6916fae04fc26

PDF 498 pages 15.8 MB Free download

498 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 15.8 MB

File type PDF

Pages 498

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 498

$x. m. komilov, m.m. rahimov, d.yu. odilbekova o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti x.m. komilov, m.m. rahimov, d.yu.odilbekova biotexnologiya asoslari o 'zbekistan respublikasi sag 'liqni saqlash vazirligi aliy a 'quv yurtlarining talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etgan toshkent fahuatsmika insnrun .n2 : : x.~j..)i- . kutubxonasi l..-_ toshkent «extremum press» 2010 taqrizchilar: sh.s.toshmuhamedova - biologiya fanlari doktori, a.ergashev - qishloq xo'jaligi fanlari doktori, professor, a.h. vahobov - biologiya fanlari doktori, professori. mazkur darslikda an'anaviy va zamonaviy biotexnologiya haqi da ma'lumotlar keltirilgan bo'lib, unda biotexnologiyaning asosiy yo'nalishlari, uning fundamental va amaliy tomonlari, asosiy bio tcxnologik jarayonlarning amalga oshirish usullari, gen injencriya yo'nalishlari, fermentativ jarayonlar bayon etilgan. ushbu darslik bakalavr va magistriar uchun mo'ljallangan bo'lib, undan biotexnolog mutaxassislar ham foydalanishlari mumkin. rsbn 978-9943-369-69-6 © «extremum press» nashriyoti, 20 i 0 y. i \ r "i kirish olimlarning fikricha xxi asr biotexnologiya asri bo'ladi. anti biotiklarning paydo bo'lish davrini biotexnologiyaning alohi …$

2 / 498

f zamburug' aureobasidium pul/ujans ph=6,0-6,5 da yaxshi rivojlanadi, lekin ph=3,0-3,5 da ekzo glikan - aubazidanni o'zidan sezilarli darajada ajratadi (ishlab chiqarad;). koloniya hosil qiluvchi zamburug'lar tomonidan qator ikki lamchi metabolitlaming hosil qilinishi muhitlaming ishqoriyla nishi vaqtida statsionar va o'lish fazasining chegarasida o'z aksi ni topadi. masalan, penitsillinning mahsuloti ph=7,5 da ko'proq narnoyon bo'lgani holda, penicillium notatum ph=4,5 bo'lganda nisbatan yaxshiroq o'sadi. fermentativ reaksiyalaming yuqori tezliklari bilan bog'liq bo'lgan mikro blaming uchinchi ustuvorligini turli mikroorga nizmlar alohida turlarining ko'payishi misolida ko'rish mumkin. qulay sharoitli ozuqa muhitlarida e.coli va bac.subtilis hujayra lari sonining ikki marta o'sishi 20 daqiqa ichida kuzatiladi; can dida ablicans ning suyuq suslodagi ko'payishi - 30 daqiqadan so'ng; t-fag zarrasining e.coli hujayrasiga kirganidan 20 daqi qa o'tgach, 20 dan 200 gacha yangi fag zarralari paydo bo"ladi va hokazo. albatta, dunyoda shunday mikrob vakillari mavjud ki, ularning ko'payish vaqti tezliklari kunlar bilan o'lchanadi. masalan, tuberkulyoz mikobakteriyalari. o'stirish sharoitlari va fermentlar …

3 / 498

hay vonlarga nisbatan oson o'rganadi yoki ko'nikadi. shuni ham aytib o'tish kerakki, adaptiv imkoniyatlar saprofitlarda parazit turlarga nisbatan yorqinroq namoyon bo'lgan. bu hol parazitlarga nisba tan saprofitlarda ko'proq miqdorda fermentlar to'plami mavjudli gi bilan bog'liq, aniqrog'i, fermentlar - bu birlamchi metabolit lardir. ya'ni oxir oqibat fermentlaming arsenali (to'plami) genotip bo'yicha aniqlanadi. hujayra miqyosidagi mikrobiotexnologiya amaliy jihatdan fito- va zoobiotexnologiyaga nisbatan ancha oldin rivojlangan. misol sifatida qator oziq-ovqat (sut, non, pishloq) mahsulotlari ni tayyorlash, vino, pivo, spirt, organik kislotalar, aminokislota lar, antibiotiklar, fermentlar, alohida vitaminlar, qishloq xo'jaligi mollari uchun oqsil va boshqa moddalar, ishlab chiqarilishi gen injeneriyasiga asoslangan moddalami keltirish mumkin. viruslar obligat yoki shartsiz parazitlar hisoblanib, tirik orga nizm to'qimalarida yetishtiriladi, protozoa esa ishlab chiqarishda hali o'z o'mini topgani y.o/q. mikroskopik suv o'tlari - keyingi bobda bioobyekt sifatida ko'rib o'tilgan. ushbu bob biotexnologik jarayonlarda bioobyekt lar, ya'ni ikki qirollik va.killari - bakteriya va zamburug'larning ishlati lishiga bag'ishlangan. 45 1.4. mikroorganizmlami …

4 / 498

oblarni o'stirib, ulardan birlamchi va ikkilamchi metabo litlarni olish maqsadida kultivatsiya qilish (yetishtirish, o'stirish) ning asosiy xususiyatlari quyidagilar: 1) uzoq vaqt davomida aseptik qoidalarga rioya etish imkonini beruvchi 63, 200, 1000 m3 va undan katta hajmdagi bioreaktorlar ni qo'llash zaruriyati; 2) ozuqa muhitlarining spetsifik xarakteristikalari - haroratning kardinal nuqta1ari va ph bilan bog'liq bo'lgan bioobyektlaming tashqi ko'rinishlaridagi farqlar; 3) biotexnologik jarayonlarni masshtablash (rejalashtirish) qiyinchiliklari bilan bog'liq bo'lgan kimyoviy, issiqlik, diffuzion va gidrodinamik kriteriyalarning doimiyligini saqlashning mumkin emasligi; 4) aerob va anaerob mikroorganizmlarda massa almashinish jarayonlaridagi farqlar - aeroblarni o'stirish uch fazali tizimda amalga oshiriladi (qattiq jism (hujayra) - suyuqlik - gaz), anae roblar esa ikki fazali (qattiq jism (hujayra) - suyuqlik) tizimlarda yetishtiriladi; 46 ) ., 1 • i' 5) modda almashinishi (birinchi navbatda aeroblar uchun havo kislorodi)ni yaxshilash uchun kultural muhitlarni aralashti rish kerakligi; bu esa, o'z navbatida, ko'pik hosil bo'lishiga sabab bo'ladi va natijada ko'piksizlantirish zarurligini anglatadi; 6) …

5 / 498

larida (tovuq embrioni, inson va hayvon hujayralari i o'stirilishi kerak. bunday vakillar qatoriga viruslar va rikketsiylar kiradi. istalgan biotexnologik jarayon shartli ravishda ikki bosqichga bo'linadi. 1. fermentlanish oldi bosqichi. fermentlanish oldi bosqichi o'z ichiga ozuqa muhitlari, bioobyektlar, aeroblar uchun havo, bioreaktorni tayyorlashni oladi. ozuqa muhitining komponentlari hujayra ichiga kirayotgan u yoki bu ozuqa manbayining transfor matsiyasi yoki sarflanayotgan energiya hisobidagi metabolit bilan bog'liq bo'lgan material balans hisob-kitobi asosida tanlab olina· di. odatda, ozuqa muhitlarning sifat va miqdoriy tarkibi reglament hujjatlarda ko'rsatilgan bo·ladi. 47 tayyorlov bosqichida ishlatiladigan ozuqa muhitlari ikkin chi bosqichda ishlatiladigan muhitlardan farq qilishi mumkin. masalan, iiofii quritiigan ona kulturani ekishda, odatda, foydali ingridiyentlar bilan boyitilgan suyuq ozuqa muhitlari tavsiya eti iadi. k.eyingi ekishlar avval agar solingan fermentatsion muhitga ekish bilan, so' ngra suyuq muhitga ekish bilan amalga oshiriladi. bioobyektlarni tayyorlashda barcha ozuqa muhitlari sterillangan bo'iishi kerak. bioobyekt yoki sanoat shtammi quyidagi shartlar ga javob berishi kerak: 1) sanoatda …

Want to read more?

Download all 498 pages for free via Telegram.

Download full file

About "6916fae04fc26"

x. m. komilov, m.m. rahimov, d.yu. odilbekova o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti x.m. komilov, m.m. rahimov, d.yu.odilbekova biotexnologiya asoslari o 'zbekistan respublikasi sag 'liqni saqlash vazirligi aliy a 'quv yurtlarining talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etgan toshkent fahuatsmika insnrun .n2 : : x.~j..)i- . kutubxonasi l..-_ toshkent «extremum press» 2010 taqrizchilar: sh.s.toshmuhamedova - biologiya fanlari doktori, a.ergashev - qishloq xo'jaligi fanlari doktori, professor, a.h. vahobov - biologiya fanlari doktori, professori. mazkur darslikda an'anaviy va zamonaviy biotexnologiya haqi da ma'lumotlar keltirilgan bo'lib, unda biotexnologiyaning asosiy yo'nalishlari, uning fundamental va amaliy tomonlari, asosiy bio tcxno...

This file contains 498 pages in PDF format (15.8 MB). To download "6916fae04fc26", click the Telegram button on the left.

Tags: 6916fae04fc26 PDF 498 pages Free download Telegram