adabiyot. 8-sinf. 2-qism (2014, s.olim, s.ahmedov) (1)

PDF 192 стр. 689,9 КБ Бесплатная загрузка

192 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 689,9 КБ

Тип файла PDF

Страницы 192

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 192

adabiyot ikkinchi qism umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sin uchun darslik-majmua qayta ishlangan uchinchi nashri o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan g‘afur g‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent – 2014 uo‘k 372.882(075) kbk 83.3 o-49 mualli ar: sultonmurod olim, sunnat ahmedov, rahmon qo‘chqorov mas’ul muharrirlar: v.rahmonov, k.usmonova aziz o‘quvchi! “adabiyot” darsligining birinchi qismida siz milliy so‘z san’atimizning sarchashmalari hisoblangan, uning keyingi rivojiga kuchli ta’sir ko‘rsatgan asarlar va ularning mualli ari to‘g‘risida o‘qib-bilib oldingiz. jumladan, xalq og‘zaki ijodining nodir namunasi bo‘lmish “kuntug‘mish” dostoni, yusuf xos hojib bobomizdan meros “qutadg‘u bilig” asari, lut y va navoiydek mumtoz shoirlarimizning lirik merosida go‘zal badiiy ifoda topgan g‘oya va qarashlar, tuyg‘u hamda kechinmalar sizning ham qalbingizdan mustahkam o‘rin egalladi. xx asr o‘zbek adabiyotining ikki yirik namoyandasi – abdurauf fitrat hamda g‘afur g‘ulom she’rlari esa o‘tgan yuz yillikda xalqimiz boshidan kechirgan voqea-hodisalar, ularning ijodkorlar ruhiyatiga ko‘rsatgan ta’siri haqida sizni boxabar qildi. darslikning qo‘lingizdagi ikkinchi qismida …

2 / 192

sud ma’sum o‘g‘li shayxzoda 1908-yil- da ozarbayjonning agdash (oqtosh) shahrida shifokor oilasida tug‘ildi. boshlang‘ich va o‘rta ma’lumotni o‘zi tug‘ilgan shahri- da olgach, boku oliy pedagogika institutiga sirtdan o‘qishga kiradi. 1925-yildan boshlab darbanddagi 1-bosqich ozarbayjon maktabida, bo‘ynoqdagi ta’lim va tarbiya texnikumida o‘qituvchi bo‘lib ishlaydi. 1927-yilda aksilinqilobiy tashkilot a’zosi sifati- da qamoqqa olinib, 1928-yilning fevralida toshkentga surgun qilinadi. maqsud shayxzoda toshkentga kelgach, turli gazeta- jurnallarda adabiy xodim, 1935–1938-yillarda o‘zbekiston fan- lar komiteti qoshidagi til va adabiyot institutida ilmiy xodim, 1938-yildan vafotiga qadar nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika instituti- (hozirgi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti)ning o‘zbek mumtoz adabiyoti kafedrasi- da dotsent vazifasida xizmat qildi. shayxzoda o‘zi e’tirof etganidek, hali savodi chiqmasidan she’r mashq qila boshlagan shoir. biroq u o‘zining dastlabki ijod namunalarini 1929-yildan boshlab e’lon qila boshladi. o‘ttizinchi yillarda shoirning “loyiq soqchi”, “o‘n she’r”, “undoshlarim”, “uchinchi kitob”, “jumhuriyat”, “o‘n ikki”, “yangi devon”, “saylov qo‘shiqlari” nomli she’riy to‘plamlari nashr etiladi. ush- bu she’riy …

3 / 192

. shu yillar- da shayxzoda “jaloliddin manguberdi” (1944) dramasini yozdi. unda o‘z yurtining ozodligi va mustaqilligi uchun mo‘g‘ul bos- qinchilariga qarshi kurashgan xorazm shohining jangovar jaso- ratini tarixan aniq va haqqoniy tasvirladi. qadrli o‘quvchi! o‘zbekiston tarixi fanidan yaxshi ma’lumki, yurtimizni xiii asrlarda chingizxon qo‘shinlari bosib olmoqchi bo‘lganida, xalqimizning asl mard o‘g‘lonlaridan biri jaloliddin manguberdi istilochilarga qarshi qattiq kurashadi. vatan musta- qilligini saqlash uchun mardonavor turib jang qiladi. ushbu drama o‘z vaqtida sahnalashtirilgan va jasur vatanparvar jalolid- din manguberdi siy mosini sahnada buyuk aktyorimiz shukur burhonov gavdalantirgan. maqsud shayxzoda urushdan keyingi tinch qurilish yillari yana qaytadan nohaq qatag‘on qilinganiga qaramay, farovon hayot va bun yodkorlik zavqini tarannum etuvchi she’rlardan ibo- rat “o‘n besh yil ning daftari”, “olqishlarim”, “zamon torlari”, “shu’la”, “chorak asr devoni” kabi to‘plamlarini nashr ettiradi. 1958-yilda shoir qadimiy va navqiron, azim poytaxtimiz tosh- kent haqida teran falsa y va ushbu shaharga nisbatan nihoyatda ehtirosli tuyg‘ularga boy “toshkentnoma” dostonini yozadi. …

4 / 192

ing ajo- yib vakili fozil shoir, jahon adabiyotining nizomiy ganjaviy, shota rustaveli, a. s. pushkin, n. a. nekrasov, a. n. ost- rovskiy, t. g. shevchenko, a. p. chexov kabi namoyandalari- ga bag‘ishlangan asarlar yaratgan. shayxzoda mohir tarjimon sifatida sh. rustaveli, v. shekspir, a. s. pushkin, m. yu. ler- montov, nizomiy, fuzuliy, mirza fatali oxundov, ezop, esxil, gyote, bayron, mayakovskiy, nozim hikmat va boshqa yozuv- chilarning asarlarini o‘zbek tiliga ag‘dargan. mirzo ulug‘bek (tarixiy fojiadan lavhalar) qatnashuvchilar: mirzo ulug‘bek ibn shohrux – buyuk olim, movarounnahr hukmdori; 56 yoshda. abdullatif mirzo – uning o‘g‘li; 30 yoshda. ali qushchi – ulug‘bekning shogirdi va mahrami. astronom; 35 yoshda. sakkokiy – mashhur shoir. ulug‘bekning do‘sti; 45 yoshda. shayxulislom burhoniddin – zamonaning taraqqiyparvar ula- molaridan; 65 yoshda. abbos – sayid obidning o‘g‘li. abdullatifning mahrami; 28 yoshda. abdurazzoq samarqandiy – mashhur tarixchi; 35 yoshda. bek arslon – sardor; 50 yoshda. mavlono shamsiddin muhammad miskin – samarqand qozi- si; …

5 / 192

utun bosib, mash’al o‘chadi. shu paytda sahnaning orqa pardasida soyalar qo‘ynida bir balandlikda amir temurning mujassam qomati paydo bo‘ladi. uning qiyofasi haybatli. qo‘lidagi uzun qilichini havoda o‘ynatib, qahqaha urib yuboradi. temur arvohi yer yuzida buzilganga o‘xshar intizom. avlodimdan sohibqiron chiqolgan kim bor? men to‘ldirgan ummonlarning savlati qani? qani o‘shal quturuvchi yoldor dengizlar? ummonlarning o‘rnida men ko‘raman bir hovuzki, kaftimga ham qiladi kamlik. men oltmish yil ot belidan tushmadim, toki, ilalabad avlodlarim bo‘lsin jahongir. 7 har kun besh bor aytar edim: butun yer yuzi torlik qilar: sig‘dirolmas ikki podshohni, ammo, bugun ko‘ramanki, ellik shohga ham kenglik qilar, ortib qolar shu latta dunyo... o‘g‘lim, sening irodangni yeb qo‘ydi kitob. sipohiylik rasmlarin qilmayin pisand, yulduzlarning qo‘shiniga bo‘lding farmondor. osmoniy o‘lkalarni olmoqchi bo‘lib, yerdagi naqd diyoringni boy berding qo‘ldan... shu asnoda birdan sahna orqasi yorishib ketishi bilan temur yer tagiga cho‘kib ketadi. u l u g‘ b e k (temur qabrini va yonidagi go‘rlarni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 192 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "adabiyot. 8-sinf. 2-qism (2014, s.olim, s.ahmedov) (1)"

adabiyot ikkinchi qism umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sin uchun darslik-majmua qayta ishlangan uchinchi nashri o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan g‘afur g‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent – 2014 uo‘k 372.882(075) kbk 83.3 o-49 mualli ar: sultonmurod olim, sunnat ahmedov, rahmon qo‘chqorov mas’ul muharrirlar: v.rahmonov, k.usmonova aziz o‘quvchi! “adabiyot” darsligining birinchi qismida siz milliy so‘z san’atimizning sarchashmalari hisoblangan, uning keyingi rivojiga kuchli ta’sir ko‘rsatgan asarlar va ularning mualli ari to‘g‘risida o‘qib-bilib oldingiz. jumladan, xalq og‘zaki ijodining nodir namunasi bo‘lmish “kuntug‘mish” dostoni, yusuf xos hojib bobomizdan meros “qutadg‘u bilig” asari, lut y va navoiydek mumtoz shoirlarimizn...

Этот файл содержит 192 стр. в формате PDF (689,9 КБ). Чтобы скачать "adabiyot. 8-sinf. 2-qism (2014, s.olim, s.ahmedov) (1)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: adabiyot. 8-sinf. 2-qism (2014,… PDF 192 стр. Бесплатная загрузка Telegram