10-sinf kimyo yangi darslik.

PDF 192 стр. 37,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 192
i bob 1 organik kimyo tarixi. organik birikmalarning o‘ziga xos xususiyati ximiya kimyo 10umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinfi uchun darslik yangi nashr o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan 2 uo‘k 5(075.3) kbk 2ya72 t-12 tuzuvchilar: i. sh. ismatov, d. s. azamatova. taqrizchilar sh. a. kadirova – mirzo ulugê»bek nomidagi o‘zmu kimyo fakulteti dekani, kimyo fanlari doktori. a. k. abdushukurov – mirzo ulugê»bek nomidagi o‘zmu organik kimyo kafedrasi professori, kimyo fanlari doktori a. y. iskandarov – nizomiy nomidagi tdpu “kimyo va uni o‘qitish metodikasi” kafedrasi dotsenti kimyo [matn]: 10-sinf uchun darslik /i.sh. ismatov [va boshq.]. – toshkent: respublika ta’lim markazi, 2022. – 192 b. respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. isbn 978-9943-8067-3-3 â© respublika ta’lim markazi, 2022 3 i bob. organik kimyoning tuzilish nazariyasi haqida dastlabki tushunchalar........................................................................................6 1.1. organik kimyo tarixi. organik birikmalarning o‘ziga xos xususiyatilari .................................7 …
2 / 192
..........29 1.8. organik birikmalar nomenklaturasi va izomeriyasiga oid masala va mashqlar yechish.......33 1.9. amaliy mashg‘ulot. organik birikmalar tarkibini tahlil qilish.........................................................35 1.10. amaliy mashg‘ulot. organik birikmalarning namunalari bilan tanishish va qiyoslash ..37 ii bob. uglevodorodlar ......................................................................39 2.1. alkanlar ................................................................................................................................40 2.2. alkanlar ................................................................................................................................44 2.3. alkanlarning olinishi va fizik xossalari ...............................................................................47 2.4. alkanlarning kimyoviy xossalari va ishlatilishi ..................................................................49 2.5. sikloalkanlar umumiy formulasi. gomologik qatori .........................................................52 2.6. sikloalkanlarning olinishi va xossalari. ishlatilishi ............................................................55 2.7. alkenlar, nomenklaturasi va izomeriyasi .............................................................57 2.8 alkenlarning xossalari, olinishi va ishlatilishi .....................................................................60 2.9. amaliy mashg‘ulot. etilenning olinishi va xossalarini o‘rganish. .......................................63 2.10. alkadiyenlar. gomologik qatori. izomeriyasi. nomlanishi. ............................................64 2.11. alkadiyenlarning olinishi, xossalari, ishlatilishi ..................................................................67 2.12. kauchuk. rezina. ...............................................................................................................70 2.13. alkinlar. gomologik qatori. izomeriyasi. nomlanishi. ..............
3 / 192
.....................................73 2.14. alkinlarning olinishi, xossalari, ishlatilishi .......................................................................75 2.15. aromatik uglevodorodlar. gomologik qatori. izomeriyasi. nomlanishi ......................78 2.16. aromatik uglevodorodlarning olinishi, xossalari, ishlatilishi ..........................................80 2. 17.stirol olinishi, xossalari, ishlatilishi ....................................................................................83 2.18. uglevodorodlarning tabiiy manbalari. tabiiy gaz. ........................................................85 2.19. neft va neftni qayta ishlash mahsulotlari ........................................................................89 2.20. toshko‘mir. .........................................................................................................................93 2.21. amaliy mashg‘ulot. uglevodorodlarning shar sterjenli va masshtabli modellarini yasash..96 2.22. uglevodorodlarning tabiiy manbalari, ularni qayta ishlash mahsulotlaridan samarali foydalanish.........................................................................................................................97 4 2.23. uglevodorodlarning asosiy sinflari orasidagi genetik bog‘lanish ...............................100 2.24. uglevodorodlarning asosiy sinflari orasidagi genetik bog‘lanishga oid masala va mashqlar yechish...............................................................................................................................103 iii bob. kislorodli organik birikmalar............................................106 3.1. to‘yingan bir atomli spirtlarning gomologik qatori, nomenklaturasi, nomeriyasi ........107 3.2. to‘yingan bir atomli spirtlarning kimyoviy xossalari, olinishi va ishlatilishi ...................111 3.3. ko‘p atomli spirtlar .............................................................................................................116 3.4. et
4 / 192
ilenglikol. glitserin ...........................................................................................................119 3.5. amaliy mashg‘ulot. ko‘p atomli spirtlarga oid tajribalar................................................122 3.6. fenollar va aromatik spirtlar..............................................................................................123 3.7. olinishi va ishlatilishi ..........................................................................................................127 3.8. oddiy efirlar. olinishi va xossalar ...................................................................................130 3.9. oksobirikmalar. aldegidlar. olinishi va xossalari ..........................................................133 3.10. spirtlar va aldegidlarga xos bo‘lgan reaksiyalar ........................................................136 3.11. ketonlar. olinishi va xossalari .........................................................................................137 3.12. karbon kislotalar. olinishi va xossalari ..........................................................................140 3.13. amaliy mashg‘ulot. limon kislota olish...........................................................................145 3.14. murakkab efirlar ..............................................................................................................146 3.15. amaliy mashg‘ulot. o‘simliklar tarkibidagi murakkab efirlar......................................150 3.16. yog‘lar. olinishi va xossalari ...........................................................................................152 3.17. amaliy mashg‘ulot.yog‘lardan sovun olish ....................................................................155 3.18. uglevodlar. monosaxaridlar ..........................................................................................156 3.19. disaxaridlar. maltoza. saxaroza .................................................................
5 / 192
.................160 3.20. polisaxaridlar. kraxmal. selluloza .................................................................................163 3.21. amaliy mashg‘ulot. uglevodlarga oid tajribalar ..........................................................167 3.22. tabiiy va sun’iy tolalar ....................................................................................................169 3.23. amaliy mashg‘ulot. organik birikmalarni o‘ziga xos bo‘lgan reaksiyalar asosida aniqlash..173 3.24. mavzuga doir masala va mashqlar yechish (1) ...........................................................175 3.25. mavzuga doir masala va mashqlar yechish (2)............................................................178 iv bob. atrof - muhitni muhofaza qilish............................................181 4.1. organik moddalarni ishlab chiqarish sanoati ................................................................182 4.2. organik chiqindilar va ularni qayta ishlash texnologiyalar ...........................................185 4.3. amaliy mashg‘ulot. qog‘ozni qayta ishlash ...................................................................189 i bob 5 organik kimyo tarixi. organik birikmalarning o‘ziga xos xususiyati aziz o‘quvchi! bu yil kimyoning eng ahamiyatli bo‘lgan bo‘limi – organik kimyoni o‘rganasiz. organik kimyo kimyo fani va ishlab chiqarishning jadal rivojlanayotgan sohasi hisoblanadi. hozirgi vaqtda bir necha milliondan ortiq organik birikmalar mavjud bo‘lib, ular orasida bugungi kungacha tirik tabiatda topilmagan moddalar mavjud. ushbu moddalarni olish kimyogarlarning ilmiy faoliyati natijasidir. organik moddalar yerdagi hayotning moddiy tashuvchisi hisoblanadi. har bir tirik organizmda o‘nlab …
6 / 192
larning turli sinflari xossalarini belgilovchi qonuniyatlarga muvofiq sodir bo‘ladi. organik kimyo – bu tabiat va inson tomonidan yaratilgan ajoyib va cheksiz moddalar dunyosi. organik birikmalarning xossalari, ulardan xavfsiz foydalanish haqida tasavvurga ega bo‘lish muhimdir. organik kimyo fanini o‘rganishda o‘zgacha xossalarga ega bo‘lgan: 800 yildan beri yo‘qolmagan, eng turg‘un hidli tabiiy mushk tarkibiga kiruvchi 3-metiltsiklopentadekanon-1; odamning qonida mavjud bo‘lib, uning kayfiyatini yaxshilaydigan, stressni kamaytiradigan modda – shokoladning bir qismi bo‘lgan feniletilamin kabi moddalarga duch kelasiz. yog‘och sellyulozasini sun’iy ipakka aylantirish imkonini beruvchi reaksiya tenglamalarini tuzasiz; past sifatli benzinning yuqori sifatliga qanday o‘tishi; tabiiy tolani sun’iy toladan farqlashni bilib olasiz. boshqa har qanday fanda bo‘lgani kabi, kimyoda ham shunday ma’lumotlar mavjudki, siz ularni eslab qolishingiz kerak. eng muhim ta’riflar, qoidalar va qonunlarning formulalari matnda keltirilgan. darslikda ko‘plab rasmlar, jadvallar, diagrammalar mavjud bo‘lib, ular ham e’tibordan chetda qolmasligi kerak, chunki ular asosiy matnga qo‘shimcha hisoblanadi. darslikning ajralmas qismi topshiriq va mashqlardir. ular nafaqat …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 192 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "10-sinf kimyo yangi darslik."

i bob 1 organik kimyo tarixi. organik birikmalarning o‘ziga xos xususiyati ximiya kimyo 10umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinfi uchun darslik yangi nashr o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan 2 uo‘k 5(075.3) kbk 2ya72 t-12 tuzuvchilar: i. sh. ismatov, d. s. azamatova. taqrizchilar sh. a. kadirova – mirzo ulugê»bek nomidagi o‘zmu kimyo fakulteti dekani, kimyo fanlari doktori. a. k. abdushukurov – mirzo ulugê»bek nomidagi o‘zmu organik kimyo kafedrasi professori, kimyo fanlari doktori a. y. iskandarov – nizomiy nomidagi tdpu “kimyo va uni o‘qitish metodikasi” kafedrasi dotsenti kimyo [matn]: 10-sinf uchun darslik /i.sh. ismatov [va boshq.]. – toshkent: respublika ta’lim markazi, 2022. – 192 b. respublika maqsadli kitob j...

Этот файл содержит 192 стр. в формате PDF (37,0 МБ). Чтобы скачать "10-sinf kimyo yangi darslik.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 10-sinf kimyo yangi darslik. PDF 192 стр. Бесплатная загрузка Telegram