so’z turkumlarini o’qitish metodikasi

PPTX 2.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1732644337.pptx /docprops/thumbnail.jpeg so’z turkumlarini o’qitish metodikasi so’z turkumlarini o’qitish metodikasi 26.11.2024 o’zbek tilida so’z turkumlari, ularning turlari haqida so’z yuritishdan oldin so’z turkumi nimaligini bilib olish zarur. so'zlar lug'aviy ma'nolari, morfologik belgilari va gapda bajaradigan sintaktik vazifalariga ko'ra o'zaro farqlanuvchi turli guruhlarga bo’linadi. so'zlarning lug'aviy va grammatik jihatdan farqlanishiga ko'ra bunday guruhlarga bo'linishi so'z turkumlari deyiladi. shunga ko'ra. so'zlarni turkumlarga ajratishda quyidagi 3 ta muhim belgi asos bo'ladi: 1. so'zlar ifodalaydigan lug'aviy ma'no turkumlarga ajratishdagi muhim belgidir 26.11.2024 masalan, uy, yer , daraxt, kitob, tosh so'zlari borliqdagi predmetlarni anglatadi. ularning nomi ekanligi bilan xarakterlanadi. bir qator so'zlar shu predmetlarning biror belgisrni: rangini, shakl-ko'rinishini, mazasini, hajm-o'lchamini ifodalaydi: oq,ko'k, katta. yumaloq, keng, uzun kabi. shuningdek, bir qator so'zlar predmetning ish- harakatini anglatsa (bordi, yozdi, o'qidi), ayrim so'zlar ish-harakat yoki belgining belgisini bildiradi: darrov, sekin, oz, ko'p va boshqalar. 26.11.2024 so'z ma'nolaridagi mavjud bu xususiyatlar ulami turkumlarga ajratishdagi asosiy belgidir. turkumlarga ajratishdagi ikkinchi …

.2024 fe'l turkumida morfologik ko'rsatkichlar, ya’ni zamon, mayl, nisbat, shaxs-son kabi shakllar fe'lning o'ziga xosligini ta'minlaydi. fe'llar tuslanadi, shaxs va sonni ifodalaydi. maxsus fe'l yasovchi qo'shimchalarning mavjudligi bu turkumdagi so'zlarning ham turkumlanishi uchun to'la shakllanganligini ko'rsatsa, fe'lning xoslangan shakllarini hosil qiluvchi qo'shimchalar mavjudligi fe'lning sintaktik vazifasini yana ham kengaytiradi. 26.11.2024 so'z turkumlariga ajratishdagi belgilardan biri so'zning gapdagi sintaktik vazifasi bilan bog'liq. masalan, bosh kelishikdagi ot ega vazifasini bajarsa, qaratqich kelishigidagi ot - aniqlovchi, boshqa kelishikdagi otlar to'ldiruvchi va hol vazifalarida keladi. sintaktik jihatdan biror gap bo'lagi vazifasida kelish muayyan so'z turkumi uchun qotib qolgan holat emas. 26.11.2024 sifat gapda aniqlovchi vazifasida keladi. bu sifaming boshqa sintaktik vazifa bajarmasligini ko'rsatmaydi. binobarin, sifatlar ham gapda to'ldiruvchi: kattani katta deydilar (maqol), otlashganda ega: yaxshi yeydi oshini, yomon yeydi boshini (maqol) vazifalarida qo'llaniladi. ko'rinadiki, so'z turkumlarining sintaktik vazifalari shu turkumdagi so'zlarning lug'aviy ma'nosiga mos holda bo'ladi. xullas, so'z turkumlarini ajratishda shu uch belgigatayaniladi. biroq …

llarini topadi. so'z turkumlarining barchasi grammatik shaklga ega. biroq, lug'aviy, grammatik ma'nosi va vazifasiga ko'ra turlichadir. 26.11.2024 1.so'z turkumlari ma'no ifodalashiga ko'ra quyidagicha: 26.11.2024 nomlovchi so'zlar: ot, sifat. son, fe'l, ravish. ifodalovchi so'zlar: undov, modal so'z, yuklama, taqlidiyso’z. ko'rsatuvchi so'zlar: olmosh, bog'lovchi, ko'makchi.. . 2.morfologik jihatidan o'zgarishiga ko'ra quyidagicha: 26.11.2024 a)morfologik jihatdan o'zgaradigan so'zlar : ot, sifat,son,olmosh,fe'l. b)morfologik jihatdan o'zgarmaydigan so'zlar: ravish,bog'lovchi, ko'makchi, yuklama. a) sintaktik vazifa bajaradigan so'zlar: ot, sifat, son,olmosh,fe'l, ravish, taqlidiy so’z. b) sintaktik vazifa bajarmaydigan so'zlar: ko'makchi,bog'iovchi, yuklama, undov so'z 26.11.2024 3. gapda sintaktik vazifa bajarishiga ko'ra quyidagicha: lug'aviy va grammatik ma'noga ega bo'lib, gapda biror gap bo'lagi vazifasini bajaradigan so'zlar mustaqil so'zlar deyiladi. mustaqil so' zlarda yuqorida sanab o'tilgan bar uch xususiyat u yoki bu darajada mavjud. masalan, ot va fe'llarda barcha turdagi (so'z yasovchi, shakl yasovchi, so'z o'zgartiruvchi) qo'shimchalarni olgan holda qo'llanish xususiyati mavjud bo'lganidek, olmosh va sonda bu xususiyatlar deyarli yo'q yoki mustaqil …

binobarin. ular so'z va gaplarni o'zaro munosabatlarini uyushtiradi (ko'makchi), so'zva gaplarni o'zaro bog'laydi (bog'lovchi), so'zlarga, ba'zan gapga qo'shimcha ma'no beradi (yuklama). shunga ko'ra yordamchi so'zlar ham til tizimidagi o'ziga xos xususiyatlari mavjud bo'lgan so'zlardir . 26.11.2024 modal so'zlar. so'zlarning fikrga yoki fikrning borliqqa bo'lgan munosabatini ifodalaydi. garchand, modal so'zlar lug'aviy ma'no bildirmasa-da, turli modal ma'nolarni: tasdiq, inkor, taxmin, gumon ma'nolarini ifodalaydi.gapda esa kirish so'z, yoki kirish gap vazifasida keladi. modal so'zlar ma'no ifodalashi (modal ma'no bo'lsa ham ), gapda vazifa bajarish (kirish so'z bo'lsa ham) jihatidan yordamchi so'zlardan alohida ajratib tursa-da, gap bo'lagi bo'la olmasligi jihatidan yordamchi so'zlarga yaqindir. 26.11.2024 undov so'zlar so'zlovchining his-tuyg'ularini ifoda etadi. ular buyruq-xitob, haydash-chaqirishning atamasi bo'lmasa ham ularning ifodasi bo'la oladi. masalan, oh, uf, e, eh undovlari zavqlanish, charchaganlik, ajablanish, hayratlanish, kabilarni anglatsa, kisht, pisht esa haydashning ifodasidir. taqlidiy so'zlar tovushga, holatga bo'lgan shartli taqlidni anglatadi. taqlid asosida kishida tushuncha hosil bo'ladi. masalan, taqir-tuqur, gup-gup, …

so’z turkumlarini o’qitish metodikasi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "so’z turkumlarini o’qitish metodikasi"

1732644337.pptx /docprops/thumbnail.jpeg so’z turkumlarini o’qitish metodikasi so’z turkumlarini o’qitish metodikasi 26.11.2024 o’zbek tilida so’z turkumlari, ularning turlari haqida so’z yuritishdan oldin so’z turkumi nimaligini bilib olish zarur. so'zlar lug'aviy ma'nolari, morfologik belgilari va gapda bajaradigan sintaktik vazifalariga ko'ra o'zaro farqlanuvchi turli guruhlarga bo’linadi. so'zlarning lug'aviy va grammatik jihatdan farqlanishiga ko'ra bunday guruhlarga bo'linishi so'z turkumlari deyiladi. shunga ko'ra. so'zlarni turkumlarga ajratishda quyidagi 3 ta muhim belgi asos bo'ladi: 1. so'zlar ifodalaydigan lug'aviy ma'no turkumlarga ajratishdagi muhim belgidir 26.11.2024 masalan, uy, yer , daraxt, kitob, tosh so'zlari borliqdagi predmetlarni anglatadi. ularning nomi ekanligi bi...

PPTX format, 2.9 MB. To download "so’z turkumlarini o’qitish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: so’z turkumlarini o’qitish meto… PPTX Free download Telegram