0'zbek xalq maqollari [@kitob_pdf_yuklabot]

PDF 512 pages 7.0 MB Free download

512 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.0 MB

File type PDF

Pages 512

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 512

0 ‘zbek ist0n respublikasi fanlar akademiyasi alisher navoiy nom idagi til va adabiyot instituti 0 ‘zbek xalq maqollari «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kom paniyasi bo sh tahririyati toshkent — 2005 0 — 16 t u z u v ch i 1 a g: filologiya fanlari doktori, professor t o m mirzayev, filologiya fanlari doktori, professor asqar musoqulov, filologiya fanlari doktori, professor bahodir sarimsoqov m a s ’ u l m u h a r r i r filologiya fanlari nomzodi shomirza turdimov 0 ‘zbek xalq m aqollari (tuzuvchilar: t. mirzayev, a. musoqulov, b. sarimsoqov; m as’ul muharrir: sh.turdimov. — t.: «sharq», 2005. — 512 b. s arlavhada: 0 ‘zr fa alisher navoiy nom idag i til va adabiyot ins t i tu t i . i. m irz ay e v t., tu zuvch i . bbk 82.3(5u) © «sharq» n a sh r iy o t -m a tb a …

2 / 512

rosi folkloristik nuqtayi nazardan keyingi asrlargacha deyarli to'planmay va o‘rganilmay kelgan. bundan xalq maqollari o ‘tmish adiblari, shoirlari, tarixchilari e’tiboridan mutlaqo chetda ekan, degan xulosa chiqarmasligi- miz kerak. maqolga adabiy nuqtayi nazardan qiziqish, asar badiiyligini oshirish va badiiy til ravonligini ta’minlash uchun undan foydalanish hamma zamon so‘z san’atkorlarining diqqat markazida bo‘lgan. yusuf xos hojib, ahmad yassaviy, rabg‘uziy, lutfiy, alisher navoiy, bobur, abulg‘ozi bahodirxon, munis, ogahiy, nodira, muqimiy, furqat, avaz, hamza, sadriddin ayniy, fitrat, cho‘lpon, abdulla q odiriy, oybek, g ‘afur g ‘ulom va boshqa o ‘nlab ijodkorlaming asarlari sinchiklab o‘rganilsa, ularning tarkibida qanchadan qancha maqollar ba’zan aynan, ba’zan o‘zgargan holda mavjudligiga ishonch hosil qilamiz. tariximizda hatto maqolga maxsus, agar ta’bir joiz bo‘lsa, folkloristik nuqtayi nazardan, garchi epizodik,xarakterda bo‘lsa-da, munosabatda bo‘lingan hollarga ham duch kelamiz. xi asming ulkan tilshunos olim i, folklorshunos va e tnograf m ahm ud koshg‘ariyning to ‘plovchilik faoliyati va uning «devoni lug'otit turk» asari bunga yorqin misol …

3 / 512

etilgan «chig‘atoy tili darsligi» xrestomatiya-lug‘atiga o‘zbek folklori va adabiyotining ayrim namunalari qatori 112 ta maqol kiritilgan bo'lib. ularning nemis tiliga taijimasi ham berilgan. shundan keyin birin-ketin n. ostroumov (1895), b .r ahm onov (1924), sh. j o ‘rayev (1926), h. zarifov (1939, 1947), b. karimov (1939), sh. rizayev, o*. a zim ov, 0 ‘. x o lm atov (1941), m. a fzalov , s. ibrohimov, s.xudoyberganov (1958, 1960, 1965. 197s), r. jumaniyozov (1964, 1967, 1970), e, siddiqov (1976, 1986), b. sarimsoqov, i. haqqulov, a. m usoqulov, r. zarifov (1978), b. sarim soqov, a. m usoqulov, m, m adrahim ova (1981, 1984), sh. shom aqsudov, sh. shorahm edov (1987, 1990, 2001), t. m irzayev, b. sarimsoqov, a. musoqulov (1989) kabi folklorshunoslar, fan va m adaniyat xodimlari tom onidan tuzilgan turli xarakterdagi va turli hajmdagi maqollar to'plamlari nashr etildi. m. abdurahimov, x. abdurahmonov, m. sodiqova, h. karomatov, k. karomatova, h. berdiyorov, r. …

4 / 512

qollarini to 'p lash va o'rganishdagi shubhasiz katta yutuq ulaming ilmiy-akademik nashrini tayyorlash bo'ldi. 1987—1988-yillarda ikki jildda nashr etilgan bu to'plam o 'n uch mingga yaqin xalq maqolini o'z ichiga oladi. qo'lingizdagi to'plam folklorshunoslikda to'plangan xalq maqollarini to'plash va o'rganishdagi boy tajriba asosida tuzildi hamda hozirgacha mavjud materiallami nisbatan to'laroq qamrab olishga harakat qilindi. to'plam keng kitobxonlar ommasiga mo'ljallanganligi uchun ham bu yerda maqouaming ilmiy-badiiy tahliliga keng o'rin berishga zarurat yo'q. ammo to 'p lam dan foydalanishni osonlashtirish maqsadida maqolga xos bo'lgan ayrim jihatlami alohida ta’kidlab o'tish zarur. maqollar ko'p asrlik hayotiy tajribalar, doimiy kundalik kuzatishlar xulosasini tugal fikr tarzida qat’iy qutbiylikda ifodalar ekan, ularda har bir so'zning ma’no xilma-xilligi, iboralaming turg'unligi, shakliy barqarorlik ustunlik qiladi. ammo qo'llanish o'miga qarab ulaming ma’no doirasi doimiy ravishda kengayib boradi. shuning uchun ham maqoldagi har bir so'zga alohida e’tibor berish kerak. ularda shunday so'zlar borki, bu so'zlar tarixan butunlay boshqa ma’nolami anglatgan. masalan, …

5 / 512

sizlik, baxillik, manmanlik, noshudlik, yolg‘onchilik, sabrsizlik, bevafolik, ochko'zlik, nomussizlik, isrofgarchilik va hokazo ma’nolami ifodalaydi. bu — maqollarda so‘zlaming ma’no imkoniyatlari naqadar kengligini ko'rsatadi. maqollar so‘z san’ati mahsuli sifatida o‘z m a’nosida, ko‘chma ma’noda va har ikkala ma’noda qo‘llanishi mumkin. shuning uchun ularda badiiy-tasviriy vositalaming xilma-xil shakllariga duch kelamiz. ammo maqollarda o‘xshatishning kam ishlatilishini, uning bu janr uchun xarakterli emasligini ham ko‘ramiz. maqollami o‘xshatishlar bilan o ‘zgartirib qo‘llasak, odatda, ular o‘z maqollik xususiyatini yo'qotadi. masalan, «bulbul chamanni sevar, odam — vatanni» maqolini bulbul chamanni sevganday, odam vatanni sevar yoki «dehqon bo‘lsang, shudgor qil, mulla boisang, takror qil» maqolini dehqon shudgor qilganday, mulla bo‘lsang takror qil deb ko‘raylik-chi, butunlay ma’nosizlik yuzaga keladi. keyingi paytlarda matbuot sahifalarida maqolning ana shu xususiyatini hisobga olmay, o‘zgartirib qo‘llash hollariga duch kelmoqdamiz. masalan, «ustoz otangdan ulug‘» maqoli «ustoz otangday ulug‘» tarzida buzib qo‘llanmoqda. bunda otani kamsitish holati yo‘q, shunday bo‘lganda xalq «ota rozi — xudo rozi» degan …

Want to read more?

Download all 512 pages for free via Telegram.

Download full file

About "0'zbek xalq maqollari [@kitob_pdf_yuklabot]"

0 ‘zbek ist0n respublikasi fanlar akademiyasi alisher navoiy nom idagi til va adabiyot instituti 0 ‘zbek xalq maqollari «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kom paniyasi bo sh tahririyati toshkent — 2005 0 — 16 t u z u v ch i 1 a g: filologiya fanlari doktori, professor t o m mirzayev, filologiya fanlari doktori, professor asqar musoqulov, filologiya fanlari doktori, professor bahodir sarimsoqov m a s ’ u l m u h a r r i r filologiya fanlari nomzodi shomirza turdimov 0 ‘zbek xalq m aqollari (tuzuvchilar: t. mirzayev, a. musoqulov, b. sarimsoqov; m as’ul muharrir: sh.turdimov. — t.: «sharq», 2005. — 512 b. s arlavhada: 0 ‘zr fa alisher navoiy nom idag i til va adabiyot ins t i …

This file contains 512 pages in PDF format (7.0 MB). To download "0'zbek xalq maqollari [@kitob_pdf_yuklabot]", click the Telegram button on the left.

Tags: 0'zbek xalq maqollari [@kitob_p… PDF 512 pages Free download Telegram