notiqlik va nutq madaniyati boshqaruv jarayonidagi muhim vosita sifatida

DOC 100,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1712993968.doc notiqlik va nutq madaniyati boshqaruv jarayonidagi muhim vosita sifatida reja: 1. suhbatlashishning o`z qonun qoidalari mavjud 2. so`zlashuv uslubi 3. rasmiy uslub 4. publitsistik uslub 5. nutqning psixologik madaniyati 6. nutqning aloqa madaniyati 7. nutq sofligi tayanch iboralar: til, nutq, og`zaki nutq, talaffuz, ohang, imo-ishora, so`zlovchi, kayfiyat, so`zlanayotgan vaziyat, so`zlovchi, nutqiy, kundalik so`zlashuv nutqi, lektorlar nutqi, radio va televideniye nutqi, sahna nutqi, mahalliy dialekt va shevalarga xos so`zlar, ibora, grammatik shakllar, so`z va so`z birikmalari talaffuz, urg`u, o`rinsiz qo`llangan chet so`zlar, jargonlar, vulgarizm, parazit so`zlar, kanselyarizmlar, samimiylik, xushmuomalalik, odoblilik, tinglovchilarga hurmat. davlat va jamiyat taraqqiyotining har bir bosqichi boshqaruv tizimida faoliyat yuritayotgan rahbarlar oldiga ma’lum talablarni qo`yadi. bu talablarga rioya etmaslik muvaffaqiyatsizlikka, belgilangan maqsad yo`lida amalga oshirilayotgan ishlarning samarasizligiga sabab bo`ladi. notiqlik san’ati (ritorika) fan sifatida qadimgi yunonistonda eramizdan avvalgi iv-v asrlarda paydo bo`ldi. ammo notiqlik san’atiga ehtiyojning paydo bo`lishini insoniyat tarixidagi ilk davlatchilikning shakllanishi davri bilan bog`lash mumkin. …

faol ishtirok etish va fuqarolik burchlarini chuqur anglab yetishlariga yordam berish muhim ahamiyatga ega. notiqlik san’ati murakkab san’at bo`lib, uni egallash kishidan qunt va chidam, malaka va tajriba talab etadi. haqiqiy nutq katta mahorat va puxta tayyorgarlikning mahsulidir. oddiy, madaniy va savodli so`zlashni o`rgangan notiq, notiqlik san’atini egallashga birinchi qadamni qo`ygan hisoblanadi. umummadaniyatni belgilovchi asosiy omil hisoblangan notiqlik san’ati, shuningdek, nutq odobi, muomala madaniyati, ularning o`zaro munosabati kabi masalalarning o`zgarishi hozirgi kunda o`zbekiston mustaqillikka erishgan, o`zbek tili ana shu mustaqil mamlakatning davlat tili maqomini olgan paytda, ayniqsa, katta ahamiyat kasb etadi. har qanday jamiyatda tilni rivojlantiruvchi kuch nutq hisoblanadi. nutq - bu til deb ataluvchi, o`ta muhim vazifalarni bajaruvchi noyob quroldan foydalanish jarayoni, til birliklari imkoniyatlarining borlik, tafakkur, ong hamda vaziyat kabi hodisalar bilan muhim munosabatda namoyon bo`lishidir. nutq jarayoni - tilning o`z vazifasini bajarish hamda amalga oshirish jarayoni. til va nutq bir-biriga bog`liq hodisadir. ularni bir-biridan ajratish mumkin emas. …

angandagina uning ta’sirchanligi kuchli bo`ladi. aniqlik, izchillik va dalillilik to`g`ri fikr yuritishning zaruriy xususiyatidir. nutq to`g`ri bo`lishi uchun fikrlar aniq va muayyan, bir-biriga izchil bog`langan bo`lishi, mavzudan chetga chiqmaslik zarur, mazmunida ziddiyatli va poyma-poy, noaniq gaplar bo`lmasligi kerak. hukmlar va xulosalar asosli bo`lmog`i lozim, yo`qsa ishonarli bo`lmay qoladi. demak, nutq bu notiqning tinglovchilarga bilim, ko`nikma va malaka berishi, ularda yangi haqiqatlarni ocha bilishga qodir bo`lgan ijodiy, mantiqiy tafakkur tarbiyasidir. nutq boyligi tildagi imkoniyatlar, ya’ni til boyligining unda qay darajada o`z aksini topganligi bilan belgilanadi. nutqda tildagi rang-barang vositalar o`z ifodasini topgan bo`lsa bunday nutq boy nutqdir. har bir kishi o`z nutqiga e’tibor qilsa, nutq tuzish mas’uliyatini his etsa, nutqning boy bo`lishini ta’minlashi mumkin. zero so`zga, nutqqa e’tiborsizlik bilan qarash uni qashshoqlashtiradi. bu esa tilning qashshoqlashishiga ham sabab bo`ladi. ma’lumki, nutq og`zaki va yozma ko`rinishga ega. og`zaki nutq gapirib turgan vaqt birligidagina mavjud bo`lib, bu jarayon tugashi bilan nutq ham tugaydi. …

lovchi va so`zlovchiga ravshanligi darajasi hisobga olinadi. og`zaki nutq so`z boyligi jihatidan yozma nutqqa nisbatan ancha kambag`al bo`ladi. unda bir xil so`zlar, bir xil shakllar bir qadar ko`proq takrorlanadi, bunday holat til vositalarini tanlash qiyinchiliklari bilan bog`liqdir. og`zaki so`zlovchining faol nutqiy harakati to`xtam (pauza), ohang, urg`u, turli-xil imo-ishoralar yordamida tinglovchiga yetib boradi. og`zaki nutq dastlab ikki turga ajratiladi: 1. oddiy so`zlashuv nutqi; 2. adabiy so`zlashuv nutqi oddiy so`zlashuv nutqi o`zbek tilida tabiiy holda mavjud bo`lgan og`zaki nutq ko`rinishlaridan iborat. ularga turli o`zbek sheva va lahjalari tili, ya’ni dialektik nutq ko`rinishlari, shevachilik unsurlari ta’sirida bo`lgan kundalik so`zlashuvning boshqa ko`rinishlari kiradi. oddiy so`zlashuv nutqining til bazasini adabiy til tashkil etmaydi. shuning uchun oddiy so`zlashuvdan biz talqin qilayotgan nutq madaniyati talab qilinmaydi. oddiy so`zlashuv oldiga qo`yiluvchi nutqiy talablar aniq lahja va shevalarning tabiiy normalari bilan bog`liq bo`ladi. adabiy so`zlashuv nutqi - adabiy til normalariga amal qilgan holda gapirishdir. adabiy tilda so`zlash adabiy tilda …

dalik so`zlashuv nutqi · lektorlar nutqi. · radio va televideniye nutqi. · sahna nutqi. notiqlik san’ati nazariyasida til normasi markaziy tushunchalardandir. til madaniyatining asosiy tekshirish obyekti adabiy til normalari, ushbu normadagi ikkilanishlarni bartaraf etish bo`lmog`i kerak. ―til normasi tushunchasi murakkab muammolardan bo`lib, ko`p o`lchovli, ko`p rejali, ya’ni obyektiv-tarixiy, madaniy-sotsiologik va sof lingvistik hodisadir. har qanday nutq, birinchi navbatda, ma’lumot berishi lozim. ma’lumotning asosiy xususiyati shundan iboratki, u aniq bo`lishi lozim. birinchi ma’lumot ijtimoiy hayotdan olinadi, agar u aniq faktlarga asoslangan bo`lmasa, notiqning obro`sizlanishiga olib keladi. har bir ma’lumotga jiddiy va ilmiy yondashuv talab qilinadi. bugungi kunda televideniye, radio, internet hamda gazeta va jurnallar orqali ma’lumotlar tez yetib kelmoqda. zamonaviy notiqlik san’atidagi muammo-ma’lumotlarni to`g`ri ajrata bilish. notiq qayerdan va qanday ma’lumotni olishi uning nutqi qurilishining asosiy poydevori bo`lib xizmat qiladi. nutqdagi birinchi ma’lumotni ochib berish uchun keltiriladigan siyosiy, ilmiy, axloqiy, ma’naviy, ruhiy tahlillar orqali u ikkinchi darajadagi ma’lumotga aylanadi. ya’ni birinchi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"notiqlik va nutq madaniyati boshqaruv jarayonidagi muhim vosita sifatida" haqida

1712993968.doc notiqlik va nutq madaniyati boshqaruv jarayonidagi muhim vosita sifatida reja: 1. suhbatlashishning o`z qonun qoidalari mavjud 2. so`zlashuv uslubi 3. rasmiy uslub 4. publitsistik uslub 5. nutqning psixologik madaniyati 6. nutqning aloqa madaniyati 7. nutq sofligi tayanch iboralar: til, nutq, og`zaki nutq, talaffuz, ohang, imo-ishora, so`zlovchi, kayfiyat, so`zlanayotgan vaziyat, so`zlovchi, nutqiy, kundalik so`zlashuv nutqi, lektorlar nutqi, radio va televideniye nutqi, sahna nutqi, mahalliy dialekt va shevalarga xos so`zlar, ibora, grammatik shakllar, so`z va so`z birikmalari talaffuz, urg`u, o`rinsiz qo`llangan chet so`zlar, jargonlar, vulgarizm, parazit so`zlar, kanselyarizmlar, samimiylik, xushmuomalalik, odoblilik, tinglovchilarga hurmat. davlat va jamiyat taraqqiyotin...

DOC format, 100,5 KB. "notiqlik va nutq madaniyati boshqaruv jarayonidagi muhim vosita sifatida"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: notiqlik va nutq madaniyati bos… DOC Bepul yuklash Telegram