@books_kitob adabiyot 8-sinf

PDF 256 стр. 6,7 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 256
tub zamiriga nazar tashlashi lozim. (3‘sha chuqurlikda yot- gan asl sabab-mohiyatni kotishi, uni mukammal obrazlar hamda vositalar orqali badiiy hodisaga aylantira bilishi lce- rak. zero, adabiyotshunoslikda «abadiy muammolar» degan tushuncha mavjud. bu shunday muammolarki, zamonlar o‘tishi, bir-ikki davr kishilarining sa’y-harakatlari bilan ular yechilib, yo4| bo‘lib ketmaydi. to odamzod bor ekan, bu muammolar unga doimiy va ajralmas hamroh bo‘lib qola- veradi. odamzodni qiziqtiraveradi, o‘ylantiraveradi, qiy- nayveradi. muhabbat va nafrat, adolat va adolatsizlik, imonlilik va nafsga qullik, haqiqat va yolg‘on, mardlik va qo‘rqoqlik, sadoqat va sotqinlik tuyg‘ularini o‘z ichiga qamragan aba­ diy muammolarni yoritgan asarlargina umrboqiylik kasb etadi. xuddi shu tufayli ham tohir tilga olinganda qorabo- tir («tohir va zuhra» dostoni), farhod eslanganda xusrav («farhod va shirin» dostoni), otabek yodlanganda flomid («ochkap kunlar» romani) csga keladi, kishini o ‘ylantira- di. bu asarlar va ularning qahramonlari yuqorida sanalgan o‘lmas insoniy tuyg‘ularni o ‘zida kuchli aks ettirgani bilan ham abadiyatga daxldordir. badiiy mukammal asarlarning …
2 / 256
lari liar bir millatning m a’naviy qiyofasi, uning tarixi, qadriyatlarini mukammal aks ettiruvchi bami- soli oynadir. ularda har bir xalqning urf-odatlari, rnilliy o ‘ziga xosligi yaqqol ko‘rinib turadi. dostonchilik xalq og‘zaki ijodida qadimiy epik an’ana hisoblanadi. doston- lar, asosan, do‘mbira jo ‘rligida aytiladi va ijrochidan ham badihada, ham ijroda juda katta ijodiy mahorat talab qiladi. dostonning yana bir xususiyati, og‘izdan og‘izga o‘tib avloddan avlodgacha yetib kelganidir. bu o ‘z navbatida ustoz-shogirdlik an’analarining vujudga kdishiga, natijada yirik dostonchilik maktablarining paydo bo‘lishiga sabab bo‘ldi. folklorshunos olim t. mirzayevning m a’lumotlariga ko‘ra, xv— xvi asrlarda yirik dostonchilik maktablari paydo boigan , xix— xx asrlar esa dostonchilik taraq- qiyotida juda rivojlangan davr bo‘lgan. xx asr bosh- lariga kelib baxshilarimiz ijodiy bisotida 150 dan ortiq xalq dostonlari bo£lgan. bu dostonlarni tilla kampir, sul- lon kampir, bo‘ron shoir, jumanbulbul, josoq, yo4dosh bulbul, y o‘ldosh shoir, suyar shoir kabi mashhur bax- shilar kuylaganlar. keyinchalik ularning an’analari er- …
3 / 256
abaqalar manfaatini aks ettiradi, shuning uchun ulami ommalashtirish zarar- lidir, degan mafkuraviy ayblar qo‘yildi. lekin bir qator olimlar bu ayblovlarning xato ekanligini, mazkur dostonlar xalq badiiy tafakkuri, dunyoqarashi, turmush tarzi, boy ti 1 ini aks ettiruvchi bebaho xazina ekanligini isbotlab be- rishdi va shu tariqa adabiy-milliy merosimizning muhim qismini g ‘oyaviy tazyiqlardan asrab qolishdi. dostonchilik an’anasi hozirgi kunda ham mavjud. bi- roq endi kuylash, ijro, tinglovchilar bilan muloqot tarzining zamonaviylik kasb etayotganligini ko‘ramiz. dostonchilik fan va texnika asrida birmuncha o ‘zgarishlarga uchradi. bugungi kun baxshi lari o ‘z asarlarini konsert zallarida, kat- ta-katta anjumanlarda, tclevideniyada ijro etmoqdalar. yur- timizda dostonchilikni rivojlantirishga va uning ijrochilari — baxshilar laoliyatini rag‘batlantirishga katta e ’tibor beril- moqda. 1999 - u iida «alpomish» dostonining ming yilligi- ni jahon miqyosida nishonlanishi va hatto « 0 ‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan xalq baxshisi» unvonining ta’sis etilishi (2000- yil 14-mart) buning isbotidir. qadrli o ‘quvchilar, siz 7-sinf adabiyot darslaridan o …
4 / 256
an yozib olingan nusxalari mavjud. qo‘lingizdagi darslikda esa mashhur baxshi bobomiz ergash jumanbulbui o‘g‘lidan yozib olingan nusxasi keltiril- gan. dostonning qisqacha mazmuni quyidagicha: no‘g‘ay yurtida avliyoyi qoraxon ismli, qilichxon laqabli pod- sho bo‘lib, kuntug‘mish uning yolg‘iz o‘g‘li boiadi. kun- tug‘mish o‘n to‘rt yoshga to‘lguncha ilm-hunar o‘rgana- di, kasb-kamolot hosil qiladi. 0 ‘n to‘rt yoshdan keyin esa qilichbozlik, miltiq otish, nayzabozlik, ko‘pkari chopish kabi sipohilik hunarlarini o‘rganadi, xullas, har tomon- lama komil shahzoda bo‘lib yetishadi. shahri zangar de- gan shahaming buvraxon degan podshosi bo‘lib, uning shoir va tohir ismli vazirlari bor edi. vazirlar bir-birlari bilan juda inoq cdilar, ular: «bizlarga farzand bersa, o‘g‘il ho‘lsa qo‘lqanot bo‘lsin, qiz bo‘lsa do‘st bo‘lsin», deya niyat qilar edilar. kunlardan bir kuni shoir vazirning xotini qiz ko‘radi. tohir vazir oilasida o‘g‘il tug‘iladi. qizning oti- ni xolbeka, o‘g‘ilning otini xolmo‘min qo‘yishadi. lekin xolmo‘minning onasi to‘satdan vafot etadi, o ‘g ‘il go‘dakni xolbekaning onasi emizishga majbur bomadi, natijada …
5 / 256
iqqa solib, n o‘g ‘ay yurtiga oqizib yuboradi. sandiq oqib borib, daryo sohilida ov qilib yur- gan kuntug‘mish qo‘liga tushadi. kuntug‘mish xolbeka visoliga yetish uchun zangar yurtiga otlanadi, bu yurtga kelib xolbeka bilan topishadi, so‘ng ko‘p sarguzashtlar- ni boshidan keehiradi: buvraxon qo‘liga tushib, o ‘limga hukm qilinadi, dahshatli ajdarni o ‘ldiradi, xiyonatkor azbarxo‘ja tufayli xotini, egizak o ‘g‘illaridan vaqtineha judo bomadi. doston so‘ngida xotini, farzandlari gurkiboy va mohiboy, otasi qoraxon bilan topishadi. dostonning bosh qahramoni kuntug‘mish yolg‘iz, erka o ‘g ‘il bomishiga qaramasdan, aqlli, bilimli, jaso- ratli, elga g‘amxo‘r, xotini, bolalariga mehribon, vafodor yigit. kuntug‘mish va xolbeka bir m o‘jiza bilan buvraxon jazosidan omon qolib, sahroda och, tashna qolishganda hayotdan umidini uzgan yori xolbekaning «meni tashlab ketaver, yo‘qsa o ‘zing ham halok bo‘lasan», — degan ilti- josiga «bir g ‘ayrat qil, yo‘limiz yaqin qoldi», - deb dalda beradi, unga vafodorligini quyidagicha bayon qiladi: go 'lit nayza qor ostida yotarmi, temir …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 256 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "@books_kitob adabiyot 8-sinf"

tub zamiriga nazar tashlashi lozim. (3‘sha chuqurlikda yot- gan asl sabab-mohiyatni kotishi, uni mukammal obrazlar hamda vositalar orqali badiiy hodisaga aylantira bilishi lce- rak. zero, adabiyotshunoslikda «abadiy muammolar» degan tushuncha mavjud. bu shunday muammolarki, zamonlar o‘tishi, bir-ikki davr kishilarining sa’y-harakatlari bilan ular yechilib, yo4| bo‘lib ketmaydi. to odamzod bor ekan, bu muammolar unga doimiy va ajralmas hamroh bo‘lib qola- veradi. odamzodni qiziqtiraveradi, o‘ylantiraveradi, qiy- nayveradi. muhabbat va nafrat, adolat va adolatsizlik, imonlilik va nafsga qullik, haqiqat va yolg‘on, mardlik va qo‘rqoqlik, sadoqat va sotqinlik tuyg‘ularini o‘z ichiga qamragan aba­ diy muammolarni yoritgan asarlargina umrboqiylik kasb etadi. xuddi shu tufayli ham tohir tilga oli...

Этот файл содержит 256 стр. в формате PDF (6,7 МБ). Чтобы скачать "@books_kitob adabiyot 8-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: @books_kitob adabiyot 8-sinf PDF 256 стр. Бесплатная загрузка Telegram