7_sinf_fizika_09_to‘g‘ri_chiziqli_tekis_harakatda_tezlik_va_yo‘l
Page preview (5 pages)
Scroll down 👇![kinematika asoslari @dars_ishlanma_yangi [bookmark: _goback]mavzu: to‘g‘ri chiziqli tekis harakat tezligi, to‘g‘ri chiziqli tekis harakatning grafik tasviri mavzuning texnologik xaritasi o`quv soati: 1 o`quvchilar soni: 25 dars rejasi: tezlikni aniqlash tezlikning birligi tezlikni o‘lchash tezlik formulasidan yo‘l va vaqtni topish tezlik grafigi o`quv mashg`ulotining maqsadi: ta`limiy maqsad: o’quvchilarga tezlikni aniqlash, tezlikning birligi, tezlikni o‘lchash, tezlik formulasidan yo‘l va vaqtni toppish, tezlik grafigi haqida ma’lumot berish; fizik kattaliklar bilan tanishishda davom etish; fizik kattaliklarni belgilash, o`lchov birligi haqida tushuncha berish. tarbiyaviy maqsad: olgan bilimlarini amaliyotga qo’llashga o`rgatish. rivojlantiruvchi maqsad: o`quvchilarni mavzuga nisbatan qiziqishini uyg`otish, mavzuga oid tarqatma materiallar bilan ishlash, masalalar yechishga fikr mulohazalarini erkin bayon qilishga o`rgatish. ta`lim metodlari: aqliy hujum, tezkor savollar, tarqatma materiallar, mavzuga oid harakatli o`yinlar ta`lim shakli: yakka tartibda ko‘rsatiladigan tajribalar: blokka osilgan yuk ta'sirida aravachaning harakati. tayanch so`zlar: mexanik harakat; tekis harakat, to‘g‘ri chiziqli harakat, to‘g‘ri chiziqli tekis harakat, spidometr ta`lim vositalari: fizika darsligi va multimediya …](/media/previews/pages/p1_296305.webp "7_sinf_fizika_09_to‘g‘ri_chiziqli_tekis_harakatda_tezlik_va_yo‘l - Page 1")
![metodidan foydalanib quyidagi savollar beriladi. 1. 24- va 25-rasmlarda tasvirlangan tajribani tushuntirib bering. 2. qanday harakat tekis harakat deb ataladi? 3. to‘g‘ri chiziqli harakat deb nimaga aytiladi? unga misollar keltiring. 4. to‘g‘ri chiziqli tekis harakatni ta’riflab bering. 5. siz maktabga ketayotganingizda yo'lning qaysi qismida to‘g‘ri chiziqli tekis harakat qilasiz? shu kabi savollarga javob berish uchun taklif etilgan o'quvchilar uyda bajargan o'lchashlaridan foydalanishlari taklif etiladi. bunda o'quvchining bevosita uy vazifasining sifati hamda bu boradagi bilimi tekshiriladi. yangi mavzu bayoni. [image: image1]tevarak-atrofdagi jismlar ko‘proq notekis harakatda bo‘lib, ularning harakat trayektoriyasi murakkabdir. eng oddiy mexanik harakat - bu ularning to‘g‘ri chiziqli tekis harakatidir. bu bobda avval jismlarning to‘g‘ri chiziqli tekis harakatini o‘rganasiz, notekis harakat haqida qisqacha ma’lumot olasiz. so‘ngra to‘g‘ri chiziqli tekis o‘zgaruvchan harakatni o‘rganishga kirishasiz. [bookmark: bookmark1] to‘g‘ri chiziqli tekis harakat haqida tushuncha tekis harakat [image: image2] quyidagi tajribani o‘tkazaylik. aravachaga 24-rasmda ko‘rsatilganidek tomizg‘ich o‘rnatilgan bo‘lsin. tomizg‘ichdan bir me’yorda tomchi tomib tursin. …](/media/previews/pages/p2_296305.webp "7_sinf_fizika_09_to‘g‘ri_chiziqli_tekis_harakatda_tezlik_va_yo‘l - Page 2")
![a- kati esa poyezdnikidan ham tezdir (26-rasm). [image: image6] vaqt birligida bosib o‘tilgan yo‘lga teng bo‘lgan kattalik tezlik/ deb ataladi. b-sinf fizika darslaridan jismning bosib o‘tgan yo‘li s, shu yo‘lni bosib o‘tishiga ketgan vaqt t, tezlik v bilan belgilanishini bilasiz. shularga asosan tezlik formulasi quyidagieha ifodalangan edi: [image: image8] jismning tekis harakatidagi tezligi jism bosib o‘tgan yo‘lning shu yo‘lni bosib o‘tish uchun ketgan vaqtga nisbati bilan aniqlanadi. yuqorida keltirilgan misolda odam tezligi v0 = 5 km/soat, velosiped tezligi v= = 30 km/soat, avtomobil tezligi va = 90 km/soat, poyezd tezligi vp = 150 km/soat, samolyot tezligi esa os = 900 km/soat. harakat to‘g‘ri chiziqli bo‘lganda ko‘chish son jihatdan bosib o‘tilgan yo‘lga teng bo‘ladi. u holda to‘g‘ri chiziqli tekis harakat tezligining vektor ko‘rinishdagi ifodasi quyidagieha bo‘ladi: [image: image9] ko‘chish vektor kattalik bo‘lganligi uchun tezlik ham vektor kattalik- dir, tezlikning yo‘nalishi harakat yo‘nalishida bo‘ladi. tezlikning birligi xalqaro birliklar sistemasida uzunlik (yo‘l) birligi …](/media/previews/pages/p3_296305.webp "7_sinf_fizika_09_to‘g‘ri_chiziqli_tekis_harakatda_tezlik_va_yo‘l - Page 3")
![kis harakat deb bo‘l~ maydi. soat millari uehining harakati tekis harakat qiladi, lekin to‘g‘ri chiziqli emas. shuning uchun soat millari uehining harakati ham to‘g‘ri chiziqli tekis harakatga misol bo‘la olmaydi. 24-rasmdagi aravacha esa ham to‘g‘ri chiziqli, ham tekis harakat qilmoqda. shuning uchun uning harakati to‘g‘ri chiziqli tekis harakatdir. agar to‘g‘ri chiziqli harakatianayotgan moddiy nuqta ixtiyoriy teng vaqtlar oralig‘ida bir xil masofalarni bosib o‘tsa, uning harakati to‘g‘ri chiziqli tekis harakat deyiladi. to‘g‘ri chiziqli tekis harakat eng oddiy mexanik harakatdir. bunday harakatga misollar: 1. tep-tekis to‘g‘ri yo‘lda avtomobil tezligini o‘zgartirmasdan ketmoqda. 2. temiryo‘lning to‘g‘ri qismida poyezd bir xil tezlikda tekis harakat- lanmoqda. 3. dengizda suv sokin, tineh. kesha bir me’yorda to‘g‘ri chiziq bo‘ylab suzmoqda. 4. tezlik formulasidan yo‘l va vaqtni topish jismning harakat tezligi ma’lum bo‘lsa, tezlik formulasidan uning ixtiyoriy vaqt ichida bosib otgan yo‘lini topish mumkin: [image: image12] tekis harakatda bosib o‘tilgan yo‘lni topish uchun jism tezligini harakatlanishi uchun ketgan vaqtga …](/media/previews/pages/p5_296305.webp "7_sinf_fizika_09_to‘g‘ri_chiziqli_tekis_harakatda_tezlik_va_yo‘l - Page 5")
About "7_sinf_fizika_09_to‘g‘ri_chiziqli_tekis_harakatda_tezlik_va_yo‘l"
kinematika asoslari @dars_ishlanma_yangi [bookmark: _goback]mavzu: to‘g‘ri chiziqli tekis harakat tezligi, to‘g‘ri chiziqli tekis harakatning grafik tasviri mavzuning texnologik xaritasi o`quv soati: 1 o`quvchilar soni: 25 dars rejasi: tezlikni aniqlash tezlikning birligi tezlikni o‘lchash tezlik formulasidan yo‘l va vaqtni topish tezlik grafigi o`quv mashg`ulotining maqsadi: ta`limiy maqsad: o’quvchilarga tezlikni aniqlash, tezlikning birligi, tezlikni o‘lchash, tezlik formulasidan yo‘l va vaqtni toppish, tezlik grafigi haqida ma’lumot berish; fizik kattaliklar bilan tanishishda davom etish; fizik kattaliklarni belgilash, o`lchov birligi haqida tushuncha berish. tarbiyaviy maqsad: olgan bilimlarini amaliyotga qo’llashga o`rgatish. rivojlantiruvchi maqsad: o`quvchilarni mavzuga nisbatan qi...
This file contains 10 pages in DOCX format (164.2 KB). To download "7_sinf_fizika_09_to‘g‘ri_chiziqli_tekis_harakatda_tezlik_va_yo‘l", click the Telegram button on the left.
PDF
PDF
PPTX
PDF
DOC
PDF
PDF
PDF
PDF
PDF
PDF
PDF