dars ishlanmasi

DOCX 10 стр. 6,7 МБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,7 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 10

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

$[image: c:\users\acer\desktop\logo-wide.png] o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi namangan viloyati xalq ta’limi boshqarmasi norin tuman xalq ta’limi bo’limiga qarashli 43-sonli maktabning “biologiya” fani o’qituvchisi valixonova muyassarxonning 8-sinf uchun “vitaminlar” mavzusida “dars ishlanmasi” namangan 2020 yil. mavzu: “vitaminlar” i. darsning maqsadi: a) ta’limiy maqsad: o’quvchilarga vitaminlar haqida ilmiy tushuncha berish. b) tarbiyaviy maqsad:o’quvchilarga ekologik va estetik tarbiya berish orqali tabiatga bo’lgan mehr muhabbat uyg’otish. d) o’quvchilarni bilim saviyasini oshirish. darsning jihozi: 8-sinf darsligi, qo’shimcha adabiyotlar, slaydlar, tarqatmalar. darsning usuli: klaster usuli, kichik guruhlarda ishlash, aqliy hujum. ii. darsning borishi: 1. tashkiliy qism:salomlashish,fan xonasini tozaligini nazorat qilish,o’quvchilarning darsga tayyorligini aniqlash,navbatchi axborotini tinglash. 2. o’tgan mavzuni so’rash. o’quvchilarni 3 guruhga ajratibularga guruh nomlari beriladi: i -guruhga biologlar ii-guruhga ekologlar iii-guruhga sitologlar har bir guruhga klasterni to’ldirish topshiriqlari beriladi. biologlar guruhigaaminokislotalar tarkibiga ko’ra sifatli oqsillar sifatsiz oqsillar o’simlik mahsulotlari (guruch, noxot, loviya, bug’doy, kartoshka) [image: ] [image: ] hayvon, parranda mahsulotlar go’sht, baliq, tuxum, sut …$

2 / 10

n.i. lunin (1853—1938) 1880-yilda himoya qilgan doktorlik dissertatsiyasida vitaminlar hayvonlar organizmi uchun muhim modda ekanligini birinchi bo'lib isbotladi. uning xulosasiga ko'ra, ovqat tarkibida oqsillar, yog'lar, uglevodlar, tuzlar va suvdan tashqari, alohida moddalar ham bo'ladi, bularsiz organizm yashashi mumkin emas, deyilgan edi. keyinchalik bu noma'lum muhim moddalar 1912- yilda k. funk tomonidan vitaminlar, deb nomlandi (vita — hayot degan ma'noni bildiradi). vitaminlarning 40 dan ortiq turi bo'lib, ularning har biri odam organizmida muhim fiziologik vazifani bajaradi. agar odam organizmida biror vitamin mutlaqo yo'qolsa, avitaminoz, uning miqdori kamaysa, gipovitaminoz, me'yoridan ortib ketsa, giper- vitaminoz, deb ataladi. vitaminlar (lot. vita - hayot),darmon dori — tirik organizmning hayot faoliyati va normal moddalar almashinuvi uchun zarur boʻlgan organik birikmalar. ular turli xil kimyoviy tuzilishga ega. oziq moddalar tarkibida qandaydir moddalar yetishmasligi natijasida odamlar kasal boʻlishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar qadimgi xitoy kitoblarida, keyinchalik gippokrat asarlarida qayd etilgan. v.ni ilmiy nuqtai nazardan oʻrganish 18-asrda boshlagan. ingliz vrachi j. …

3 / 10

m beradi, organizmda fermentlar tarkibiga kirib, ularning normal funksiyasi va faolligini taʼminlaydi. v. organizmda energiya almashinuvida (v,, v2 v.), aminokislotalar (v6, v12 v.) va yog kislotalar (pantotenat kislota) biosintezida, fotoresepsiya jarayonida (a vitamin), qon ivishida (k vitamin) va kalsiyning oʻzlashtirilishida (d vitamin) ishtirok etadi. shunday qilib, organizmda biror vitamin yetishmasa yoki butunlay boʻlmasa, moddalar almashinuvi buziladi. oziq-ovqatda v. yetishmaganda kishining mehnat qobiliyati pasayadi, organizmning kasalliklarga hamda tashqi muhitning noqulay taʼsiriga chadami kamayadi. vitamin yetishmovchiligiga ovqat tarkibida v. kam boʻlishigina emas, balki ularning ichakda soʻrilishi, toʻqimalarga yetkazib berilishi va biologik faol shaklga aylanishi jarayonlarining buzilishi ham sabab boʻladi. lekin baʼzi v.ning fiziologik ehtiyojdan ortiqroq boʻlishi gipervitaminozga olib kelishi ham mumkin. keyingi yillarla 30 dan ziyod vitaminning kimyoviy tuzilishi toʻla oʻrganilib, koʻplari sintez qilindi. piridoksin (v6 vitamin)— koʻpgina oʻsimlik va hayvon mahsulotlari: achitqi, bugʻdoy murtagi, jigar, baliq, mol goʻshti va dukkakli donda boʻladi. u oqsil va yogʻning normal hazm boʻlishini taʼminlab, azot …

4 / 10

teliy to'qimasining (terming ustki qavati, nafas yo'llari, ovqat hazm qilish organlarining icliki shilliq qavati) funksional holatini normal saqlashda, ko'z o'tkirligining yaxslii bo'lishini ta'minlashda muhim ahamiyatga ega. organizmda bu vitamin yetishmaganda ten quruqlashib, yori- ladi, nafas yo'llari va oshqozon-ichak ichki qavatining yallig'lanish kasalliklari yuzaga keladi. ko'rish o'tkirligi pasayadi, ayniqsa, odam qorong'ida yaxshi ko'ra olmaydi. bolalar va o'smirlar organizmining o'sishi va rivojlanishi susayadi. a vitamini baliq yog'ida, sariyog'da, tuxum sarig'ida, jigarda sabzi, qizil qalampir, o'rik tarkibida ko'p bo'ladi. v guruh vitaminlarga b, (tiamin), b2 (riboflavin), b6, b12, b15 va boshqalar kiradi. b x vitamini (tiamin) markaziy nerv sistemasida qo'zg'alish va tormozlanish jarayonlari normal o'tishida, odamning aqliy faoliyati yaxshi bo'lishida muhim o'rin tutadi. [image: ] agar u kundalik ovqat tarkibida yetarli miqdorda bo'lmasa, odamda gipovitaminoz b, kasalligi yuzaga keladi. buning belgilari oyoq-qo'l muskullarining uvushib og'rishi, holsizlik, tez charchash, odamning aqliy faoliyati pasayishi, ya'ni o'zlashtirish, esda saqlash, e'tiborni muhim masalaga jalb etish kabi qobiliyatlarning …

5 / 10

di. bu kasallik odamda umumiy holsizlik, tez charchash, milklarning shishib, bo'shashib qolishi, tishlarning qimirlab tushib ketishi, tish cho'tka bilan tozalanganda milk qonashi kuzatiladi. bu vitamin ho'l mevalarda, ko'katlarda, sabzavotlarda, ayniqsa, limon, apelsin, mandarin, karam, pomidor, piyoz tarkibida ko'p bo'ladi. [image: ] d vitamini organizmda kalsiy va fosfor almashinuvi normal o'tishida ishtirok etadi. u ayniqsa, ikki-uch yoshgacha bo'lgan bolalar suyagining to'g'ri shakllanishi, o'sishi va rivojlanishida katta ahamiyatga ega. bu vitamin yetishmasligi natijasida yosh bolalarda raxit kasalligi yuzaga keladi. d vitamini baliq yog'ida, tuxum sarig'ida, sut va sut mahsulotlarida ko'p bo'ladi. u quyoshning ultrabinafsha nurlari ta'sirida odam terisida ham hosil bo'ladi. bolalarni ochiq havoda chiniqtirish raxit kasalligining oldini olishda muhim ahamiyatga ega. [image: ] [image: ] v.mavzuni mustahkamlash. mavzuni mustahkamlash maqsadida guruhlarga quyidagi klaster beriladi. biologlar guruhiga b1 b2 b6 b12 pp suvda eriydigan vitaminlar yogda eriydigan a d e k [bookmark: _goback] ekologlar guruhiga tuxum sarig’ida baliq yog’idaa jigarda sabzi o’rikda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dars ishlanmasi"

[image: c:\users\acer\desktop\logo-wide.png] o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi namangan viloyati xalq ta’limi boshqarmasi norin tuman xalq ta’limi bo’limiga qarashli 43-sonli maktabning “biologiya” fani o’qituvchisi valixonova muyassarxonning 8-sinf uchun “vitaminlar” mavzusida “dars ishlanmasi” namangan 2020 yil. mavzu: “vitaminlar” i. darsning maqsadi: a) ta’limiy maqsad: o’quvchilarga vitaminlar haqida ilmiy tushuncha berish. b) tarbiyaviy maqsad:o’quvchilarga ekologik va estetik tarbiya berish orqali tabiatga bo’lgan mehr muhabbat uyg’otish. d) o’quvchilarni bilim saviyasini oshirish. darsning jihozi: 8-sinf darsligi, qo’shimcha adabiyotlar, slaydlar, tarqatmalar. darsning usuli: klaster usuli, kichik guruhlarda ishlash, aqliy hujum. ii. darsning borishi: 1. tashkiliy qis...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (6,7 МБ). Чтобы скачать "dars ishlanmasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dars ishlanmasi DOCX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram