o‘zbek xalq maqollari va ularni tatbiq etish tamoyillari

DOCX 15 стр. 683,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 15
o‘zbek xalq maqollari va ularni tatbiq etish tamoyillari reja kirish 1. o‘zbek xalq maqollarining kelib chiqishi va tarixiy ildizlari 2. maqollarning mazmuniy va g‘oyaviy turlari 3. o‘zbek xalq maqollarining lingvistik xususiyatlari 4. maqollarni ta’lim va tarbiya jarayonida tatbiq etish tamoyillari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o‘zbek xalqining ko‘p asrlik tarixiy va madaniy merosi ichida maqollar alohida o‘rin tutadi. xalq maqollari — bu avlodlar tajribasining siqiq, lo‘nda va ma’noga boy ifodasidir. ular xalqning hayotiy kuzatuvlari, ijtimoiy munosabatlari, mehnat, axloq, tarbiya, vatanparvarlik kabi qadriyatlarini mujassamlashtiradi. maqollar xalq donoligining o‘ziga xos shakli bo‘lib, insoniyat tafakkurining eng qadimiy qatlamlariga borib taqaladi.o‘zbek xalq maqollari xalq og‘zaki ijodining eng sermahsul janrlaridan biri sifatida, ming yillik tajriba va hayotiy kuzatuvlarning mahsuli hisoblanadi. har bir maqolda xalq hayotining bir bo‘lagi, milliy dunyoqarash va axloqiy me’yorlar ifoda etilgan. “mehnat qilgan to‘yar”, “halol mehnat – eng katta boylik”, “do‘st boshdan, dushman to‘shdan bilinadi” kabi maqollar xalqning turmush tarzidan, hayotiy qarashlaridan dalolat …
2 / 15
yo‘nalishdir. shu sababli ushbu mavzu o‘z dolzarbligini hech qachon yo‘qotmaydi.mazkur referatda o‘zbek xalq maqollarining kelib chiqishi, mazmun-mohiyati, turlari, lingvistik xususiyatlari hamda ularni ta’lim va tarbiya jarayonida tatbiq etish tamoyillari yoritiladi. o‘zbek xalq maqollarining kelib chiqishi va tarixiy ildizlari o‘zbek xalq maqollari milliy madaniyatning eng qadimiy va chuqur qatlamlaridan biri bo‘lib, xalq og‘zaki ijodining ajralmas qismi sifatida yuz yilliklar davomida shakllangan. bu maqollar nafaqat til va falsafaning o‘ziga xos hodisasi, balki xalqning hayotiy tajribasi, ijtimoiy-psixologik holati va estetik tuyg‘ularini aks ettiruvchi ixcham, ammo mazmunli shakllar hisoblanadi. o‘zbek maqollarining kelib chiqishi qadimgi turkiy xalqlarning og‘zaki ijodi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, ularning ildizi ilk ibtidoiy davrlarga borib taqaladi. xalq maqollari folklor janri sifatida qisqa va lo‘nda, obrazli, grammatik va mantiqiy jihatdan tugallangan, hikmatli iboralar bo‘lib, unda avlod-ajdodlarning jamiyatga munosabati, tarixi, ruhiy holati, etik va estetik tuyg‘ulari, ijobiy fazilatlari mujassamlangan. masalan, o‘zbek maqollarining shakllanishi xalqning asrlar davomidagi mehnat, kurash va hayotiy sinovlari orqali sodir …
3 / 15
qollari” to‘plamlari (2005 yil, 257 bet) maqollarning folklor janridagi o‘rnini belgilab, ularni til, falsafa va badiiy ijod nuqtai nazaridan tahlil qilgan. bu to‘plamlar maqollarning qadimiy manbalardagi aks etishini ko‘rsatib, ularning turkiy xalqlarning umumiy merosidagi rolini ochib beradi. shuningdek, o‘zbek maqollarining evfemik mazmuni va diniy tasavvurlari sh. qalandarov kabi olimlar tomonidan o‘rganilgan bo‘lib, bu maqollarning qadimiy manbalardagi izlarini yoritadi.maqollarning qadimiy manbalardagi aks etishi o‘zbek folklorining eng qiziqarli jihatlaridan biri. masalan, “devonu lug‘otit-turk”da keltirilgan maqollar orasida “arpa ekkan arpa o‘rar, bug‘doy ekkan bug‘doy o‘rar” kabi iboralar bugungi kunda ham ishlatiladi va ular dehqonchilik hayotining qadimiy an‘analarini aks ettiradi. o‘zbek tilshunosligida maqollar o‘rganilishi xalqning milliy tafakkuri, axloqiy mezonlari va madaniy merosini tahlil qilishda muhim nazariy asosga ega. ingliz va o‘zbek maqollarining umuminsoniy xususiyatlari ham qadimiy manbalarda o‘xshashlik ko‘rsatadi, masalan, inson aqliy holatini bildiruvchi maqollar semantik tahlili orqali qadimiy manbalarning ta’sirini ko‘rsatadi. o‘zbek adabiyotshunosligining dolzarb muammolarida ta’kidlanishicha, maqollarning ildizi qadimgi turkiy xalqlarning ilk ibtidoiy …
4 / 15
va turk maqollarining soni juda ko‘p bo‘lib, ularning qiyosiy tahlili ikki xalqning umumiy an‘analarini ko‘rsatadi. abdurashid abdurahmonovning “turkiy xalqlar og‘zaki ijodi” asarida ta’kidlanishicha, turkiy adabiyotning qadimiy davrlari tiklashda rivoyatlar, afsonalar va dostonlar muhim yodgorlik bo‘lib, o‘zbek maqollari ham shu zanjirning bir halqasi. o‘zbek va turk maqollarining tadqiqi xususida olimlar 5740 ta turk maqolini va 1894 ta o‘zbek maqolini solishtirgan bo‘lib, ularning semantikasi ijtimoiy munosabatlarni ifodalaydi. turk va o‘zbek tillaridagi maqollar semantikasida mehmondo‘stlik kabi ijtimoiy hodisalar keng aks etgan, bu turkiy xalqlarning umumiy madaniy merosini ko‘rsatadi. o‘zbek xalq og‘zaki ijodi qadim zamonlardan turkiy tilda so‘zlashtiruvchi elatlar og‘zaki ijodining tarkibiy qismi bo‘lib, boshqird va boshqa turkiy xalqlar maqollari bilan o‘xshashliklari ko‘p. masalan, “ota tushunchasi ifodalovchi o‘zbek va turk xalq maqollarining qiyosi” tadqiqotida ko‘rsatilishicha, ikki xalqning maqollari oilaviy qadriyatlar atrofida birlashadi.o‘zbek xalqining urf-odatlarida va qadriyatlarida maqollar o‘rni beqiyos. o‘zbek milliy urf-odatlariga oid maqollar lingvomadaniy xususiyatlari orqali xalqning an‘analarini aks ettiradi, masalan, to‘y marosimlariga …
5 / 15
nadi. o‘zbek xalq maqollarining ma‘naviyatdagi roli yoshlarni ma‘naviy ruhda tarbiyalashda muhim bo‘lib, vatan, oila va yaxshilik haqidagi maqollar milliy qadriyatlarning asosini tashkil etadi. xalq og‘zaki ijodida maqollar urf-odatlarning eng qadimiy noyob namunalari bo‘lib, ularni o‘rganish xalq psixologiyasini ochib beradi. maqollarning mazmuniy va g‘oyaviy turlari o‘zbek xalq maqollari mazmuniy va g‘oyaviy jihatdan xilma-xil bo‘lib, ular xalq hayotining turli jabhalarini qamrab oladi. bu maqollar nafaqat hayotiy donolikni, balki falsafiy qarashlarni ham ifodalaydi. mazmuniy turlari orasida mehnat, vatan, do‘stlik, halollik va sabr-toqat mavzulari alohida o‘rin tutadi, chunki ular xalqning asosiy qadriyatlarini aks ettiradi. g‘oyaviy jihatdan esa axloqiy, tarbiyaviy va ma‘naviy mazmunlar ustunlik qiladi, bu maqollar ijtimoiy hayotda katta rol o‘ynaydi.mehnat, vatan, do‘stlik, halollik, sabr-toqat haqidagi maqollar o‘zbek xalqining hayot falsafasini to‘liq ochib beradi. mehnat haqidagi maqollar orasida “mehnat qilgan yerda moling bor”, “kishi bersa – ko‘rimli, mehnat bersa – to‘yimli” kabi iboralar mashhur bo‘lib, ular mehnatsevarlikni ulug‘laydi. ingliz va o‘zbek maqollarining qiyosiy tahlilida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbek xalq maqollari va ularni tatbiq etish tamoyillari"

o‘zbek xalq maqollari va ularni tatbiq etish tamoyillari reja kirish 1. o‘zbek xalq maqollarining kelib chiqishi va tarixiy ildizlari 2. maqollarning mazmuniy va g‘oyaviy turlari 3. o‘zbek xalq maqollarining lingvistik xususiyatlari 4. maqollarni ta’lim va tarbiya jarayonida tatbiq etish tamoyillari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o‘zbek xalqining ko‘p asrlik tarixiy va madaniy merosi ichida maqollar alohida o‘rin tutadi. xalq maqollari — bu avlodlar tajribasining siqiq, lo‘nda va ma’noga boy ifodasidir. ular xalqning hayotiy kuzatuvlari, ijtimoiy munosabatlari, mehnat, axloq, tarbiya, vatanparvarlik kabi qadriyatlarini mujassamlashtiradi. maqollar xalq donoligining o‘ziga xos shakli bo‘lib, insoniyat tafakkurining eng qadimiy qatlamlariga borib taqaladi.o‘zbek xalq maqollari xalq ...

Этот файл содержит 15 стр. в формате DOCX (683,5 КБ). Чтобы скачать "o‘zbek xalq maqollari va ularni tatbiq etish tamoyillari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbek xalq maqollari va ularni… DOCX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram