yog`lar kimyosi fanining maqsadi va asosiy vazifalari.lipidlar

DOC 9 pages 20.6 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.6 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

yog`lar kimyosi fanining maqsadi va asosiy vazifalari.lipidlar reja: 1. yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari. 2. yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari. 3. yog`lar kimyosi fanining maqsadi va asosiy vazifalari 4. lipidlar haqida asosiy tushuncha 5. lipidlar klassifikatsiyasi. 6. yog`larning organizmlardagi lokalizatsiyasi. 7. yog`larning fiziologik ahamiyati. tayanch so`z va iboralar: kaloriyaviylik, sterinlar, xolesterin, essentsial yog` kislotalari, fosfatidlar, vitaminlar, yog`larning plastik ahamiyati, yog`larning fiziologik ahamiyati, lipidlar, oddiy lipidlar, murakkab lipidlar, kimyoviy va biokimyoviy jarayonlar, sintez, fundamental tadkikotlar, amaliy natijalar, empirik bilimlar, klassifikatsiya. yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari yog` va moylardan asrlar bo`yi faqat oziqlanish uchungina emas, balki sovunlar, kosmetika (upa-elik) materiallari, meditsina materiallari, himoya va dekoratsiya qatlamlari, bo`yoqlar va hokazolar ishlab chiqarishda foydalanilgan. o`tgan xix asrning o`rtalariga qadar yog` va moylardan foydalanish insoniyatning bir necha yuz yillab yig`gan empirik (sodda, oddiy, umumiy) bilimlariga asoslanadi. organik kimyo fanining yuzaga kelishi bilan birga yog`larning kimyoviy tabiatiga xos bo`lgan bir necha kashfiyotlar qilina boshlandi. 1783 yilda …

2 / 9

hissasini qo`shdi. 1853 yilda u peluza laboratoriyasida glitserin hamda stearin kislotasining murakkab efirini sintez qildi va bu bilan tirik organizmlarda hosil bo`ladigan moddalarni ham sintez qilish mumkinligini isbotladi. mono-, diatsilglitserinlar sintezi, shuningdek tabiiy efirlarning asosan har xil kislotali atsilglitserinlar aralashmasidan tashkil topganligining isboti ham bertlo kashfiyotlari jumlasidandir. xix asrning ikkinchi yarmidan boshlab yog`-moy mahsulotlarini qayta ishlash sohasida ancha amaliy natijalarga erishila boshlandi. masalan: margarin va linoleum ishlab chiqarish yo`lga qo`yildi. yog`lar kimyosi sohasidagi fundamental tadqiqotlar taraqqiyoti esa bu paytga kelib birmuncha sekinlashdi. faqatgina xix asrning oxirida qozon universiteti professori a.m.zaytsev va uning shogirdlari tadqiqotlari bu yunalishdagi izlanishlarni tezlashtirdi. bu izlanishlar natijasida to`yinmagan yog` kislotalarining izomerlari aniqlandi, to`yinmagan yog` kislotalarining okisdlanishi, sulfat kislotasining yog` kislotalariga ta`siri va boshqa ko`pgina reaktsiyalar o`rganildi. a.m.zaytsevning shogirdi xar`kov texnologiya institutining professori s.a.fokin moylarning qurishi va termik ta`sir ostidagi ba`zi o`zgarishlarini, shu jumladan bunday o`zgarishlarning katalizatorlar ishtirokida amalga oshish jarayonlarini tadqiqot eta boshladi. yog`lar gidrogenizatsiyasi jarayonlarini …

3 / 9

professorlar a.a.zinov`ev, a.l.markman, b.n.tyutyunnikov, a.a.shmidt, a.g.sergeev va boshqalar yog`lar kimyosi va texnologiyasi fani taraqqiyotiga salmoqli hissalarini qo`shishdi. bu sohalardagi tadqiqotlar asosan butunrossiya yog`lar ilmiy-tadqiqoti instituti va uning filiallari, moskva oziq-ovqat sanoati texnologiyasi instituti, krasnodar, xar`kov, toshkent politexnika instituti va boshqa tashkilotlarda olib borildi. hozirgi kunda bu sohalarda respublikamizdagi ko`pgina ilmiy - tadqiqot institutlari va oliy o`quv yurtlari, xususan toshkent kimyo texnologiya instituti, buxoro oziq-ovqat va yengil sanoat texnologiyasi instituti va boshqa muassasalarning ilmiy xodimlar tinmay izlanishlar olib borishmoqda. yog`lar va moyli xom ashyo kimyosi fanining maqsadi va asosiy vazifalari. «yog`lar va moyli xom ashyo kimyosi» fanini o`qitishdan maqsad kimyoviy nuqtai-nazardan har qanday texnologik muammolarning mohiyatiga yetib, uni mustaqil hal eta oladigan yog`lar texnologiyasi bo`yicha mutaxassis-texnologlar va bo`lajak ilmiy xodimlar tayyorlashdir. fanning asosiy vazifasi talabalarni yog` mahsulotlari ishlab chiqarish va ularni qayta ishlash texnologik jarayonlarida sodir bo`ladigan kimyoviy hodisalar bilan tanishtirish, ularga shu yo`nalishdagi asosiy ilmiy-texnologik muammolar va ularni echish yo`llari …

4 / 9

i. lipidlarning turli xil klassifikatsiyasi mavjud bo`lib, eng keng tarqalgan klassifikatsiyasiga asosan lipidlar kimyoviy tarkibiga qarab guruhlar va guruhchalarga bo`linadi. oddiy lipidlar: bu guruhga kiradigan birikmalar tarkibida azot va fosfor bo`lmaydi. oddiy lipidlar jumlasiga quyidagilar kiradi: · glitseridlar (yoki atsilglitserinlar) -asosan yuqori molekulyar yog` kislotalarining glitserinli efirlari. glitseridlar (atsilglitserinlar) yog`larning asosini tashkil etadi; · tserinlar-yuqori molekulyar yog` kislotalari va alifalik qatorning bir atomli yuqori molekulyar spirtlari efiri. tserinlar mumlarning asosini tashkil etadi. · mikrozidlar – shakar moddasi (tregaloza) va yog` kislotalari efiri. · tserollar – yuqori spirtlarning oddiy efirlari. · uglevodorodlar. murakkab lipidlar. bu guruhga fosfolipidlar, glyukozidolipidlar, lipoproteidlar kabi birikmalar kiradi. tsiklik lipidlar. bu guruhga quyidagilar kiradi: · alitsiklik yuqori molekulyar kislotalarning glitserinli efirlari · alitsiklik spirtlar yoki sterinlar (sterollar) va ularning yuqori molekulyar alifatik yog` kislotalari bilan hosil qilgan efirlari. yog`larning organizmlardagi lokalizatsiyasi. tirik organizmlarda lipidlar erkin va bog`langan holda, oqsillar bilan kompleks birikma hosil qilgan holda: lipoproteidlar va …

5 / 9

`ilgan formalarini (zarralarini) hatto optik mikroskoplarda ham sezish juda qiyin. shunday yaxshi dispersiyalanganligi sababli, glitseridlar boshqa ko`pgina moddalarning juda katta umumiy yuzasi bilan ta`sirlasha oladilar, shu jumladan glitseridlar boshqa lipidlar bilan ham ta`sirlashuvi natijasida bu lipidlar glitseridlarda erigan holda bo`ladi. shu sababli to`qimalardan glitseridlarni ajratib olish texnologik jarayonida (presslash, qovurish, ekstraktsiyalash kabi) ularning tarkibida yo`ldosh moddalar sifatida erigan holda boshqa lipidlar ham ajralib chiqadi. ajratib olingan yog` tarkibida odatda 95-97% atsilglitserinlar bo`ladi. tabiatda yog`lar juda keng tarqalgan. o`simliklarning asosan urug`larida, ba`zi bir o`simliklarning esa mevasi yoki tana po`stlog`ida yog`lar to`planadi. tarkibida yog` miqdori ko`p bo`lgan o`simlik urug`lariga yog`li (yoki moyli) urug`lar deb aytiladi. bunday urug`lar yog`-moy sanoati uchun asosiy xom-ashyo hisoblanadi. bularga misol qilib quyidagilarni keltirish mumkin: urug`lar tarkibidagi yog` miqdori % paxta chigiti 17-29 kanakanop 58-70 (meva po`stlog`isiz) raps (indov) 36-40 kunjut (zig`ir) 35-58 mevalar pal`ma kokosi: kopra 65-72 yong`oqining mag`zi 51-67 zaytun mevasi mag`zi 23-49 kungaboqar (urug`i mag`zi) …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yog`lar kimyosi fanining maqsadi va asosiy vazifalari.lipidlar"

yog`lar kimyosi fanining maqsadi va asosiy vazifalari.lipidlar reja: 1. yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari. 2. yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari. 3. yog`lar kimyosi fanining maqsadi va asosiy vazifalari 4. lipidlar haqida asosiy tushuncha 5. lipidlar klassifikatsiyasi. 6. yog`larning organizmlardagi lokalizatsiyasi. 7. yog`larning fiziologik ahamiyati. tayanch so`z va iboralar: kaloriyaviylik, sterinlar, xolesterin, essentsial yog` kislotalari, fosfatidlar, vitaminlar, yog`larning plastik ahamiyati, yog`larning fiziologik ahamiyati, lipidlar, oddiy lipidlar, murakkab lipidlar, kimyoviy va biokimyoviy jarayonlar, sintez, fundamental tadkikotlar, amaliy natijalar, empirik bilimlar, klassifikatsiya. yog`lar kimyosi fanining rivojlanish bosqichlari yog` va moylarda...

This file contains 9 pages in DOC format (20.6 KB). To download "yog`lar kimyosi fanining maqsadi va asosiy vazifalari.lipidlar", click the Telegram button on the left.

Tags: yog`lar kimyosi fanining maqsad… DOC 9 pages Free download Telegram