ўсимлик мойлари технологиялари

DOC 416,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1683285818.doc ўсимлик мойлари технологиялари режа: 1. ўсимлик мойлари ишлаб чиқариш учун қўлланиладиган хом-ашёлар. 2. ўсимлик мойларини ишлаб чиқариш технологияси 3. ўсимлик мойлари ассортиментининг тавсифи ва сифат кўрсаткичлари. ўсимлик мойлари ишлаб чиқариш учун қўлланиладиган хом ашёлар баъзи ўсимлик уруғларида, меваларида, илдиз меваларида, умуман бошқа аъзоларида кўпроқ даражада ёғ тўпланганлиги учун ёғ берувчи ўсимликлар деб ҳам юритилади. баъзи ёғ берувчи ўсимликлар уруғида ёғнинг миқдори 50-70 % гача етади. масалан, кунгабоқарнинг юқори даражада мой тўпловчи навларида ёғнинг миқдори 70 % гача боради. лекин, мой олиш учун таркибида бундан анча кам миқдорда мой тўпловчи уруғлар ҳам ишлатилади. кам мой берувчи ўсимликлар кўпчилик ҳолларда халқ хўжалиги учун катта аҳамиятга эга бўлган бошқа маҳсулотлар олишда ишлатилади. масалан, ғўза асосан пахта толаси олиш учун экилса, соя ўсимлиги эса асосан озуқавий оқсил олиш учун ва ҳайвонларга оқсилга бой озуқа сифатида экилади. ҳозирги кунда мой берувчи ўсимликларга 100 дан ортиқ ўсимликни киритиш мумкин. лекин, уларнинг кўпчилигида ёғнинг миқдори унча …

та тозалаш заводларидан ҳар хил транспорт воситалари ёрдамида ёғ заводларига ташиб келтирилади. ёғ заводларига келтирилган хом ашё тезда сифати аниқланиб, тортилади, туширилади ва омборхоналарга сақлаш учун жўнатилади. мой тўпловчи уруғларни қабул қилишда аввал намуналар олиниб, ифлосланганлик даражаси, намлиги, ёғ миқдори ва бошқа кўрсаткичлари аниқланиб, улар стандарт талабига жавоб берса тўғридан-тўғри мой ажратиб олишга ёки тегишли стандарт талабларига жавоб бермаса қайта ишлашга жўнатилади. агар мой тўпловчи уруғлар сақлашда яроқли бўлсада, лекин намлиги ва ифлосланганлик даражаси белгиланган меъёрлардан юқори бўлса, у ҳолда қўшимча тозаланиб ва қуритилиб, сўнгра сақлаш учун жўнатилади. ўсимлик мойларини ишлаб чиқариш технологияси мойларни майдаланган мағизлардан, уруғлардан ажратиб олиш асосан 3 усул билан олиб борилади: пресслаш (механик куч билан қисиш), эритиш ва комбинациялаштирилган усул. шулардан, аввал пресслаш усулини кўриб чиқамиз. пресслаш усули. пресслаш усули билан мой ажратиб олганда энг қийин жараёнлардан бири майдаланган хом ашёни пресслашга тайёрлаш ҳисобланади. ёғлар майдаланган мағизлар сиртига катта куч билан ёпишган бўлади. бу ёғларни кўпроқ …

ш кичик босимда олиб борилса, шнек аппаратларида пресслаш катта босимда олиб борилади. бу эса албатта ишлаб чиқарилаётган мойнинг сифатига таъсир кўрсатади. прессларда сиқиб чиқарилган мойлар махсус идишларда тўпланиб, тозалаш учун юборилади. пресслаш усулининг камчилиги шундан иборатки, бу усул билан уруғ таркибидаги мойнинг фақатгина 80-85 фоизинигина чиқариб олиш мумкин. демак, кунжарада 15-20 фоизгача мой қолиб кетади. шу сабабли, бу усул билан мой ишлаб чиқаришнинг самарадорлиги унча юқори эмас. яна шуни ҳам қайд қилиш лозимки, бу усул билан ишлаб чиқарилган мойларнинг сифати эритиш усули билан ишлаб чиқарилган мойларнинг сифатидан бир мунча юқори бўлади. мой ишлаб чиқаришнинг эритиш (экстракция усули). мой ишлаб чиқаришнинг физик-кимёвий усулларидан амалиётда экстракция усули кўпроқ қўлланилади. бунинг асосий сабаби шундан иборатки, мой ишлаб чиқаришда мавжуд бўлган усуллар орасида экстракция усули уруғдаги мойларнинг қарийиб ҳаммасини ажратиб олишни таъминлайди. эритиш (экстрация) усулининг моҳияти мойларнинг органик эритувчиларда яхши эришига асослангандир. экстракция усулида мой ажратиб олишда ҳам хом ашёга маълум даражада иссиқ ҳарорат …

таъсир эттириш билан хом ашё таркибидаги ҳамма ёғни эритиб чиқариб бўлмайди. шу сабабли, эритувчи хом ашёга бир неча марта таъсир эттирилиб, кунжарада 1-2 % ёғ қолгунча давом эттирилади. ҳозирги кунда мойларни олишнинг узлуксиз экстракция усули ишлаб чиқилган. бунда бир неча экстракторлар бир-бирига уланган бўлиб, экстракция кетма-кет олиб борилади. экстракция усули билан мой ажратишни пресслаш билан таққосласак, экстракция усулининг иқтисодий самарадорлиги бир қанча устун эканлигини кузатиш мумкин. бунинг боиси шундаки, экстракция усулида уруғ таркибидаги қарийиб 100 фоиз ёғни ажратиб олиш мумкин. хом ашёни экстракцияга тайёрлаш жараёнлари ҳам пресслаш усулига тайёрлаш сингари кечади. мой ажратиб олишнинг қўшма (комбинированний) усулида эса, аввало тайёрланган хом ашёдан пресслаш усули билан мой ажратиб олиниб, кейин эса кунжарадаги ёғ экстракция усули билан ажратилади. кўпчилик ёғли уруғлардан мой ажратиб олиш бундан мустаснодир. соя дуккагида ёғ миқдори бир мунча кам бўлганлиги ва соя дуккаги таркибидаги қимматбаҳо озиқабоп оқсилнинг хусусиятларини ўзгартирмаслик учун соя хом ашёси тўғридан-тўғри экстракциялашга жўнатилади. юқорида зикр …

ори даражада тўйинмаган эркин ҳолдаги ёғ кислоталарини киритиш мумкин. баъзи аралашмалар масалан, модда алмашинувида иштирок этадиган физиологик аҳамиятга эга бўлсада, мойлар таркибидан буларнинг кўпроқ миқдорда бўлиши чўкма ҳосил бўлишини келтириб чиқариб, уларнинг товарлик хусусияларини пасайтиради. мойлар таркибида бегона аралашмаларнинг (сув, оқсил, углевод) бўлиши уларнинг сақлаш муддатларининг камайишига ҳам таъсир этади. демак, мойларни тозалаганда бегона аралашмаларнинг физик-кимёвий хусусиятлари ва физиологик аҳамияти эътиборга олиниши зарур. мойларни тозалаш механизмининг боришига қараб уларни шартли равишда физиковий, физик-кимёвий, кимёвий усулларга ажратиш мумкин. физиковий усулга мойларни тиндириш, филтрлаш, марказдан қочма куч (центрфигулаш) ёрдамида аралашмалардан тозалаш киради. бу усуллар билан ишлаганда мойлар асосан механик аралашмалардан тозаланади. кимёвий усулга эса мойларни гидротациялаш ва ишқор эритмасини билан ишлашни киритиш мумкин. физик-кимёвий усулга эса оқартириш учун ишлаш ва дезодорациялаш киради. мойларни тиндириш учун конуссимон махсус идишларда олиб борилади. бу идишларда мойни маълум вақт мобайнида сақлаб турганда мойдаги механик ифлосликлар, қисман фосфатидлар ва оқсиллар чўкмага тушади. лекин, бу жараён узоқ муддат …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўсимлик мойлари технологиялари"

1683285818.doc ўсимлик мойлари технологиялари режа: 1. ўсимлик мойлари ишлаб чиқариш учун қўлланиладиган хом-ашёлар. 2. ўсимлик мойларини ишлаб чиқариш технологияси 3. ўсимлик мойлари ассортиментининг тавсифи ва сифат кўрсаткичлари. ўсимлик мойлари ишлаб чиқариш учун қўлланиладиган хом ашёлар баъзи ўсимлик уруғларида, меваларида, илдиз меваларида, умуман бошқа аъзоларида кўпроқ даражада ёғ тўпланганлиги учун ёғ берувчи ўсимликлар деб ҳам юритилади. баъзи ёғ берувчи ўсимликлар уруғида ёғнинг миқдори 50-70 % гача етади. масалан, кунгабоқарнинг юқори даражада мой тўпловчи навларида ёғнинг миқдори 70 % гача боради. лекин, мой олиш учун таркибида бундан анча кам миқдорда мой тўпловчи уруғлар ҳам ишлатилади. кам мой берувчи ўсимликлар кўпчилик ҳолларда халқ хўжалиги учун катта аҳамиятга эга бўлг...

Формат DOC, 416,5 КБ. Чтобы скачать "ўсимлик мойлари технологиялари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўсимлик мойлари технологиялари DOC Бесплатная загрузка Telegram