simmetrya

PDF 7 pages 559.4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 559.4 KB

File type PDF

Pages 7

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

dilnoza mo’ydinova (fergana, uzbekistan) akademik litsey va kasbhunar kollejlarida “tekislikda simmetriya” mavzusini o’rganish haqida i. nuqtaga nisbatan simmetr iya bizga biror tekislik berilgan bo’lsin. – shu tekislikdagi biror tayin nuqta va tekislikning ixtiyoriy nuqtasi bo’lsin. kesmani to’g’ri chiziq sifatida davom ettirib , bu to’g’ri chiziqda shunday nuqtani olaylikki, bunda tenglik o’rinli bo’lsin. nuqta nuqtaning o nuqtaga nisbatan simmetrik nuqtasi deyiladi. tekislikdagi barcha nuqtalarni unda berilgan biror tayin nuqtaga nisbatan simmetrik ko’chirish mumkin. quyidagi holatlarni ko’rib chiqaylik: 1. nuqtani nuqtaga nisbatan simmetrik ko’chirish. koordinatalar sistemasida biror nuqtani nuqtaga nisbatan simmetrik ko’chirganda qanday nuqta hosil bo’lishi haqida o’ylab ko’raylik. berilgan va nuqtalarni 1rasmda tasvirlangandek joylashtirib, shu nuqtalardan o’tuvchi to’g’ri chiziqni hosil qilaylik. 1rasm hosil bo’lgan to’g’ri chiziqda shunday nuqta olaylikki, unda bo’lsin. 1rasmdan ko’rinib turibdiki, nuqtadan nuqtaga yetib borish uchun. nuqtani birlik o’ngga va birlik yuqoriga ko’tarish kerak bo’ladi. natijada nuqtaning koordinatalari orqali aniqlanadi. 1misol. nuqtani nuqtaga nisbatan simmetrik ko’chiring? yechish: …

2 / 7

tan simmetrik ko’chirish. yuqoridagi ikkita holatdan ma’lum bo’ldiki, tekislikda berilgan ixtiyoriy funksiyani biror nuqtaga nisbatan simmetrik ko’chirish mumkin. buning uchun ham almashtirishni bajaraylik, . shunday qilib, ixtiyoriy funksiyani biror nuqtaga nisbatan simmetrik ko’chirilganda ko’rinishdagi funksiya hosil bo’ladi. 3misol: parabolani ga nisbatan simmetrik ko’chiring? yechish: funksiya hosil bo’ladi. bunda : , . ii. to’g’r i chiziqqa nisbatan simmetr ik ko’chir ish. 1. nuqtani to’g’ri chiziqqa nisbatan simmetrik ko’chirish. biror tekislikda qandaydir tog’ri chiziq berilgan bo’lsin. tog’ri chiziqda yotmaydigan nuqtani shu tog’ri chiziq nisbatan simmetrik ko’chirish masalasini o’rganaylik. ko’rsatish qiyin emaski, nuqtani o’qiga nisbatan simmerik ko’chirganda nuqta, o’qiga nisbatan simmerik ko’chirganda nuqta va koordinatalar boshiga nisbatan simmetrik ko’chirganda esa nuqta hosil bo’ladi. masalan, nuqtani 1) o’qiga nisbata simmerik ko’chirganda ; 2) o’qiga nisbata simmerik ko’chirganda ; 3) koordinatalar boshiga nisbatan simmetrik ko’chirganda hosil bo’ladi. endi ixtiyoriy nuqtani to’g’ri chiziqqa nisbatan sim metrik ko’chirishni o’rganaylik. quyidagi ayrim xususiy xollarini ko’rib chiqaylik: 1. bo’lsin. …

3 / 7

koordinatalar tekisligida berilgan nuqtani to’g’ri chiziqqa nisbatan simmetrik ko’chiring. yechish: , . demak, nuqtani to’g’ri chiziqqa nisbatan simmetrik ko’chirganda nuqta paydo bo’ladi. izox. ushbu holatda bolsa, nuqtani o’qiga nisbatan simmetrik ko’chirish qoidasi kelib chiqadi. 3. bo’lsin. bu holatda ixtiyoriy nuqtani ixtiyoroy to’g’ri chiziqqa nisbatan simmetrik ko’chirish o’rganiladi. taqqiqotlar shuni ko’rsatadiki, nuqtani to’g’ri chiziqqa nisbatan simmetrik ko’chirilganda nuqtaga o’tadi: ; , bu yerda , , . 6misol: berilgan nuqtani to’g’ri chiziqqa nisbatan simmetrik ko’chirish. yechish: , , , , lar berilgan. demak, 1) ; 2) ; 3) ; 4) ; . shunday qilib, nuqtani to’g’ri chiziqqa nisbatan simmetrik ko’chirganda nuqta hosil bo’ladi. 2. to’g’ri chiziqni to’g’ri chiziqqa nisbatan simmetrik ko’chirish. quyidagi bir nechta holatni ko’rib chiqaylik: 1) to’g’ri chiziqni o’qiga nisbatan simmetrik ko’chirilganda to’g’ri chiziq hosil bo’ladi. xususiy holda to’g’ri chiziqni o’qiga nisbatan simmetrik ko’chirsak to’g’ri chiziq hosil bo’ladi. xulosa: ixtiyoriy funksiyani o’qqa nisbatan simmetrik ko’chirilganda funksiya hosil bo’ladi. 2) to’g’ri …

4 / 7

anda funksiya hosil bo’lar ekan. natija: funksiyani to’g’ri chiziqqa nisbatan simmetrik ko’chirilganda funksiya hosil bo’ladi. nauchniy rukovoditel: farmonov sherzodbek raxmonjonovich.

5 / 7

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "simmetrya"

dilnoza mo’ydinova (fergana, uzbekistan) akademik litsey va kasbhunar kollejlarida “tekislikda simmetriya” mavzusini o’rganish haqida i. nuqtaga nisbatan simmetr iya bizga biror tekislik berilgan bo’lsin. – shu tekislikdagi biror tayin nuqta va tekislikning ixtiyoriy nuqtasi bo’lsin. kesmani to’g’ri chiziq sifatida davom ettirib , bu to’g’ri chiziqda shunday nuqtani olaylikki, bunda tenglik o’rinli bo’lsin. nuqta nuqtaning o nuqtaga nisbatan simmetrik nuqtasi deyiladi. tekislikdagi barcha nuqtalarni unda berilgan biror tayin nuqtaga nisbatan simmetrik ko’chirish mumkin. quyidagi holatlarni ko’rib chiqaylik: 1. nuqtani nuqtaga nisbatan simmetrik ko’chirish. koordinatalar sistemasida biror nuqtani nuqtaga nisbatan simmetrik ko’chirganda qanday nuqta hosil bo’lishi haqida o’ylab ko’raylik....

This file contains 7 pages in PDF format (559.4 KB). To download "simmetrya", click the Telegram button on the left.

Tags: simmetrya PDF 7 pages Free download Telegram