6916fae04fc26

PDF 498 стр. 15,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 498
x. m. komilov, m.m. rahimov, d.yu. odilbekova o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti x.m. komilov, m.m. rahimov, d.yu.odilbekova biotexnologiya asoslari o 'zbekistan respublikasi sag 'liqni saqlash vazirligi aliy a 'quv yurtlarining talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etgan toshkent fahuatsmika insnrun .n2 : : x.~j..)i- . kutubxonasi l..-_ toshkent «extremum press» 2010 taqrizchilar: sh.s.toshmuhamedova - biologiya fanlari doktori, a.ergashev - qishloq xo'jaligi fanlari doktori, professor, a.h. vahobov - biologiya fanlari doktori, professori. mazkur darslikda an'anaviy va zamonaviy biotexnologiya haqi­ da ma'lumotlar keltirilgan bo'lib, unda biotexnologiyaning asosiy yo'nalishlari, uning fundamental va amaliy tomonlari, asosiy bio­ tcxnologik jarayonlarning amalga oshirish usullari, gen injencriya yo'nalishlari, fermentativ jarayonlar bayon etilgan. ushbu darslik bakalavr va magistriar uchun mo'ljallangan bo'lib, undan biotexnolog mutaxassislar ham foydalanishlari mumkin. rsbn 978-9943-369-69-6 © «extremum press» nashriyoti, 20 i 0 y. i \ r "i kirish olimlarning fikricha xxi asr biotexnologiya asri bo'ladi. anti­ biotiklarning paydo bo'lish davrini biotexnologiyaning alohi …
2 / 498
f zamburug' aureobasidium pul/ujans ph=6,0-6,5 da yaxshi rivojlanadi, lekin ph=3,0-3,5 da ekzo­ glikan - aubazidanni o'zidan sezilarli darajada ajratadi (ishlab chiqarad;). koloniya hosil qiluvchi zamburug'lar tomonidan qator ikki­ lamchi metabolitlaming hosil qilinishi muhitlaming ishqoriyla­ nishi vaqtida statsionar va o'lish fazasining chegarasida o'z aksi­ ni topadi. masalan, penitsillinning mahsuloti ph=7,5 da ko'proq narnoyon bo'lgani holda, penicillium notatum ph=4,5 bo'lganda nisbatan yaxshiroq o'sadi. fermentativ reaksiyalaming yuqori tezliklari bilan bog'liq bo'lgan mikro blaming uchinchi ustuvorligini turli mikroorga­ nizmlar alohida turlarining ko'payishi misolida ko'rish mumkin. qulay sharoitli ozuqa muhitlarida e.coli va bac.subtilis hujayra­ lari sonining ikki marta o'sishi 20 daqiqa ichida kuzatiladi; can­ dida ablicans ning suyuq suslodagi ko'payishi - 30 daqiqadan so'ng; t-fag zarrasining e.coli hujayrasiga kirganidan 20 daqi­ qa o'tgach, 20 dan 200 gacha yangi fag zarralari paydo bo"ladi va hokazo. albatta, dunyoda shunday mikrob vakillari mavjud­ ki, ularning ko'payish vaqti tezliklari kunlar bilan o'lchanadi. masalan, tuberkulyoz mikobakteriyalari. o'stirish sharoitlari va fermentlar …
3 / 498
hay­ vonlarga nisbatan oson o'rganadi yoki ko'nikadi. shuni ham aytib o'tish kerakki, adaptiv imkoniyatlar saprofitlarda parazit turlarga nisbatan yorqinroq namoyon bo'lgan. bu hol parazitlarga nisba­ tan saprofitlarda ko'proq miqdorda fermentlar to'plami mavjudli­ gi bilan bog'liq, aniqrog'i, fermentlar - bu birlamchi metabolit­ lardir. ya'ni oxir oqibat fermentlaming arsenali (to'plami) genotip bo'yicha aniqlanadi. hujayra miqyosidagi mikrobiotexnologiya amaliy jihatdan fito- va zoobiotexnologiyaga nisbatan ancha oldin rivojlangan. misol sifatida qator oziq-ovqat (sut, non, pishloq) mahsulotlari­ ni tayyorlash, vino, pivo, spirt, organik kislotalar, aminokislota­ lar, antibiotiklar, fermentlar, alohida vitaminlar, qishloq xo'jaligi mollari uchun oqsil va boshqa moddalar, ishlab chiqarilishi gen injeneriyasiga asoslangan moddalami keltirish mumkin. viruslar obligat yoki shartsiz parazitlar hisoblanib, tirik orga­ nizm to'qimalarida yetishtiriladi, protozoa esa ishlab chiqarishda hali o'z o'mini topgani y.o/q. mikroskopik suv o'tlari - keyingi bobda bioobyekt sifatida ko'rib o'tilgan. ushbu bob biotexnologik jarayonlarda bioobyekt­ lar, ya'ni ikki qirollik va.killari - bakteriya va zamburug'larning ishlati lishiga bag'ishlangan. 45 1.4. mikroorganizmlami …
4 / 498
oblarni o'stirib, ulardan birlamchi va ikkilamchi metabo­ litlarni olish maqsadida kultivatsiya qilish (yetishtirish, o'stirish) ning asosiy xususiyatlari quyidagilar: 1) uzoq vaqt davomida aseptik qoidalarga rioya etish imkonini beruvchi 63, 200, 1000 m3 va undan katta hajmdagi bioreaktorlar­ ni qo'llash zaruriyati; 2) ozuqa muhitlarining spetsifik xarakteristikalari - haroratning kardinal nuqta1ari va ph bilan bog'liq bo'lgan bioobyektlaming tashqi ko'rinishlaridagi farqlar; 3) biotexnologik jarayonlarni masshtablash (rejalashtirish) qiyinchiliklari bilan bog'liq bo'lgan kimyoviy, issiqlik, diffuzion va gidrodinamik kriteriyalarning doimiyligini saqlashning mumkin emasligi; 4) aerob va anaerob mikroorganizmlarda massa almashinish jarayonlaridagi farqlar - aeroblarni o'stirish uch fazali tizimda amalga oshiriladi (qattiq jism (hujayra) - suyuqlik - gaz), anae­ roblar esa ikki fazali (qattiq jism (hujayra) - suyuqlik) tizimlarda yetishtiriladi; 46 ) ., 1 • i' 5) modda almashinishi (birinchi navbatda aeroblar uchun havo kislorodi)ni yaxshilash uchun kultural muhitlarni aralashti­ rish kerakligi; bu esa, o'z navbatida, ko'pik hosil bo'lishiga sabab bo'ladi va natijada ko'piksizlantirish zarurligini anglatadi; 6) …
5 / 498
larida (tovuq embrioni, inson va hayvon hujayralari i o'stirilishi kerak. bunday vakillar qatoriga viruslar va rikketsiylar kiradi. istalgan biotexnologik jarayon shartli ravishda ikki bosqichga bo'linadi. 1. fermentlanish oldi bosqichi. fermentlanish oldi bosqichi o'z ichiga ozuqa muhitlari, bioobyektlar, aeroblar uchun havo, bioreaktorni tayyorlashni oladi. ozuqa muhitining komponentlari hujayra ichiga kirayotgan u yoki bu ozuqa manbayining transfor­ matsiyasi yoki sarflanayotgan energiya hisobidagi metabolit bilan bog'liq bo'lgan material balans hisob-kitobi asosida tanlab olina· di. odatda, ozuqa muhitlarning sifat va miqdoriy tarkibi reglament hujjatlarda ko'rsatilgan bo·ladi. 47 tayyorlov bosqichida ishlatiladigan ozuqa muhitlari ikkin­ chi bosqichda ishlatiladigan muhitlardan farq qilishi mumkin. masalan, iiofii quritiigan ona kulturani ekishda, odatda, foydali ingridiyentlar bilan boyitilgan suyuq ozuqa muhitlari tavsiya eti­ iadi. k.eyingi ekishlar avval agar solingan fermentatsion muhitga ekish bilan, so' ngra suyuq muhitga ekish bilan amalga oshiriladi. bioobyektlarni tayyorlashda barcha ozuqa muhitlari sterillangan bo'iishi kerak. bioobyekt yoki sanoat shtammi quyidagi shartlar­ ga javob berishi kerak: 1) sanoatda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 498 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "6916fae04fc26"

x. m. komilov, m.m. rahimov, d.yu. odilbekova o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti x.m. komilov, m.m. rahimov, d.yu.odilbekova biotexnologiya asoslari o 'zbekistan respublikasi sag 'liqni saqlash vazirligi aliy a 'quv yurtlarining talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etgan toshkent fahuatsmika insnrun .n2 : : x.~j..)i- . kutubxonasi l..-_ toshkent «extremum press» 2010 taqrizchilar: sh.s.toshmuhamedova - biologiya fanlari doktori, a.ergashev - qishloq xo'jaligi fanlari doktori, professor, a.h. vahobov - biologiya fanlari doktori, professori. mazkur darslikda an'anaviy va zamonaviy biotexnologiya haqi­ da ma'lumotlar keltirilgan bo'lib, unda biotexnologiyaning asosiy yo'nalishlari, uning fundamental va amaliy tomonlari, asosiy bio­ tcxno...

Этот файл содержит 498 стр. в формате PDF (15,8 МБ). Чтобы скачать "6916fae04fc26", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 6916fae04fc26 PDF 498 стр. Бесплатная загрузка Telegram