fizika (o'quv qo'llanma)

PDF 515 стр. 10,2 МБ Бесплатная загрузка

515 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 10,2 МБ

Тип файла PDF

Страницы 515

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 515

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi a.g. gaibov, o. ximmatkulov f i z i k a o’quv qo’llanma toshkent - 2019 2 udk 53(371) kbk taqrizchilar: abduqodirov m.a.- tatu, fizika kafedrasi professori mirkomilova m.s. – tdtu, umumiy fizika kafedrasi dotsenti gaibov a.g., ximmatkulov o. fizika o’quv qo’llanma –t., tdtu. 2018 yil mazkur o’quv qo’llanma oily o’quv yurtlarining texnika ta’lim yo’nalishlari talabalari uchun mo’ljallangan bo’lib, vazirlikda tasdiqlangan o’quv dasturi asosida tayyorlangan. o’quv qo’llanma “fizika" fan dasturiga kiritilgan barcha qismlarni qamrab olgan, shuningdek laboratoriya ishlari va amaliy mashg’ulotlarning mavzulari nazariy qismlari keng yoritib berilgan. fizika fani tabiat hodisalari va qonunlari haqidagi umumiy fan hisoblanib boshqa fanlar bilan mantiqiy bog’langan hamda, texnika fanlarining nazariy poydevorini tashkil etadi. ushbu o’quv qo’llanma oily texnika ta’lim talabalari, o’qituvchlar va boshqa qiziquvchi mutaxasislarga tavsiya etiladi. © toshkent davlat texnika universiteti 3 annotatsiya fizika kursi bo‘yicha mualliflar tomonidan tuzilgan o‘quv qo‘llanma o’zbekiston respublikasi oliy va o‘rta …

2 / 515

bekistan. dannoe uchebnoe posobie prednaznacheno dlya studentov bakalavrov, obuchayushixsya po texnicheskomu napravleniyu vuzov. posobie oxvativaet uchebnie materiali po razdelam fizicheskoy osnovi mexaniki, molekulyarnoy fiziki i termodinamiki, elektrodinamiki, optiki, elementi kvantovoy fiziki, fiziki tverdogo tela i atomnix yader. voprosam fizicheskoy osnovi novix texnologiy i sovremennoy fizicheskoy kartini mira posvyasheni eshe dve glavi dannogo posobiya. annotation the proposed training manual is based on the model program of the general course of physics approved by the ministry of higher and special secondary education of the republic of uzbekistan. this training manual is intended for bachelor students studying in the technical direction of universities. the manual covers training materials on the physical basis of mechanics, molecular physics and thermodynamics, electrodynamics, optics, elements of quantum physics, solid state physics and atomic nuclei. two more chapters of this manual are devoted to the physical basis of new technologies and the modern physical picture of the world. …

3 / 515

rli tuman uslubiy yondashishlar mavjud bo’lib, ularning eng samaradorlarini tanlash va matnlarni ravon bayon qilish murakkab va muallifdan katta mahorat talab qiladigan masaladir. shu nuqtai nazardan ushbu qo’llanma ayrim kamchiliklardan xoli emas. mavjud kamchilik va tanqidiy mulohazalarni mualliflar xolisona va mamnuniyat bilan qabul qiladilar. 5 i bo’lim mexanikaning fizik asoslari fizika fani tabiiy fanlar jumlasiga kirib, materiyaning ya’ni moddalar, maydonlarning umumiy xossalarini va uning harakat formalari, umumiy qonuniyatlarini o’rganadi. fizika tabiiy hodisalar haqidagi umumiy qonunlarni ochib beradi va bu qonunlar o’z navbatida boshqa fanlar hamda texnika sohasida amaliy jihatdan foydalaniladi. fizika fani texnika rivojlanishi bilan chambarchas bog’langandir. fizika fanining rivojlanishi texnika taraqqiyotida katta o’rin tutadi. texnika sohasidagi amaliy masalalarni yechish o’z navbatida fizika fani oldiga ko’plab muammolarni qo’yib uning rivojiga turtki bo’lib xizmat qilmoqda. tabiiy fanlar orasidagi uzviy bog’lanish va fanlar rivojini fizika qonunlarini u yoki bu sohalarda qo’llaydigan maxsus yangi fanlarning paydo bo’lishiga olib keladi. masalan fizikaviy ximiya-ximiyaviy jarayonlarni …

4 / 515

agi vazifalar turadi: 6 1) tabiat hodisalarini o’rganish va bu hodisalar bo’ysunadigan qonunlarni topish. 2) oldindan o’rganilgan va yangi kashf qilingan hodisalar o’rtasida "sabab- oqibat" aloqadorligini o’rnatish. 3) olingan bilimlarni tabiatga faol ta’sir qilishda foydalanish. bu vazifalarni hal qilishda fizik tadqiqotlarning quyidagi usullari mavjud: a) kuzatish: hodisalarni tabiiy sharoitda o’rganish; b) hodisalarni laboratoriya sharoitida tajriba (eksperiment) yordamida o’rganish; v) gipotezalarni, yangi hodisalarni tushuntirib berish uchun yangi ilmiy farazlarni taklif qilish. agar gipoteza eksperementda olingan faktlarga qarama-qarshi bo’lmasa u nazariyaga aylanadi. fizika tarixining asosiy bosqichlari hozirgi zamon tabiiy fanlari rivojining dastlabki bosqichlarini qadimgi gretsiya bilan bog’laydilar. qadimgi grek olimlari pifagor, evklid, aristotel, arximed, ptolemey, platon, fales, demokrit va boshqalar matematika, geografiya, biologiya fanlari bilan birgalikda mexanika va fizika fanlari rivojiga ham katta hissa qo’shganlar. tabiiy fanlar taraqqiyotiga o’rta osiyolik buyuk alloma olimlarning ham hissasi katta. masalan: xorazmda tug’ilib ijod qilgan abu abdullo muhammad ibn muso al xorazmiyning (780-880) matematika sohasidagi, muhammad …

5 / 515

observatoriya qurilishi, yulduzlarning aniq katalogini va planetalarning harakat jadvalini tuzishi ilmiy tadqiqotlarning "og’irlik markazi" o’rta osiyoga ko’chganligidan dalolat beradi. o’rta asrlarga kelib tabiiy fanlar sohasidagi ishlar yevropada rivojlana boshladi. n.kopernik, d.bruno (1548-1600). i.kepler (1571-1630), g.galiley (1564- 1642), torichelli (1608-1647), d.boyl (1627-1691), mariott (1620-1694), x.gyuygens (1629-1695), i.nyuton (1642-1727) kabi olimlarning xizmatlari bizga maktab fizika kursidan yaxshi tanish. xix asrga kelib fizika fani taraqqiyotiga x.f.gauss (1777-1855), t.yung, malyus, frenel, fizo, volta, amper, g.om, faradey, lents, veber, karno, mayer, kirxgof, tomson, dalton, gey-lyussak, boltsman, mendeleyev, umov, gerts, stoletov, lebedev, maykelson, lorents va boshqa olimlarning ishlari katta hissa qo’shdi. xx asrga kelib fanda juda katta revolyutsion o’zgarishlar yuz berdi. masalan a. eynshteyn tomonidan nisbiylik nazariyasining yaratilishi, radioaktivlikning kashf qilinishi, atomni o’rganish sohasidagi rezerford va n. borlarning ishlari, kvant mexanikasining yuzaga kelishi va h.k.lar shular jumlasidandir. fizika fanining hozirgi bosqichdagi rivoji juda katta ko’lamda bo’lib ilmiy- texnika sohasining tez rivojlanishiga olib keldi. insonning koinotga chiqishi, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 515 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fizika (o'quv qo'llanma)"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi a.g. gaibov, o. ximmatkulov f i z i k a o’quv qo’llanma toshkent - 2019 2 udk 53(371) kbk taqrizchilar: abduqodirov m.a.- tatu, fizika kafedrasi professori mirkomilova m.s. – tdtu, umumiy fizika kafedrasi dotsenti gaibov a.g., ximmatkulov o. fizika o’quv qo’llanma –t., tdtu. 2018 yil mazkur o’quv qo’llanma oily o’quv yurtlarining texnika ta’lim yo’nalishlari talabalari uchun mo’ljallangan bo’lib, vazirlikda tasdiqlangan o’quv dasturi asosida tayyorlangan. o’quv qo’llanma “fizika" fan dasturiga kiritilgan barcha qismlarni qamrab olgan, shuningdek laboratoriya ishlari va amaliy mashg’ulotlarning mavzulari nazariy qismlari keng yoritib berilgan. fizika fani tabiat hodisalari va qonunlari haqidagi umumiy fan hisoblanib boshqa fanla...

Этот файл содержит 515 стр. в формате PDF (10,2 МБ). Чтобы скачать "fizika (o'quv qo'llanma)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fizika (o'quv qo'llanma) PDF 515 стр. Бесплатная загрузка Telegram