saraxbori segoh

DOCX 6.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1667939845.docx saraxbori segoh segoh maqomi to’liq bo’lgan olti qismli shashmaqom turkumining beshinchisidir. yirik shakldagi turkumlardan hisoblangan segoh maqomining mushkulot va nasr qismlaridan iborat. nasr amaliyotda “ashula bo’limi” deb ham yuritiladi. ashula bo’limi ikki guruh sho’balarga bo’lingan, birinchi va ikkinchi guruh sho’balar deb yuritiladi. bu borada maqomdon olim, mohir sozanda is’hoq rajabov o’z kitoblarida uqtirib o’tgan. barcha xonanda va sozandalar musiqashunos olim is’hoq rajabovning “maqomlar masalasiga doir” va “maqomlar” kitobini doimo mutolaa qilib borishlari lozim. bu kitoblar har bir an’anaviy xonanda va sozanda uchun doimiy qo’llanma bo’lishi lozim. bu borada i. rajabov: “shashmaqomning ashula bo’limlari anchagina murakkab shakldagi sho’balardan tarkib topgan. ular maqomlarning cholg’u bo’limidagi qismlari birin-ketin ijro etilgandan so’ng turkum tarzida aytiladi. ashula bo’limlarida tuzilish jihatidan bir-biridan ajralib turadigan ikki xil sho’balar guruhi mavjud. bulardan birinchisi, saraxbor, talqin, nasr kabi sho’balar va ufar qismi, ikkinchisiga, asosan, savt – mo’g’ulcha shaklida tuzilgan sho’balar kiradi. olti maqomdagi turdosh sho’balar kuy-ohanglari jihatidan har …

r maqomning ohangida iroq, dugoh, ushshoq yoki rost ekanini bilib olishadi. shu bois xonanda ham har bir maqomning xarakteriga xos tegishli ohanglarni o’zlashtira olishlari lozim. segoh maqomining nasr, ya’ni ashula bo’limi saraxbori segoh sho’basi bilan boshlanadi va ushbu turkumning boshlovchi asosiy sho’basi hamda eng yirik kichik turkumi hisoblanadi. saraxbor iborasining ma’nosi ham “bosh xabar” dir. unda segoh maqomining asosiy ohang mag’zi va uning beqiyos jilvasi o’z aksini topgan. saraxbori segoh bir qator shoirlarning mumtoz g’azallari bilan aytiladi. ushbu namuna yunus rajabiy nota yozuviga asoslangan bo’lib, alisher navoiyning “qildilar” radifli g’azali bilan aytilgan. bag’rimni tig’i hajr ila yuz pora qildilar, to yor ko’yidin mani ovvora qildilar. butkudek erdi vasl ila ko’nglum jarohati, hijron qilichi birla yana yora qildilar. mazmuni o’lmaku oti hijron g’ami degan, yuz ming jafoni jonima yakbora qildilar. turg’on yoshim oqidilar ul oy firoqida, sobitlarimni kavkabi sayyora qildilar. voiz uni surud erur ashg’oli ayshiga, qismat kuyinda oniki, mayxora qildilar. …

la ko’nglum jarohati, hijron qilichi birla yana yora qildilar. birgina visoliga yetishmoq bilan ko’nglimning jarohati bitib, tuzalardi, ammo hijronning qilichi bilan yana qalbimni yaraladilar. jarohatining davosini, nima orqali shifo topishini aytib, buni bedavo dard emasligini bildirib, eslatib o’tmoqda. mazmuni o’lmaku oti hijron g’ami degan, yuz ming jafoni jonima yakbora qildilar. aytilishi hijron g’ami deyilgani bilan, aslida, mazmun-ma’nosi o’lmoqlikdir, nechunki, jonimga yuz mingta jafoni bir bora urinishda soldilar. navoiy deyarli barcha g’azallarini baytma-bayt ma’no va holat jihatidan kuchaytirib, avj – kulminatsion nuqtaga yetkazadi. mazkur g’azal ham baytma-bat mazmun jihatidan bo’rttirmoqda. bu baytda oldingi holatning kuchliroq, kuchaytirilgan ko’rinishi tasvirlanyaptiki, g’azalning mat’la baytidagi hijron dardi, endi uning ismigina hijron, asli jonni tark etishlik ekanini ta’kidlab, birgina xanjar bilan yuz mingta jafo etganligini mubolag’a qilmoqda. turg’on yoshim oqidilar ul oy firoqida, sobitlarimni kavkabi sayyora qildilar. u oyyuzlini firoqida ko’zimdan yoshlar oqizdilar, ana shu ko’zlarimni doimiy harakatlanuvchi yulduzlar sayyorasi kabi qildilar. bilamizki, ko’zlar qorachig’i doimiy …

ygan qildilar. qismat, taqdir bitigidan kuy kuylanganda shoir mayxo’rga aylanmoqda, sababi nasihat darslarini o’qiyotgan, amru-ma’ruf qilayotgan voizning ovozi ma’ruza tinglovchilar uchun yoqimli musiqadek bo’lmoqda. may tutki jon davridin o’q tortilar iloj, jam’iki, charx davrini nazzora qildilar. endi may tutinglar, jismimga qaytadan jon o’qi tortilsin, butun charx – aylanish, taqdir davriga nazar tashlayin. mana shu baytda g’azal biz yuqorida keltirgan avj nuqtasiga yetadi. ya’niki, endi shoir may ichib, butun taqdir yo’llariga, nafaqat o’zining butun insoniyat charxiga, ya’ni olam va odam, zamon va makon, borlik va yo’qlik, baqo va fano masalalariga nazar tashlamoqlikka ehtiyojini bayon qiladi. albatta, bu yerda may tasavvufiy ma’noda keltirilgan. yorab, ne diy alarniki, miskin navoiyni, behushu aqlu bedilu, bechora qildilar. orab, endi nima ham deyinki, chorasiz navoiyni aqlidan ayirib behush, dilsiz, qalbsiz bechoraga aylantirib qo’ydilar. maqta’ baytida, albatta, shoirning taxallusi orqali imzosi qo’yiladi va chiroyli xulosa qilinadi. bu g’azalda ham xuddi shunday, yo tangrim, endi o’zing ayt, meni …

g matni ham alohida ahamiyat kasb etadi. matnning ayol yoki erkaklar tarannumi uchun mos keladigan baytlarini to’g’ri tanlash ham muhimdir. ijroda yuqori jozibaga erishish hamda asar dramaturgik rivojini ovozlarga mos holatda shakllantirish ham ijroning yutuqlaridan biridir. shuning uchun ovozlar almashinuvi va birgalikdagi talqinni asarga mutanosib taqsimlash yaxshi natijalar beradi. “saraxbori segoh” segoh maqomi ashula bo’limining birinchi guruh sho’balariga tegishli bo’lgan birinchi turkumidir. segohda 6 ta tarona mavjud. sarahbordan keyin uning barcha taronalari ketmaket ijro etiladi. taronalar saraxborning davomidir. ularning hammasi bir bo’lib, bir turkum hisoblanadi. saraxbor va uning taronalari musiqiy kuyida alohida ohang asos bo’lsa, ularning usul jihatlari turlichadir va har bir tarona o’zining doira usuliga ega. saraxborni ijro etishdan oldin uni yaxshilab tushunib, o’rganib olish lozim. o’zlashtirish vaqtida esa ularning har biriga alohida to’xtalib o’tish kerak. har bir ustoz, o’qituvchi tanlagan asarining hamma xususiyatlarini, avvalo, o’zi bilishi kerak. birinchidan, bu asarning shakli, diapozoni, so’z-matni, ohangi va ulardan kelib chiqadigan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "saraxbori segoh"

1667939845.docx saraxbori segoh segoh maqomi to’liq bo’lgan olti qismli shashmaqom turkumining beshinchisidir. yirik shakldagi turkumlardan hisoblangan segoh maqomining mushkulot va nasr qismlaridan iborat. nasr amaliyotda “ashula bo’limi” deb ham yuritiladi. ashula bo’limi ikki guruh sho’balarga bo’lingan, birinchi va ikkinchi guruh sho’balar deb yuritiladi. bu borada maqomdon olim, mohir sozanda is’hoq rajabov o’z kitoblarida uqtirib o’tgan. barcha xonanda va sozandalar musiqashunos olim is’hoq rajabovning “maqomlar masalasiga doir” va “maqomlar” kitobini doimo mutolaa qilib borishlari lozim. bu kitoblar har bir an’anaviy xonanda va sozanda uchun doimiy qo’llanma bo’lishi lozim. bu borada i. rajabov: “shashmaqomning ashula bo’limlari anchagina murakkab shakldagi sho’balardan tarkib topga...

DOCX format, 6.3 MB. To download "saraxbori segoh", click the Telegram button on the left.

Tags: saraxbori segoh DOCX Free download Telegram