2025-05-16-09-15-26_d0e29a108f58099ab432dc2b4d1f2969

PDF 195 стр. 6,5 МБ Бесплатная загрузка

195 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,5 МБ

Тип файла PDF

Страницы 195

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 195

o 4. e. x o ‘ja n a z a r o v , m . m ir so v u r o v , t. n o r b o b o y e v a ekologiya va barqaror taraqqiyot ta’limi (umumta’lim maktablari uchun o‘quv qo‘llanma) o ’zbekiston r espublikasi x alq ta ’lim i vazirligi tom onidan tavsiya etilgan “navro‘z” nashriyoti toshkent - 2014 kbk 8 2 .1 4 (0 ‘zb)6 m 75 uo‘k: 61. 4.(624+6).3 isbn 978-9943-381-44-5 mualliflar: xn'jaaazarev 0 ‘ktam eshtemirovich - nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “botanika, ekologiya va hujayra bioiogiyasi” kafedrasi dotsenti, biologiya fanlari nomzodi; mirsovurov mirkarim mirsoliyevich - “ekosan” i xalqaro jamoat fondi bo'lim boshlig'i; norboboyeva toshbibi - nizomiy nomiaagi toshkent davlai pedagogika universiteti “botanika, ekologiya va hujayra biologiyasi” kafedrasi dotsenti, biologiya fanlari nomzodi. ushbu qo’llanmada ekologiya faniga kirish, uning vazifa va maqsadlari, tarixi, umumiy ekologiya bo’limlari, muhit va ekologik omillar haqidagi …

2 / 195

nika, ekologiya va hujayra biologiyasi'’ kafedrasi kabinet mudiri. © “navro‘z” nashriyoti © xo‘janazarov q‘ktam eshtemirovich, mirsovurov mirkarim mirsoliyevich, norboboyeva toshbibi ekologiya “asrlar tutash kelgan pallada butun insoniyat, mamlakatimiz aholisi juda katta ekologik xavfga duch kelib qoldi. buni sezmaslik, qo ‘i qovushtirib o ‘tirish o ‘z-o ‘zini o ‘limga mahkum qilish bilan barobardir”. i.a .k arim ov s o ‘z bo sh i hurmatli prezidentimiz islom abdug‘aniyevich karimov o‘z ma’ruzalarida «tabiat va inson o‘zaro muayyan qonuniyatlar asosida munosabatda bo‘ladi. bu qonuniyatlarni buzish, anglab bo‘lmas ekologik falokatlarga olib keladi», degan edilar. haqiqatdan ham shunday. quyosh, oy, yulduzlar, suv, havo, toshlar, o‘simliklar, hayvonlar, odamlar - bular hammasi tabiat. tabiat - bu butun jonli mavjudotlaming rivojlanishiga imkon yaratib beradigan asos va inson uchun hayot kechirish, uning moddiy, ma’naviy ehtiyojlarini qondiruvchi birlamchi manbadir, inson tabiatning ajralmas bir qismi hisoblanadi, lekin u tabiatning boshqa elementlaridan o‘zining aql - zakovati, ongliligi bilan ajralib turadi. hayot jarayonlarini, insonning …

3 / 195

ma’naviyatga oziq beradi. tabiat qonunlarini yaxshi bilish, amalda tatbiq etish, yoshlami ekologik madaniyat ruhida tarbiyalash, atrof-muhit tozaligini, sog‘likni mustahkamligini, turmush farovonligini ta’minlaydi. hozirgi zamon fanining mazkur muvaffaqiyatlari uzoq tarixga ega bo‘lib, hozirgi yutuqlari uning evolyutsion rivoj lanishi natijasidir. atrof-muhitga inson ta’sirining meyoridan ortishi natijasida munosabatlarning keskinlashuvi holati ekologik inqirozni keltirib chiqaradi. ekologik inqiroz - insoniylikning inqirozi hisoblanadi. ijtimoiy muhitning ayrim insonlaming g‘arazli, hasadli, nosog‘lom fikrlari biian «ifloslanishi» tabiiy muhitning kimyoviy birikmalar bilan ifloslanishidan ham xavfliroqdir. ekologik inqirozni bartaraf qilish uchun insonlaming axloqiy poklanishi, yangilanishi hayotiy zaruratdir. har bir inson o‘z hayot tarzini o‘zgartirishi lozim boiadi. buning uchun inson tafakkuri, psixologiyasi, ongini ekologiyalashtirish, mavjud ta’lim tizimini qaytadan tashkii qilish, ekologik madaniyatni shakllantirish talab qilinadi. xxi asrga kelib ekologik ta’limdan barqaror rivojlanish ta’limiga o‘tish hayotiy zarur masala bo‘lib qoldi. insonlar oilasini ixtiyoriy rejalashtirishi, ayrim ehtiyojlaridan voz kecha bilishi, tabiatga jonkuyar boiishi biosfera, ya'ni hayot qobig‘i barqarorligini saqlab qolishning asosiy shartlaridan ekologiya hisoblanadi. …

4 / 195

ilgan ulkan merosdir. zimmamizda bu merosni avlodlarga xilma-xil va barqaror tizim ko‘rinishida qoldirishdek ulkan va mas’uliyatli vazifa turibdi. buning uchun biz, jumladan, tabiatni anglashimiz, ya’ni toza havo, mahsuldor yer, respublikamizning cho‘l, adir, tog‘ va yaylovlari landshaftlarini, tabiiy yodgorliklami, ko‘l, daryo suvlaxini, g‘orlar, sharsharalar, buloqlar, sardobalami kelajak avlod uchun avaylab asrashimiz lozim. bulaming bari vatanimizning ajralmas qismi hisoblanadi. chunki, bulami himoya qilish va asrash vatanimizni avaylab-asrash demakdir. buning uchun ekologik ta’lim-tarbiya uzluksizligini anglab yetgan holda yuksak texnologiyani mukammal bilish, joyida ishlata bilish, chuqur tafakkurga ega bo‘iish va axborotni to‘play olish va mushohada qilish qobiliyatlarini o‘zimizda, yuragimizda uyg‘otishimiz kerak. albatta, tabiat sir-asrorlarini o‘rganish dunyoviy ilmlarni chuqur o‘zlashtirishni talab etadi. biologiya, ekologiya, fizika, kibemetika, astronomiya, matematika, informatika, geografiya, iqtisodiyot kabi fanlar haqida ekologiya tushunchaga ega bo‘lish - bu insonlarda tabiat oiamini bilishi, uning kelajagi haqida qayg‘urishiga da’vat etadi. atrof-muhitni, o‘simliklar va hayvonot oiamini muhofaza qilish, yer osti boyliklarini rejali ishlatish katta hayotiy ahamiyatga …

5 / 195

orasida jiddiy muhofazaga muxtoj ko‘pgina kamyob turlari ham bor. v unday turlaming soni 400 atrofida bo‘lib, uiar 0 ‘zbekiston florasining 10-12 foizini tashkil etadi. qishloq xo‘jaligida paxta yakka hokimligi ustuvorligi, irrigatsiya maqsadida tashqi salbiy ta’sirlarga monand cho‘l hududlarining keng miqyosda o‘zlashtirilishi - orol dengizi ekologik falokatiga, janubiy, markaziy va shimoli-g‘arbiy mintaqalardagi yerlaming ikkilamchi sho‘rlanishiga, tarixan shakllangan suv ekotizimlarining o‘zgarishiga, sun’iy tashlama suv havzalari tarmoqlarining hosil bo‘iishiga, atrof- muhitning o‘ta xavfli defoliantlar va pestitsidlar bilan zaharlanishiga olib keldi. yuqoridagilardan xulosa qilib aytish mumkinki, ekologik xavfsizlikni ta’minlashning huquqiy asoslarini to‘g‘ri belgilash ekologiya lozim bo‘ladi. organizmlarning hayotiy ehtiyojlariga javob bera olishi yoki insonlar uchun sog‘lom, toza va qulay tabiiy sharoitga ega atrof-muhitni barpo etish respublikamizda yashayotgan har bir insonning burchi hisoblanadi. bunga rioya qilish ota- bobolarimizdan qolgan madaniy, ilmiy, tabiiy meros hamda tabiat in’omlarini asrash hissini o‘zida mujassamlashtirgan yuksak rna’naviyatli shaxsning ongli harakati hisoblanadi. chunki, biz atrof-muhit holati va insonlaming hayot faoliyatiga bevosita …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 195 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "2025-05-16-09-15-26_d0e29a108f58099ab432dc2b4d1f2969"

o 4. e. x o ‘ja n a z a r o v , m . m ir so v u r o v , t. n o r b o b o y e v a ekologiya va barqaror taraqqiyot ta’limi (umumta’lim maktablari uchun o‘quv qo‘llanma) o ’zbekiston r espublikasi x alq ta ’lim i vazirligi tom onidan tavsiya etilgan “navro‘z” nashriyoti toshkent - 2014 kbk 8 2 .1 4 (0 ‘zb)6 m 75 uo‘k: 61. 4.(624+6).3 isbn 978-9943-381-44-5 mualliflar: xn'jaaazarev 0 ‘ktam eshtemirovich - nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “botanika, ekologiya va hujayra bioiogiyasi” kafedrasi dotsenti, biologiya fanlari nomzodi; mirsovurov mirkarim mirsoliyevich - “ekosan” i xalqaro jamoat fondi bo'lim boshlig'i; norboboyeva toshbibi - nizomiy nomiaagi toshkent davlai …

Этот файл содержит 195 стр. в формате PDF (6,5 МБ). Чтобы скачать "2025-05-16-09-15-26_d0e29a108f58099ab432dc2b4d1f2969", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 2025-05-16-09-15-26_d0e29a108f5… PDF 195 стр. Бесплатная загрузка Telegram