jismoniy_tarbiya_7_8_uzb

PDF 152 pages 2.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 152
ò. s. usmonxo‘jayev, s. g. arzumanov, s. ò. usmonxo‘jayev jismoniy òarbiya 7 — 8- sinf o‘quvchilari uchun o‘quv qo‘llanma qayta ishlangan va to‘ldirilgan uchinchi nashri o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan „o‘qituvchi“ nashriyot-matbaa ijodiy uyi òoshkent — 2017 t a q r i z c h i l a r : ò. haydarov — o‘zbekiston respublikasida xizmat ko‘rsatgan o‘qituvchi; r. d. xolmuhammedov — o‘zdjti ning ilmiy ishlar bo‘yicha prorektori, pedagogika fanlari doktori, professor. isbn 978-9943-22-061-4 © t. s. usmonxo‘jayev va b. © „o‘qituvchi“ nmiu, 2004 © „o‘qituvchi“ nmiu, qayta ishlangan va to‘ldirilgan nashri, 2017 uo‘k: 37.037.1 (075.3) kbk 74.267.5 u 73 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. 3 kirish aziz bolalar, siz jismoniy tarbiyaga doir ma’lum nazariy bilim asoslarini egalladingiz. xilma-xil sport turlariga oid dastlabki amaliy ko‘nikma va malakalarni o‘zingizda hosil qildingiz. endi bo‘lsa yoshingiz va shaxsiy imkoniyatlaringizni hisobga olgan holda, siz maktab qoshidagi sport seksiyalariga, …
2 / 152
arajada egallanganligi, „ vatanimiz kelajagi, xalqimizning ertangi kuni, mamlakatimizning ja- hon hamjamiyatidagi obro‘-e’tibori, avvalambor, farzandlarimizning unib- o‘sib, ulg‘ayib, qanday inson bo‘lib hayotga kirib borishiga bog‘liqdir. biz bunday o‘tkir haqiqatni hech qachon unutmasligimiz kerak“. i.a.karimov 4 kun tartibiga qat’iy rioya qilinganligi, ovqatlanish, uy- qu va shu singarilar bilan bog‘liq bo‘lib, u 1 — 3 yil davom etadi. shunga muvofiq, ushbu o‘quv qo‘llan- mada siz sevgan sport turi, uning organizm uchun aha- miyati haqida, kuchni, chaqqonlikni, tezkorlik, ko‘z bilan chamalash, harakat koordinatsiyasini rivojlanti- rishga oid qiziqarli ma’lumotlar beriladi. siz hozir turli mustaqil jismoniy mashqlarni ba- jara oladigan o‘smir yoshidasiz. sizda kuch va chi- damlilik faol rivojlanayotganligi tufayli yengil atletika, basketbol, voleybol, futbol, kurash, velosport, eshkak eshish va boshqa sport turlari bilan muntazam shu- g‘ullana olasiz. ammo siz ma’lum qoidalarga qat’iy amal qilib borishingiz zarur. „ sog‘lig‘ingiz haqida suhbatlashamiz“ deb nomlangan birinchi bo‘limda o‘zingizni qanday his qilishingizni, pulsingizga qarab sog‘lig‘ingizni kuzatishni, to‘g‘ri ov- …
3 / 152
ak, siz oldingizga qo‘ygan vazifaga to‘liq erishishingiz uchun mashqlar- ni muntazam bajarib turishingiz zarur. kundalik mashq- lar sizning organizmingizni mustahkamlaydi, irodang- izni toblaydi, qiyinchiliklarni yenga olish qobiliyating- izni rivojlantiradi. 5 i bo‘lim sog‘lig‘ingiz haqida suhbaòlashamiz o‘zini his qilish, ishtaha, uyqu. har bir inson, yo- shidan qat’i nazar, sog‘lom bo‘lishni istaydi. shunday ekan, o‘zingizning jismoniy holatingiz va sog‘lig‘ingizni mustahkamlashga qancha erta kirishsangiz, kelgusida hayotingizni ishonchli, mazmunli va bexavotir serqirra bo‘lishini ta’minlaysiz. bo‘lmasa ishni „nimadan bosh- lash kerak? qanday qilib toliqishning oldini olish va mashg‘ulotlarni to‘g‘ri tashkil etish kerak?“ degan haqli savollar o‘zingizda tug‘iladi. buning uchun, avvalo, organizmning hayotiy muhim tizimlari — yurak-qon tomir faoliyatini va nafas olishni rivojlantirishga yor- dam beruvchi jismoniy mashq turlari bilan muntazam shug‘ullanib turishingiz zarur. kundalik mashqlar siz- ning organizmingizni mustahkamlaydi, irodangizni toblab, qiyinchiliklarni yenga olish qobiliyatingizni ri- vojlantiradi. demak, doimiy ravishda yurish, yugurish, suzish, turizm, gimnastik mashqlar bilan shug‘ulla- nishni yo‘lga qo‘yish darkor. ular qad-qomatni, gav- …
4 / 152
gar jismoniy 6 mashg‘ulot to‘g‘ri tashkil etilsa va muntazam o‘tka- zilsa, odatda, o‘zingizni yaxshi his qilasiz. o‘zingizni yomon his qilishingiz, ko‘pincha, jismoniy yuklama- ning ko‘p-ozligiga hamda organizmning umumiy ho- latidagi o‘zgarishlarga bog‘liq. shunga muvofiq, inson o‘zini his qilishi yaxshi, qoniqarli yoki yomon deb baholanadi: yaxshi holatda — tetiklik, kayfiyatda ko‘- tarinkilik; qoniqarli holatda — ozgina lanjlik, bo‘sha- shish, mehnatga ishtiyoqning pasayishi, siqilish ho- latlari his qilinadi. ishtaha — bu butun organizmdagi hayotiy faoliyat- ning qanday kechayotganligining ko‘rsatkichi sanaladi. ishtahaning pasayishi yoki yo‘qolishi bemorlikda, jis- monan yo asabiy charchashlar va uyquga to‘ymaslik- da kuzatiladi. jismoniy tarbiya bilan shug‘ullana boshlagach, odamning vazni kamayishi mumkin. bu, albatta, quv- vat sarflarining ortishi, to‘planib qolgan yog‘larning sarf bo‘lishi, tanadagi suyuqlikning terlash orqali chiqib ketishiga bog‘liq. bu narsa ishtaha ortishi bilan kechsa, bu odatiy holdir. mashg‘ulot paytidagi terlash modda almashuvining keskin kuchayishi natijasida yuz beradi. bu normal holatdir. mashq qilayotganda terlansa-da, tana haro- rati o‘zgarmaydi. bu …
5 / 152
bu uyquga ketishning qiyinlashishi, notinch va tez-tez uyg‘onib uxlash, qo‘rqinchli tush ko‘rish, kam uxlash, bosh og‘rishi, mehnatga ishtiyoq- ning pasayishi va uyqudan so‘ng o‘zini og‘ir his qilish demakdir. uyqu organizmning eng muhim ehtiyoji sanaladi. odamning muvaffaqiyatli faoliyati ko‘p jihatdan uyquga bog‘liq. chunki uyqu paytida inson organizmi dam oladi. ayniqsa, bosh miya qobig‘i hujayralari uchun uyqu muhim. uyquga ketishdan avval bajariladigan mashqlar sizni zo‘riqtirmasin. bu sizning uyqungiz buzilishiga sabab bo‘ladi. demak, uyqu gigiyenasiga qat’iy rioya qilish sizlar uchun muhim hisoblanadi. kechki ovqatni uyqudan ikki soat avval tanovul qilgan ma’qul. u yengil hazm bo‘lishi lozim. uyqu oldidan achchiq choy yoki qahva ichmaslik kerak. g‘ashga teguvchi yoniq qolgan chiroq, shovqin va bosh- qalar bartaraf etilib uxlansa, yanada yaxshi. o‘ng tomonga yonboshlab, boshni baland qilmay uxlagan ma’qul. har kimning uyquga bo‘lgan ehtiyoji har xildir. ammo uyquga har kuni bir vaqtda yotib, bir vaqtda tursangiz foydali bo‘ladi. uyqudan turishning eng yaxshi vaqti siz tetik va …

Want to read more?

Download all 152 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jismoniy_tarbiya_7_8_uzb"

ò. s. usmonxo‘jayev, s. g. arzumanov, s. ò. usmonxo‘jayev jismoniy òarbiya 7 — 8- sinf o‘quvchilari uchun o‘quv qo‘llanma qayta ishlangan va to‘ldirilgan uchinchi nashri o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan „o‘qituvchi“ nashriyot-matbaa ijodiy uyi òoshkent — 2017 t a q r i z c h i l a r : ò. haydarov — o‘zbekiston respublikasida xizmat ko‘rsatgan o‘qituvchi; r. d. xolmuhammedov — o‘zdjti ning ilmiy ishlar bo‘yicha prorektori, pedagogika fanlari doktori, professor. isbn 978-9943-22-061-4 © t. s. usmonxo‘jayev va b. © „o‘qituvchi“ nmiu, 2004 © „o‘qituvchi“ nmiu, qayta ishlangan va to‘ldirilgan nashri, 2017 uo‘k: 37.037.1 (075.3) kbk 74.267.5 u 73 respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. 3 kirish aziz bolalar, siz jismoniy tarbi...

This file contains 152 pages in PDF format (2.6 MB). To download "jismoniy_tarbiya_7_8_uzb", click the Telegram button on the left.

Tags: jismoniy_tarbiya_7_8_uzb PDF 152 pages Free download Telegram