oziq-ovqat biotexnologiyasi rivojlanishidagi zamonaviy yo’nalishlar

PPTX 1,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1705423892.pptx /docprops/thumbnail.jpeg oziq-ovqat biotexnologiyasi rivojlanishidagi zamonaviy yo’nalishlar mavzu: oziq-ovqat biotexnologiyasi rivojlanishidagi zamonaviy yo’nalishlar sog‘lomlik bilan iste’mol mahsulotlari orasida mavjud bo‘lgan o‘zaro aloqa oziq-ovqat mahsulotlari tayyorlashning butunlay yangi yo‘nalishi – «funksional ozuqa» tayyorlash, ishlab chiqarish uchun to‘rtki bo‘ldi. sog‘lom ozuqa ist’emol qilish g‘oyasi yangi bo‘lmasdan, u o‘tgan asrning 50-yillarida oziq-ovqat mahsulotlari tarkibini qayta ko‘rib chiqish zarurligi haqidagi fikrlarning paydo bo‘lishiga olib kelgan edi. oradan ko‘p o‘tmay, 1960-yillarda «tabiatga qaytish» degan istiqlolli shiorlar paydo bo‘lgan edi. shundan keyin oziq-ovqat mahsulotlari tarkibiga kiruvchi: - xolesterin, yog‘lar, shakar va tuzlarning miqdorini kamaytirish zarurligi isbotlab berilgan edi. bu esa oziq-ovqat mahsulotlarini kaloriya miqdorini pasayishiga olib kelgan hamda iste’mol mahsulotlarini tayyorlashga ixtisoslashgan tashkilotlar mana shu ko‘rsatmalarga rioya qilishga majbur bo‘ldilar. bugunga kelib, iste’mol mahsulotlariga bo‘lgan talab biroz bo‘lsada yana o‘zgardi. zamonaviy talablarga ko‘ra, iste’mol mahsulotlari nafaqat sog‘lom, balki u funksional bo‘lishi, ya’ni organizmga maqsadga yo‘naltirilgan ta’sir ko‘rsatishi zarur. jahonda bunday maqsadga yo‘naltirilgan, funksional iste’mol mahsulotlari tayyorlash …

ai-nazariyaga ko‘ra iste’mol mahsulotlari tarkibida - karotini ishlatilishi har-hil shish kasalliklarini sodir bo‘lish extimolini pasaytirsa, kalsiy tuzlari – osteoporoz hastaligini, maxsus yog‘lar esa – yurak-qon tomir xastaliklarini oldini oladi. organizmga tushgan sellyuloza tolalari inson organizmni yurak gonorar xastaliklardan va shish bo‘lishidan saqlashi aniqlangan. sink organizmning har-hil yuqumli kasalliklarga chidamliligini oshiradi. magniy yurakni ishemik kasalliklari va o‘tkir yurak xastaliklarini kelib chiqishini oldini oladi. funksional oziqalarni asosiy komponentlari bo‘lib, parhez tola, oligo- va polisaxaridlar, sut bijg‘ituvchi bakteriyalar, organik kislotalar, aminokislotalar, peptidlar, oqsillar, glyukoza, etil spirti, izoprenoidlar, vitaminlar to‘yinmagan yog‘ kislotalari (ayniqsa antioksidantlik xususiyatiga ega bo‘lgan birliklar) xizmat qiladilar. funksional oziqadan foydalanish asosan ikki maqsadga xizmat qiladi: organizmga etarli (kerakli) miqdorda metabolik zarur bo‘lgan ozuqa komponentlari etkazib berish va uni (organizmni) har-hil kasalliklardan himoya qilish. yangi ozuqa mahsulotlarini tayyorlash uchun yuqumli bo‘lmagan, toksin saqlamagan tabiiy komponentlar ishlatilishini e’tiborga olgan holda, bunday mahsulotlarni keng miqyosda ishlab chiqarish uchun tegishli komponentlarni ko‘proq tayyorlash yoki to‘plash …

nganlari), - ko‘psonli biokimyoviy reaksiyalar oqibatida engil hazm bo‘luvchi, sifatli, yoqimli mazali ozuqa mahsulotlariga aylanib boradilar. buni ustiga zamonaviy biotexnologiyani yangi imkoniyatlarini masalan, mikroorganizmlarni yirik (1000- 3000 m3 ) reaktorlarda o‘stirish, membranalar orqali filtrlash, separatsiya qilish (ajratish) hisobga olinganda oziq-ovqat masulotlarini yangi, sifatli, hamda ularni ko‘p miqdorda ishlab chiqarishda biotexnologiyani roli beqiyos ekanligi yanada yorqin nomoyon bo‘ladi. ushbu fan o‘zbekiston uchun eng kenja fanlardan bo‘lib, uni tarixi uzoqqa bormaydi (qadimiy biotexnologiyalar; non yopish, qatiq tayyorlash va x.k. bundan istisno). bu fan asosan o‘zbekiston fanlar akademiyasining mikrobiologiya institutida, genetika va o‘simliklar eksperimental biologiyasi institutida hamda respublika kimyo birlashmasiga qarashli bir qator zavodlarda (yangiyo‘l biokimyo zavodi, andijon gidroliz zavodi, qo‘qon spirt zavodi) rivojlanib kelmoqda. biotexnologiya ixtisosligi bo‘yicha birinchi o‘zbek akademigi a.g.xolmurodov (1939-1996) fuzarium avlodiga mansub zamburug‘lardan nad-kofermenti va vitaminlar kompleksi (v guruhiga kiruvchi vitaminlar, vitamin rr, q 10 va x.k.) tayyorlash texnologiyasini yaratdi. akademik m.i.mavloniy o‘zbekistonda uchraydigan achitqi zamburug‘larni tahlil qilib, ularni …

i ilmiy asoslab berdi va bu texnologiyani amaliyotga qo‘llash taklif va muloxazalarini chop etdi. j.tashpulatov yaratgan bu texnologiya qo‘llanilganda somonda shakar miqdori 6-7%ga etgani, unda vitaminlar, aminokislotalar paydo bo‘lganligi va shu tufayli somonni oziqa-birligi bir necha barobar oshganligi isbotlab berilgan. o‘zbek olimlaridan t.g.gulomova, z.r.axmedova, s.m.xodjiboeva, z.f.ismoilov, i.j.jumaniyozov va boshqalar mamlakatimizda biotexnologiyani rivojlantirish ustida chuqur ilmiy va amalliy ishlar olib bormoqdalar. shuningdek, marhum professorlar m.m.murodov va t.yu.yusupovlar olib borgan chuqur ilmiy izlanishlar asosida katta ilmiy amaliy nazariyalar yaratilgan. yuqorida fikr etilgan uch zavodda (andijon gidroliz zavodi, qo‘qon spirt zavodi, yangi yo‘l biokimyo zavodlarida) spirt olish uchun zarur bo‘lgan amilaza fermentini ishlab chiqarish bo‘yicha chuqur izlanishlar olib borilmokda. biotexnologiyaning imkoniyatlari.dunyo bo‘yicha biotexnologiyani rivojlantirishga yo‘naltirilgan asosiy yo‘nalishlari bu ma’lum maxsulotlarga va energiyaga bo‘lgan talablar bilan bog‘liqdir. planetda axolining soni to‘xtovsiz ko‘payayotgan bir vaqtda, yaxxi asrda axolining oziq-ovqat maxsulotlariga bo‘lgan extiyojni qondirish uchun zarur bo‘lgan maxsulotlarni etishtirib berishdan iborat. sut laktozasiz sut olish texnologiyasi.laktoza …

lanadi. ammo sutdan umuman voz kechish maqsadga muvofiq emas, chunki sut tarkibida juda ko‘p foydali (almashinmaydigan aminokislotala, vitaminlar, kalsiy) moddalar tutadi. shuning uchun laktozasiz sut ishlab chiqarishning bir necha usullari yaratilgan. ivitish vitaminlar va temir moddalari tomizg’i qadoqlash va saqlash aralashtirish uglevodli eritma pasterizatsiya oqsil yog’li aralashma pishloq pishloq ishlab chiqarish.sut mikroblar yordamida tabiiy yo‘l bilan qayta ishlangan birinchi mahsulot hisoblanadi. chunki sut tarkibida mikroorganizmlar oziqlanib, ko‘payishlari uchun zarur bo‘lgan deyarli barcha komponentlar mavjud bo‘lib, shuning uchun ham u tez achib qoladi. bu jarayonni asosini sut shakari – laktozani sut kislotasiga aylanishi tashkil etadi. ming yillar davomida sutni o‘zidan-o‘zi achib qolish sabablari o‘rganib kelingan va oqibatda sutdan achib qolish sabablari o‘rganib kelingan va oqibatda sutdan achitish orqali pishloq va boshqa mahsulotlar tayyorlash texnologiyalari yaratilgan. pishloq tayyorlash uchun sutga ma’lum avlodga mansub bo‘lgan bakteriya solinadi. tayyorlanadigan mahsulotni sifati, xushbo‘yligi, va boshqa qator xususiyatlari mana shu bakteriyalarni avlodi va turiga bog‘liqdir. sutni …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oziq-ovqat biotexnologiyasi rivojlanishidagi zamonaviy yo’nalishlar"

1705423892.pptx /docprops/thumbnail.jpeg oziq-ovqat biotexnologiyasi rivojlanishidagi zamonaviy yo’nalishlar mavzu: oziq-ovqat biotexnologiyasi rivojlanishidagi zamonaviy yo’nalishlar sog‘lomlik bilan iste’mol mahsulotlari orasida mavjud bo‘lgan o‘zaro aloqa oziq-ovqat mahsulotlari tayyorlashning butunlay yangi yo‘nalishi – «funksional ozuqa» tayyorlash, ishlab chiqarish uchun to‘rtki bo‘ldi. sog‘lom ozuqa ist’emol qilish g‘oyasi yangi bo‘lmasdan, u o‘tgan asrning 50-yillarida oziq-ovqat mahsulotlari tarkibini qayta ko‘rib chiqish zarurligi haqidagi fikrlarning paydo bo‘lishiga olib kelgan edi. oradan ko‘p o‘tmay, 1960-yillarda «tabiatga qaytish» degan istiqlolli shiorlar paydo bo‘lgan edi. shundan keyin oziq-ovqat mahsulotlari tarkibiga kiruvchi: - xolesterin, yog‘lar, shakar va tuzlarnin...

Формат PPTX, 1,0 МБ. Чтобы скачать "oziq-ovqat biotexnologiyasi rivojlanishidagi zamonaviy yo’nalishlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oziq-ovqat biotexnologiyasi riv… PPTX Бесплатная загрузка Telegram