shashmaqom asarlari namunalari. tarje’i buzruk. garduni buzruk

DOCX 639,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1667768298.docx shashmaqom asarlari namunalari. tarje’i buzruk. garduni buzruk ikkinchi semestrning yarmi ortda qoldi. navbatdagi haftalarda o’quv rejasida belgilab olingan va ijro dasturidan o’rin olgan shashmaqom asarlari turkumidan tasnifi buzruk va garduni buzruk asarlarini o’rganib chiqamiz. 1. shashmaqom – o’zbek va tojik xalqlari musiqa merosining yetuk mukammal asaridir. olti maqom olti turli pardadan boshlanib, ijro etiladigan yirik siklli musiqa asari bo’lib, har biri alohida lad va tovushqatoriga ega. shashmaqom buzruk, rost, navo, dugoh, segoh va iroqlardan iborat; har biri o’z navbatida mushkilot, ya’ni cholg’u va nasr, ya’ni ashula bo’limlaridan iborat. har bir maqom ufar bilan tugallanadi. shashmaqom yo’llarini ijro etuvchi ashulachi va cholg’uchilarni xalq orasida maqomchi, maqomdon deyiladi. shashmaqomni birinchi marta 1923 yil, mashhur hofiz va sozanda – ota jalol va ota g’iyoslar ijrosida professor v.a.uspenskiy yozib olgan va bu 1924 yil moskvada nashr qilingan. keyinchalik (50-yillardan) shashmaqom siklini akademik yunus rajabiy taniqli maqomdonlardan notaga olib ilyos akbarov (toshkent, 1959) va …

oqiynomasi ufori nasrulloyi i-iii taronalari savti sarvinoz talqinchasi qashqarchasi soqiynomasi ufori rok talqinchasi qashqarchasi soqiynomasi ufori nasri uzzol ufori uzzol shashmaqom tarkibidagi ashula va cholg’u kuy nomlari “tasnif” – “yaralish”, “tarje’” – “qaytarish”, “muxammas” – “beshlik”, “saqil” – “og’ir”, “hafif” – “yengil” kabi ma’nolarni bildiradi. tasnif va tarje’lar bir xil usulda chalinadi. tarje’i buzruk maqomi bilan tanishib nota matnidan uning tuzilishini o’rganing, xona va bozgo’ylarini aniqlab uning turli magnit yozuvlarini tinglang. 3. tarjei buzruk kuyini 1-5 xonalari (1-84 taktlar)ni o’rganing. yuqoridagi jadvaldan ko’rinib turibdiki buzruk maqomi mushkilot qismidagi tasnifdan keyingi ikkinchi asar – bu tarje’i buzruk. maqom cholg’u kuylari tuzilishi xilma-xil ko’rinishga ega bo’lib, bu ham ushbu janrning o’ziga xosliklaridan biri deyish mumkin. ya’ni, ayrim asarlar xona va bozgo’ylari bir xil miqdorda bo’lsa, boshqalarida xonalar miqdorini turlicha kelishini kuzatish mumkin. “tarje’i buzruk” tuzilishi ham, xonalar miqdori ham har-xil bo’lgan asarlar turkumiga kiradi. asar birinchi xonadan boshlanib, ja’mi sakkizta xona va …

a ega bo’lgan asar rivojlanishi bir tekisda pog’onamapog’ona yuqorilab yoki pastlab bormasdan turlicha ko’rinishda davom etadi. masalan, ikkinchi xona boshlang’ich pardaning oktava yuqori notasidan boshlansa, uchinchi xona yana fa diez notasiga qaytadi va oltinchi xonagacha v-vi bosqichlarda davom etadi. kuyning ushbu qismini alohida o’rganish zarurati qismning tuzilishining murakkabligidan kelib chiqadi. ya’ni asarning avjigacha alohida mashg’ulotlarda o’zlashtirish maqsadga muvofiq. 4. oltinchi xonadan oxirigacha o’rganing va oldingi qismlar bilan bog’lang(85-164-taktlar). bir qarashda oltinchi va yettinchi xonalar o’xshash, takrorlanayotgandek tuyulsada, kuyni o’rganib bo’lganingizdan keyin yettinchi xonada mavzu rivojlanganining guvohi bo’lasiz. agar oltinchi xonada kuy uchinchi oktava mi dan bir oktava oralig’ida tekis pastlab ketsa, yettinchi xonada har bir xonada alohida rivojlangan holda pastlab boradi. kuyning avj qismining o’rganishda qashqar rubobining yuqori pardalarida tovush sadolari davomiyligini saqlash va uni keyingi tovushlarga “olib o’tish” ko’nikmasi ustida ishlash zarur. bu o’rinda to’g’ri qo’yilgan applikatura bilan “bidratma” usulini tovush sadosi evaziga, ya’ni torni faqat asosiy tovushni chertib …

ori darajadagi mukammal asarlar ekanligini uqtirib borish zarur. amaliy ijrochilik mashqlari. garduni buzruk 1. mashqlar. quyidagi mashqlar orqali shashmaqom asarlariga xos ijro uslublari ustida ishlang. 2. tarjei buzruk asarini yoddan takrorlab chiqing. tovushlar jarangi va mayinligiga, xona va bozgo’ylarning bir-biriga tekis bog’lanishiga ahamiyat bering. 3. asarning magnit yozuvlarini tinglang. ijroga kirishishdan oldin nota matnini ko’zdan kechirib chiqing. endi asarni tahlil qilib chiqamiz. “gardun” so’zi usulga nisbatan ishlatilib, usulning “aylanishi” ma’nosida keladi. gardunlar odatda, tasnif va tarje’ bilan birga ijro etiladi. tasnif va tarje’ga nisbatan bir oz shaxdam usulda yorqin ohanglardan tashkil topgan bo’lib, 2/4, 3/4, 3/4 o’lchovida keladi. asar bozgo’y bilan boshlanadigan uch taktli jumlalar bilan monoton rivojlanib boradi. shuning uchun ham 1-xona 3 takt; 2-xona 6 takt; 3-xona 9 takt kabi miqdorda kuy tuzilmalaridan quyidagicha tashkil topgan: bozgo’y – 1-3 taktlar; 1 xona 4-6 taktlar; 2 xona 7-12 taktlar v pog’ona; 3 xona 13-21 taktlar vi pog’ona; bozgo’y – …

ajralib, bo’lak-bo’lak bo’lib qolmasdan yaxlit, bir butun asar bo’lib asar bo’lib jaranglashiga harakat qiling. buning uchun tovushlar sadosini o’chirmasdan “molish”, “kashish” va “bidratma” kabi bezaklarni to’g’ri qo’llashga harakat qiling[footnoteref:2]. [2: “musiqiy bezaklar va ular ustida ishlash uslublari” bo‘limiga qarang. ] yakka zarb va tremolo shtrixlari qo’llashda tovush jarangi va me’yoriga ahamiyat bering. foydalanilgan adabiyotlar 1. y.rajabiy “o’zbek xalq musiqasi” i jild t., 1955 2. i.rajabov “maqomlar masalasiga doir” t., 1963 3. a.fitrat “o’zbek klassik musiqasi va uning tarixi” “fan”. t.,1993 4. a.odilov “o’zbek cholg’ularida ijrochilik tarixi”. t. “o’qituvchi”, 1995. 5. ne’matillo mo’’jaziy “tavorixi musiqiyn” pekin millatlar nashriyoti. pekin. 1982. image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image1.png image2.png image3.png

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shashmaqom asarlari namunalari. tarje’i buzruk. garduni buzruk"

1667768298.docx shashmaqom asarlari namunalari. tarje’i buzruk. garduni buzruk ikkinchi semestrning yarmi ortda qoldi. navbatdagi haftalarda o’quv rejasida belgilab olingan va ijro dasturidan o’rin olgan shashmaqom asarlari turkumidan tasnifi buzruk va garduni buzruk asarlarini o’rganib chiqamiz. 1. shashmaqom – o’zbek va tojik xalqlari musiqa merosining yetuk mukammal asaridir. olti maqom olti turli pardadan boshlanib, ijro etiladigan yirik siklli musiqa asari bo’lib, har biri alohida lad va tovushqatoriga ega. shashmaqom buzruk, rost, navo, dugoh, segoh va iroqlardan iborat; har biri o’z navbatida mushkilot, ya’ni cholg’u va nasr, ya’ni ashula bo’limlaridan iborat. har bir maqom ufar bilan tugallanadi. shashmaqom yo’llarini ijro etuvchi ashulachi va cholg’uchilarni xalq orasida maqomchi,...

Формат DOCX, 639,7 КБ. Чтобы скачать "shashmaqom asarlari namunalari. tarje’i buzruk. garduni buzruk", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shashmaqom asarlari namunalari.… DOCX Бесплатная загрузка Telegram