defektologiya asoslari (o'quv qo'llanma)

DOCX 53 стр. 309,4 КБ Бесплатная загрузка

53 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 309,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 53

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 53

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o’zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi pedagogik innovatsiyalar, kasb-hunar ta’limi boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti jondor pedagogika kolleji defektologiya asoslari (o’quv qo’llanma) jondor 2021 tuzuvchi: m. ravshanova - jondor pedagogika kolleji o’qituvchisi mazkur o‘quv qo‘llanma pedagogika kollejining «maktabgacha ta’lim yo‘nalishi»da bilim oluvchi o‘quvchilar uchun «defektologiya asoslari» fanidan o‘quv dasturi asosida yaratilgan. kirish o‘zbekiston respublikasi davlat mustaqilligining birinchi yillaridan boshlab «o‘zbekiston respublikasining konstitut- siyasi», «ta’lim to‘g‘risida»gi qonuni, «kadrlar tayyorlash milliy dasturi» va boshqa bir qator qonunlar asosida yaratilgan malakali kadrlar tayyorlash tizimi o‘zining strategik maqsadlariga ega ekanligini isbotlab berdi. 2017-2021-yillarda «o‘zbekiston respublikasini rivojlanti- rishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar stra- tegiyasi»da hamda «xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili» davlat dasturida belgilangan vazifalarni amalga oshirishda o‘zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoyev 29- dekabr kuni imzolagan «2017-2021-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori muhim ahamiyatga ega. maktabgacha ta’lim …

2 / 53

maktabgacha ta’lim muassasalarining xodimlari kompetentligi muhim ahamiyatga ega. qo‘yilgan hozirgi davr talablaridan kelib chiqqan holda rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalarni ham jamiyatning faol a’zolariga aylantirish lozim. buning uchun maxsus segregatsion hamda integratsiyalashgan, inkluziv shakldagi ta’lim sohasiga yetuk mutaxassislar tayyorlash talab etiladi. maktabgacha yoshdagi bolalar bilan ishlaydigan mutaxassislar, ota-onalar, jamoatchilik jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida nuq- soni bo‘lgan alohida yordamga muhtoj bolalar haqida to‘g‘ri tushunchaga ega bo‘lib, ularni umumta’lim maktablarida me’yor- da rivojlangan tengdoshlari orasida hamma qatori o‘qishini ta’minlashlari lozim. «defektologiya asoslari» qo‘llanmasini yaratishda korreksion pedagogikaga oid tiflopedagogika, surdopedagogika, oligo- frenopedagogika, logopediya fanlari bo‘yicha ma’lumotlar tahlil etildi, jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalar haqidagi zamonaviy ma’lumotlar, turli kamchiliklarning kelib chiqish sabablari, o‘ziga xos xususiyatlari, ular bilan olib boriladigan korreksion, kompensatsiya ishlarining mazmuni yori- tildi. maktabgacha ta’lim muassasasida va maktabda boladagi ulgurmovchilikning oldini olish, bartaraf etish shakl va usullari, ixtisoslashtirilgan ta’limga jalb etiladigan bolalarni saralash, tashxis qo‘yish, tibbiy-pedagogik, kasb-hunarga yo‘naltiruvchi tashxis markazi faoliyati …

3 / 53

ani kabi, defektologiya fanining ham o‘z predmeti, maqsadi, vazifalari mavjud. defektologiya fanining mavzu bahsi, predmeti alohida yordamga muhtoj bolalardir. defektologiya fanining vazifasi - bola rivojlanishidagi kamchiliklarning kelib chiqish sabablari, turlarini, bolalarning psixofiziologik rivojlanishidagi xususiyatlarini o‘rganish, shular, asosida ular uchun segrega- tsion (differensial) yoki integratsion inkluziv sharoitda ta’limni tashkil etish, ularning ta’lim-tarbiyasi bilan shug‘ullanishdir. defektologiya fanining maqsadi - alohida yordamga muhtoj bolalar uchun differensial yoki inkluziv ta’limni tashkil etish uchun zarur shart-sharoitlarni o‘rganish, ulardagi psixofiziologik kam- chiliklarni iloji boricha bartaraf etish, tuzatish yoki bilinmaydigan holga keltirish usullarini belgilash va amaliyotda tatbiq etish yo‘llarini tarbiyachi hamda o‘qituvchilarga ko‘rsatib berishdan iborat. bola rivojlanishidagi kamchiliklar har xil bo‘ladi, ularning ba’zilari batamom bartaraf etiladi, ba’zilari bir qadar tuzati- ladi, korreksiyalanadi, bilinmaydigan holga keltiriladi, boshqalari esa kompensatsiyalanadi. masalan, bola nutqida og‘ir nuqson bo‘lsa, ilk yoshda to‘g‘ri tashkil etilgan logopedik chora-tadbir- lar ta’sirida ularni to‘liq bartaraf etish mumkin. boladagi nuqson markaziy asab sistemasidagi organik kamchiliklar natijasida pay- …

4 / 53

tayangan holda barmoqlari bilan brayl shriftidan foydalanadilar. bunda harf olti nuqta kombinatsiyasi bilan belgilanadi. eshitish qobiliyati zaif bolalar esa imo-ishora, daktil nutqdan, barmoqlar harakati bilan anglatiladigan nutqdan foydalanishlari mumkin. defektologiya nisbatan yosh fan. 1925-yilda moskva shahrida eksperimental defektologiya ilmiy tadqiqot instituti tashkil etildi. bu institutni buyuk psixolog prcfessor l. s. vigotskiy boshqardi. l. s. vigotskiy anomal bolalar rivojlanishidagi xususiyatlarni o‘rganib, nuqsonning murakkab tuzilishi haqidagi ta’limotni ishlab chiqdi. u «defektologiyaning asosiy muammolari» kito- bida alohida yordamga muhtoj bolalar bilan rivojlantiruvchi ta’limni olib borish kerakligini, korreksiya, kompensatsiya usullari va bularni amalda qo‘llash yo‘llarini ko‘rsatib berdi. l. s. vigotskiy alohida yordamga muhtoj bolaning nafaqat «salbiy» balki «ijobiy» tomonlarini ham o‘rganib, aniqlab, shularga tayangan holda va uning potensial ichki qobiliyati, imkoniyatlarini inobatga olib turib, ta’lim-tarbiya ishlarini tashkil etish zarurligiga diqqatni jalb etdi. u defektologiya sohasida katta nazariy meros qoldirdi va haqli ravishda defektologiya fanining asoschisi bo‘lib sanaladi. 1930-yildan boshlab alohida yordamga muhtoj bolalar majbu- …

5 / 53

‘lgan bolalarning rivojlanishi cheksiz, nuqson tufayli u to‘xtab qolmaydi, balki boshqacharoq rivojlanadi, degan fikrlarni eksperimental tadqiqot ishlari asosida haqqoniy ekanligini isbotlab berdilar. eksperimental psixologiya laboratoriyasida anomal bolalarning rivojlanishi maxsus ta’lim ta’siri ostida qanday o‘zgarib borishini o‘rganish, ulardagi mavjud nuqsonlarning ham ijobiy tomonlarini, ham salbiy tomonlarini aniqlash yuzasidan qiyosiy eksperimental tadqiqotlar o‘tkazishdi. birlashgan millatlar tashkiloti tomonidan qabul qilingan bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiya talablariga binoan hozirgi kun- da defektologiya so‘zi korreksion pedagogika deb yuritilmoq- da. demokratik huquqiy davlatda barcha fuqarolar teng huquqqa ega ekanligini inobatga olib defektologiya atamasi korreksion pedagogika atamasi bilan almashtirildi. anomal bolalar atamasi esa alohida yordamga muhtoj bolalar atamasi bilan almashtirildi. o‘zbekistonda defektologiya fanining rivojlanishi 1967-yildan boshlab tezlashdi, chunki shu yili nizomiy nomli toshkent davlat pedagogika institutining pedagogika va psixologiya fakulteti qoshida oligofrenopedagogika va logopediya bo‘limi tashkil etildi. o‘zbekistondan defektologiya mutaxassisligi bo‘yicha birinchi bo‘lib aspiranturada tahsil olish uchun moskva shahriga s. sh. ayt- metova yuborildi. 1963-yilda defektologiya ilmiy tadqiqot …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 53 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "defektologiya asoslari (o'quv qo'llanma)"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o’zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi pedagogik innovatsiyalar, kasb-hunar ta’limi boshqaruv hamda pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti jondor pedagogika kolleji defektologiya asoslari (o’quv qo’llanma) jondor 2021 tuzuvchi: m. ravshanova - jondor pedagogika kolleji o’qituvchisi mazkur o‘quv qo‘llanma pedagogika kollejining «maktabgacha ta’lim yo‘nalishi»da bilim oluvchi o‘quvchilar uchun «defektologiya asoslari» fanidan o‘quv dasturi asosida yaratilgan. kirish o‘zbekiston respublikasi davlat mustaqilligining birinchi yillaridan boshlab «o‘zbekiston respublikasining konstitut- siyasi», «ta’lim to‘g‘risida»gi qonuni, «kadrlar tayyorlash milliy dasturi» va boshqa bir qator ...

Этот файл содержит 53 стр. в формате DOCX (309,4 КБ). Чтобы скачать "defektologiya asoslari (o'quv qo'llanma)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: defektologiya asoslari (o'quv q… DOCX 53 стр. Бесплатная загрузка Telegram