdir. analiz tadqiqot obyektni qismlarga bo‘lib tahlil qilish, sintez bo‘laklarni, qismlarga bir butunlikda o‘rganishdir. bu pedagogik tadqiqotning samarali metodologik tamoyilidir. abstraklashtirish (lot. abstractio-mavhumlash) ilmiy tadqiqotda obyektiv, muayan predmet hodisalarning eng muhim xususiyatlarini ajratib olish, ikki darajali xususiyat larni …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "pedagogik tadqiqotning asosiy kategoriyalari va tushunchalari"

1683284340.doc pedagogik tadqiqotning asosiy kategoriyalari va tushunchalari reja: 1. metodologik va maxsus ilmiy tadqiqot 2. metodologik kategoriyalar 3. pedagogik ijodkorlik va uning o‘ziga xos xususiyatlari 4. intuitsiya, zehn va pedagogik tafakkur 5. innovatsion faoliyat va innovatsion salohiyat 6. tadqiqot loyihasi va dasturi metodologik va maxsus ilmiy tadqiqot har bir fanning o‘ziga xos kategoriyalari, tushunchalari, tadqiqot predmeti, obyekti va fanshunoslikning umumiy qoidalari, ilmiylik mezoni ifodalanishidir. globallashuv jarayonida fanning rivojlanishi, ilmiy tadqiqot tili, kategoriyalari uning umumiy jahonshumul va xususiy muayanligi muxim o‘rin tutadi. shuning uchun pedagogik tadqiqot lingvistikasi ilmiy faoliyatning tarkibiy qismidir. tadqiqotda tafakkur, tasavvur va voqeyli...

Формат DOC, 88,0 КБ. Чтобы скачать "pedagogik tadqiqotning asosiy kategoriyalari va tushunchalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: pedagogik tadqiqotning asosiy k… DOC Бесплатная загрузка Telegram