8 adabiyot 2019 (2)

PDF 256 pages 6.8 MB Free download

256 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PDF

Pages 256

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 256

tub zamiriga nazar tashlashi lozim. (3‘sha chuqurlikda yot- gan asl sabab-mohiyatni kotishi, uni mukammal obrazlar hamda vositalar orqali badiiy hodisaga aylantira bilishi lce- rak. zero, adabiyotshunoslikda «abadiy muammolar» degan tushuncha mavjud. bu shunday muammolarki, zamonlar o‘tishi, bir-ikki davr kishilarining sa’y-harakatlari bilan ular yechilib, yo4| bo‘lib ketmaydi. to odamzod bor ekan, bu muammolar unga doimiy va ajralmas hamroh bo‘lib qola- veradi. odamzodni qiziqtiraveradi, o‘ylantiraveradi, qiy- nayveradi. muhabbat va nafrat, adolat va adolatsizlik, imonlilik va nafsga qullik, haqiqat va yolg‘on, mardlik va qo‘rqoqlik, sadoqat va sotqinlik tuyg‘ularini o‘z ichiga qamragan aba diy muammolarni yoritgan asarlargina umrboqiylik kasb etadi. xuddi shu tufayli ham tohir tilga olinganda qorabo- tir («tohir va zuhra» dostoni), farhod eslanganda xusrav («farhod va shirin» dostoni), otabek yodlanganda flomid («ochkap kunlar» romani) csga keladi, kishini o ‘ylantira- di. bu asarlar va ularning qahramonlari yuqorida sanalgan o‘lmas insoniy tuyg‘ularni o ‘zida kuchli aks ettirgani bilan ham abadiyatga daxldordir. badiiy mukammal asarlarning …

2 / 256

lari liar bir millatning m a’naviy qiyofasi, uning tarixi, qadriyatlarini mukammal aks ettiruvchi bami- soli oynadir. ularda har bir xalqning urf-odatlari, rnilliy o ‘ziga xosligi yaqqol ko‘rinib turadi. dostonchilik xalq og‘zaki ijodida qadimiy epik an’ana hisoblanadi. doston- lar, asosan, do‘mbira jo ‘rligida aytiladi va ijrochidan ham badihada, ham ijroda juda katta ijodiy mahorat talab qiladi. dostonning yana bir xususiyati, og‘izdan og‘izga o‘tib avloddan avlodgacha yetib kelganidir. bu o ‘z navbatida ustoz-shogirdlik an’analarining vujudga kdishiga, natijada yirik dostonchilik maktablarining paydo bo‘lishiga sabab bo‘ldi. folklorshunos olim t. mirzayevning m a’lumotlariga ko‘ra, xv— xvi asrlarda yirik dostonchilik maktablari paydo boigan , xix— xx asrlar esa dostonchilik taraq- qiyotida juda rivojlangan davr bo‘lgan. xx asr bosh- lariga kelib baxshilarimiz ijodiy bisotida 150 dan ortiq xalq dostonlari bo£lgan. bu dostonlarni tilla kampir, sul- lon kampir, bo‘ron shoir, jumanbulbul, josoq, yo4dosh bulbul, y o‘ldosh shoir, suyar shoir kabi mashhur bax- shilar kuylaganlar. keyinchalik ularning an’analari er- …

3 / 256

abaqalar manfaatini aks ettiradi, shuning uchun ulami ommalashtirish zarar- lidir, degan mafkuraviy ayblar qo‘yildi. lekin bir qator olimlar bu ayblovlarning xato ekanligini, mazkur dostonlar xalq badiiy tafakkuri, dunyoqarashi, turmush tarzi, boy ti 1 ini aks ettiruvchi bebaho xazina ekanligini isbotlab be- rishdi va shu tariqa adabiy-milliy merosimizning muhim qismini g ‘oyaviy tazyiqlardan asrab qolishdi. dostonchilik an’anasi hozirgi kunda ham mavjud. bi- roq endi kuylash, ijro, tinglovchilar bilan muloqot tarzining zamonaviylik kasb etayotganligini ko‘ramiz. dostonchilik fan va texnika asrida birmuncha o ‘zgarishlarga uchradi. bugungi kun baxshi lari o ‘z asarlarini konsert zallarida, kat- ta-katta anjumanlarda, tclevideniyada ijro etmoqdalar. yur- timizda dostonchilikni rivojlantirishga va uning ijrochilari — baxshilar laoliyatini rag‘batlantirishga katta e ’tibor beril- moqda. 1999 - u iida «alpomish» dostonining ming yilligi- ni jahon miqyosida nishonlanishi va hatto « 0 ‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan xalq baxshisi» unvonining ta’sis etilishi (2000- yil 14-mart) buning isbotidir. qadrli o ‘quvchilar, siz 7-sinf adabiyot darslaridan o …

4 / 256

an yozib olingan nusxalari mavjud. qo‘lingizdagi darslikda esa mashhur baxshi bobomiz ergash jumanbulbui o‘g‘lidan yozib olingan nusxasi keltiril- gan. dostonning qisqacha mazmuni quyidagicha: no‘g‘ay yurtida avliyoyi qoraxon ismli, qilichxon laqabli pod- sho bo‘lib, kuntug‘mish uning yolg‘iz o‘g‘li boiadi. kun- tug‘mish o‘n to‘rt yoshga to‘lguncha ilm-hunar o‘rgana- di, kasb-kamolot hosil qiladi. 0 ‘n to‘rt yoshdan keyin esa qilichbozlik, miltiq otish, nayzabozlik, ko‘pkari chopish kabi sipohilik hunarlarini o‘rganadi, xullas, har tomon- lama komil shahzoda bo‘lib yetishadi. shahri zangar de- gan shahaming buvraxon degan podshosi bo‘lib, uning shoir va tohir ismli vazirlari bor edi. vazirlar bir-birlari bilan juda inoq cdilar, ular: «bizlarga farzand bersa, o‘g‘il ho‘lsa qo‘lqanot bo‘lsin, qiz bo‘lsa do‘st bo‘lsin», deya niyat qilar edilar. kunlardan bir kuni shoir vazirning xotini qiz ko‘radi. tohir vazir oilasida o‘g‘il tug‘iladi. qizning oti- ni xolbeka, o‘g‘ilning otini xolmo‘min qo‘yishadi. lekin xolmo‘minning onasi to‘satdan vafot etadi, o ‘g ‘il go‘dakni xolbekaning onasi emizishga majbur bomadi, natijada …

5 / 256

iqqa solib, n o‘g ‘ay yurtiga oqizib yuboradi. sandiq oqib borib, daryo sohilida ov qilib yur- gan kuntug‘mish qo‘liga tushadi. kuntug‘mish xolbeka visoliga yetish uchun zangar yurtiga otlanadi, bu yurtga kelib xolbeka bilan topishadi, so‘ng ko‘p sarguzashtlar- ni boshidan keehiradi: buvraxon qo‘liga tushib, o ‘limga hukm qilinadi, dahshatli ajdarni o ‘ldiradi, xiyonatkor azbarxo‘ja tufayli xotini, egizak o ‘g‘illaridan vaqtineha judo bomadi. doston so‘ngida xotini, farzandlari gurkiboy va mohiboy, otasi qoraxon bilan topishadi. dostonning bosh qahramoni kuntug‘mish yolg‘iz, erka o ‘g ‘il bomishiga qaramasdan, aqlli, bilimli, jaso- ratli, elga g‘amxo‘r, xotini, bolalariga mehribon, vafodor yigit. kuntug‘mish va xolbeka bir m o‘jiza bilan buvraxon jazosidan omon qolib, sahroda och, tashna qolishganda hayotdan umidini uzgan yori xolbekaning «meni tashlab ketaver, yo‘qsa o ‘zing ham halok bo‘lasan», — degan ilti- josiga «bir g ‘ayrat qil, yo‘limiz yaqin qoldi», - deb dalda beradi, unga vafodorligini quyidagicha bayon qiladi: go 'lit nayza qor ostida yotarmi, temir …

Want to read more?

Download all 256 pages for free via Telegram.

Download full file

About "8 adabiyot 2019 (2)"

tub zamiriga nazar tashlashi lozim. (3‘sha chuqurlikda yot- gan asl sabab-mohiyatni kotishi, uni mukammal obrazlar hamda vositalar orqali badiiy hodisaga aylantira bilishi lce- rak. zero, adabiyotshunoslikda «abadiy muammolar» degan tushuncha mavjud. bu shunday muammolarki, zamonlar o‘tishi, bir-ikki davr kishilarining sa’y-harakatlari bilan ular yechilib, yo4| bo‘lib ketmaydi. to odamzod bor ekan, bu muammolar unga doimiy va ajralmas hamroh bo‘lib qola- veradi. odamzodni qiziqtiraveradi, o‘ylantiraveradi, qiy- nayveradi. muhabbat va nafrat, adolat va adolatsizlik, imonlilik va nafsga qullik, haqiqat va yolg‘on, mardlik va qo‘rqoqlik, sadoqat va sotqinlik tuyg‘ularini o‘z ichiga qamragan aba diy muammolarni yoritgan asarlargina umrboqiylik kasb etadi. xuddi shu tufayli ham tohir tilga oli...

This file contains 256 pages in PDF format (6.8 MB). To download "8 adabiyot 2019 (2)", click the Telegram button on the left.

Tags: 8 adabiyot 2019 (2) PDF 256 pages Free download Telegram