tinish belgilari

PDF 3 pages 687.9 KB Free download

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇
1 / 3
tinish belgilari tinish belgisi – yozma nutqni to`g`ri, ifodali, mantiqli bayon qilishda, uni ixchamlashtirishda, yozma nutq qismlarining o`zaro mazmun munosabatlarini ko`rsatuvchi muhim yozuv vositasi. ular quyidagilar: nuqta (.), so`roq belgisi (?), undov belgisi (!), vergul (,), nuqtali vergul (;), ikki nuqta (:), ko`p nuqta (…), tire (–), qavs ( () ), qo`shtirnoq (“”). 1) nuqta. nuqta quyidagi o`rinda qo`yiladi:1) tinch ohang bilan aytilgan darak, buyruq va undov (his- hayajon) gapdan keyin: oltin kuz fasli kirib keldi. darslarni o`z vaqtida tayyorlab yurgin. koshki, uning kuchi yetsa. 2) birinchi qismida nuqta, ko`p nuqta, undov yoki so`roq belgisi bo`lgan ko`chirma gap o`rtasida kelgan muallif gapidan keyin: “men hozir jo`nayman, – dedi u. – siz esa yarim soatlardan keyin yo`lga chiqing”. 3) qisqartirilgan ism va familiyaning birinchi harfi yoki qismidan keyin: m.ism. (mirzakalon ismoiliy). 4) sanash yoki ayrim fikrning qismini ifodalagan va oy, kun, yilni bir-biridan ajratish uchun qo`llangan raqam yoki harfdan keyin: 27.09.2002 …
2 / 3
sa, undan keyin so`roq belgisi qo`yiladi: bu ishning hammasini yarim soat (?) ichida bajarar ekanmiz. ba’zan qo`shma gap tarkibidagi sodda gapning oldingisi so`roq, qolgani esa uning izohi sifatida kelishi mumkin, bunday holda ular orasiga vergul yoki tire qo`yilishi mumkin, lekin qo`shma gapning qismi vergul yoki tire bilan ajratilishi shart bo`lganligi tufayli so`roq belgisi qo`yilmaydi: u ertaga keladimi, kelmaydimi, bu men uchun qorong`i. 3) undov belgisi undov belgisi quyidagi holda ishlatiladi: 1) his-hayajon ifodalagan gapdan keyin: yoshligimizda naqadar baxtiyor edik! 2) buyurish, tilak, orzu ma’nosini ifodalagan gapdan keyin: hoziroq bularni ko`zimdan yo`qot! qani endi qush kabi osmonda parvoz qilsa! 3) gap boshida kelib, kuchli his-hayajon ifodalagan undalma, undov hamda ha va yo`q so`zidan keyin: yo`q! rustam bunday qabihlikka bormaydi hech qachon! azizlar! sizni mustaqillik bayrami bilan tabriklayman! 4) ko`p nuqta ko`p nuqta quyidagi o`rinda qo`yiladi: 1) fikr tugallanmaganda: agar hozir gapingizni to`xtatmasangiz... 2) so`zlovchining o`ylashi, mulohaza qilishini ko`rsatadi: bugun... bugun oldingizga …
3 / 3
ko`p nuqta birikkan holda (!...) qo`llanadi: – nafisa!.. nafisaoy!... 4) mazmunan tugallanmagan so`roq gapdan so`ng avval so`roq, keyin ko`p nuqta birikkan holda (?...) ishlatiladi: – nima dedingiz? bularning hammasi men uchun?... 5)vergul vergul quyidagi o`rinda qo`yiladi: 1)uyushiq bo`lak orasida: 2) bog`lovchisiz birikkan uyushiq bo`lak orasida: 1. andijon, namangan, qo`qon, marg`ilon – o`zbekning chamani, bog`-u bo`stoni. 3) takrorlanuvchi bog`lovchi bilan birikkan uyushiq bo`lak orasida: u goh kulimsiraydi, goh chuqur o`yga toladi. 4) zidlovchi bog`lovchi yordamida birikkan uyushiq bo`lak orasiga: zamiraning baland, ammo mayin ovozi bor edi. 5) undalmani gapdan ajratish uchun: ertaga, azizim, toqqa jo`naymiz; 6) kirish so`zni va tuzilishiga ko`ra murakkab bo`lmagan kirish gapni ajratish uchun: a). xullas, ertaga shu yerda yotiladigan bo`ldi. b) men sizga aytsam, odamning yomoni bo`lmaydi; 7) ha va yo`q so`zini gap bo`lagidan ajratish uchun: ha, bu gapingiz to`rg`i. yo`q, ertaga kela olmayman; 8) gapning ajratilgan bo`lagini ajratib ko`rsatish uchun: “biz, 22-guruhda o`quvchi qizlar, xayriniso ham …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tinish belgilari"

tinish belgilari tinish belgisi – yozma nutqni to`g`ri, ifodali, mantiqli bayon qilishda, uni ixchamlashtirishda, yozma nutq qismlarining o`zaro mazmun munosabatlarini ko`rsatuvchi muhim yozuv vositasi. ular quyidagilar: nuqta (.), so`roq belgisi (?), undov belgisi (!), vergul (,), nuqtali vergul (;), ikki nuqta (:), ko`p nuqta (…), tire (–), qavs ( () ), qo`shtirnoq (“”). 1) nuqta. nuqta quyidagi o`rinda qo`yiladi:1) tinch ohang bilan aytilgan darak, buyruq va undov (his- hayajon) gapdan keyin: oltin kuz fasli kirib keldi. darslarni o`z vaqtida tayyorlab yurgin. koshki, uning kuchi yetsa. 2) birinchi qismida nuqta, ko`p nuqta, undov yoki so`roq belgisi bo`lgan ko`chirma gap o`rtasida kelgan muallif gapidan keyin: “men hozir jo`nayman, – dedi u. – siz esa yarim soatlardan keyin yo`lga chiq...

This file contains 3 pages in PDF format (687.9 KB). To download "tinish belgilari", click the Telegram button on the left.

Tags: tinish belgilari PDF 3 pages Free download Telegram