миллат дардида ёниш эҳтиросларга ишонма, фикрла

DOC 207.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1497256891_68478.doc миллат дардида ёниш эҳтиросларга ишонма, фикрла юртимиз мустақилликка эришганига ўн икки йил тўл-мокда. ушбу улуғ айём арафасида ўтган давр воқеаларини яна бир эслаш, собиткадамлик билан ўтказилаётган ижтимоий-иқтисодий ислохотларни хар тарафлама таҳлил килиш табиий бир хол. шубҳа йўк, ўн икки йил давомида кўп нарсаларга эришдик, мустақилликни мустаҳкамладик, порлок кела-жакнинг иқтисодий асосини яратдик. бир пайтнииг ўзида бизнинг иқтисодий ҳаётимизни мураккаблаштиришга сабаб бўлган ходисалар хам юз берди. ушбу мақолада биз мустақил давлатнинг мустақил молия, пул муомаласи, солик, банк тизимларини барпо этиш ҳам осоиликча юз бермаганлиги ҳакида фикр юритамиз. тарихда кўп воқеа-ҳодисалар ўзининг ҳакикий баҳосини ўз вақтида ололмаган. айрим давлат ёки халқ такдирида кес-кин бурилиш ясаган воқеаларни ҳам замондошлар ўз вақтида англаб, моҳиятини тўғри тушунавермаганлар. тарихнинг ҳукми адолатли бўлиши учун табиийки, маълум бир муддат ўтиши керак бўл1ан. биз куйида ўзбек халқи тарихида, юрти​миз келажакда энг ривожланган давлатлар даражасига чиккан пайтда ҳам ўз ахамиятини йўкотмайдиган айрим ҳодисалар ҳакида сўз юритмокчимиз. гап ўзбекистон мустақилликка эришиш …
2
уматининг «ёрдами» эди. (бу сафсатанинг асоссиз эканини мустақиллик тезда исботла-ди - 1994 йилдаёк ўзбекистон собиқ ссср ҳудудидаги дав-латлар билан ташки савдода ижобий колдикка эришди). ҳатто юртимиздан шу йўл билан олиб чиқилаётган бойликларнинг хисоб дафтарлари, яъни бухгалтерия ҳисоб-китоблари ҳам москвада ўша ерлик мутахассислар томонидан юритилар ва яратаётган даромадларимиз миқдорини биз мутлако бил-маслигимиз учун зарур восита ҳамда усуллар ўта пухталик билан ўйлаб топилган эди. натижада, мустақилликка эришиш арафасида, яъни 1989-1991 йилларда ўзбекистон давлат бюджета дарома-дининг 30-40 фоизи собик иттифокдан қайтиб бериладиган субвенциядан (содда тилда - ёрдамдан) иборат эди. кези келганда шуни алоҳида таъкидлаш керакки, ўзссрни «боки-манда» республикага айлантириш механизми ҳам хеч кандай иқтисодий қонун-коидаларга асосланмаган. хусусан, 1988 йилдаги ҳисоб-китобларга кўра, ўзбекистондан олиб кетил-ган бир йиллик пахта толасидан 25 миллиард рубль даромад олинган, яъни бу бизга <<дотация»га бсрилган 2,5 миллиард рублдан 10 баробар кўп эди. 1991 бюджет йилида ўзбекистон учун янада оғир молиявии ахвол юзага келди. иттифок хукумати билан муросасиз кураш йўлига ўтган …
3
ти бутунлай издан чиқиб кетиш хавфи вужудга кслди. қискача айтадиган бўлсак, аҳвол ўта огир ва ундан чиқиб кетишнинг йўли йўк эди ҳисоб. қолавсрса, худди шундай вазиятда 50—60-йилларда сиёсий мустақилликка эришган осиё, африка ва лотин америкасидаги ўнлаб давлатлар ҳозиргача молиявии кийинчилик шароитида яшамокдалар. масалан, аргентина, мексика каби улардан ҳам олдинрок мустақилликка эришган давлатларни олиб кўрайлик. улар ўтган аернинг 80-йилларида бирмунча муваффакиятларга эришдилар. лекин бундай ижобий натижаларга кучли ташқи ёрдам, иқтисодиётнинг халқаро корпорациялар манфаатидан келиб чиқиб танланган тармокларинигина ривожлантириш, миллий бойликни талон-торож килиш каби омиллар ёрда-мида эришилди. ҳеч ким мустақил иқтисодиёт яратишни ўйламади. узокни кўра олмаслик тезда панд берди. арген​тина, мексика иқтисодиётлари асоси бўшлиги туфайли четта бутунлай қарам бўлиб колди. улар ташки карзларининг миқдори бўйича дунёнииг энг олдинги давлатлари каторига кириб колишди ва якин йиллар ичида бу рўйхатдан чиқиб кета олишлари ҳам гумон. айтишимиз мумкинки, ўша шароитда иқтисодий мустақил давлат сифатида ўзбекистон ҳам ташки молиявии ёр-дамсиз яшаб кета олмаслиги керак эди. лекин …
4
туриб, эскисини бузмаслик, халқимизнинг ўз рахбариятига бўлган чексиз ишончи, рахбару оддий халқнинг фидокорона меҳнати каби омиллардан кидириш, бизнингча, тўғри бўлади. бир вақтнинг ўзида мустақил ўзбекистоннинг мустақил молия, банк ва солик тизимига асос солиш режали иқти-содиётдан бозор икгисодиётига ўтиш объектив заруриятга айланган мураккаб бир шароитга тўғри келгани ва бу вазифа республика раҳбариятининг узоқни, оқибатини ўйлаб нозик иқтисодий сиёсатни юрғизиш асосида амалга оширилганини ҳам кайд этиб ўтишимиз керак. энгасосийси, ўзбекистоннинг мустақил молия, банк ва солик тизимига асос солишда «фалаж қилиб даволаш» (шоковая терапия) усулидан фойдаланил-маганидир. tyfphchhh айтиб кўяқолайлик, бундай ўзига хос йўлнинг танлангани ва нима учун айнан унинг танланганини идрок этишга хамон кўпчилигимиз ожизмиз. шу туфайли хам гапни, аввало, иқтисодий мустақилликка эришишнинг дастлабки қадамларини таъкидлашдан бошламоғимиз керак бўлади. бунинг учун, биринчи навбатда, молия, солик ва банк тизимини мутлако янги асосда барпо этишга мўлжалланган, жаҳои андозаларига мос зарур ҳуқуқий асос яратилди. мустақил давлатчилик талаблари асосида ва янги қонун-чилик негизида мазкур соҳаларнинг бошқарув органлари …
5
ана бошлади. ўз даро-мадимиздан окилона фойдаланиш эвазига харажатларимизни, кийинчиликлар билан бўлса-да, ўзимиз коплай бошладик. бу даврга келиб президентимиз томонидан мамлакатимизда бозор иқтисодиётини барпо этишнинг асосий страте1 ик маса-лалари, унинг тамойиллари ишлаб чиқилди. ва ўзбекистон халқи олдида хар тарафлама баркамол, маърифий жамият барпо этиш учун аниқ йўллар очилди. бахтга қарши, такдир эндигина мустақил нафас ола бошлаган жафокаш ўзбек халқи учун яна бир зарба тайёрлаб кўйган экан. 1991 йил декабрида жақондаги энг машъум им-периялардан бири бўлмиш сссрнинг куни битганлиги xx аернинг ғоят ижобий ходисаларидан бири сифатида тарихга кирди. лекин, шу билан бир каторда, ёш, мустақил давлатлар хали ўзларининг мустақил пул тизимларига эта бўлмай, уни яратиш учун катта харажат, харакат ва вақт керак эди. х,ар қандай мустақил давлат ўзининг мустақил пул бирли-гига эга бўлишни хохлайди ва бу мустақил давлатчиликнинг муҳим белгиларидан бири хисобланади. лекин эндигина мустақилликка эришган давлатлар ўша пайтдаги шароитда то ўз миллий пул тизимларини барпо этгунга кадар «рубль»дан умумий холда фойдаланиб …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "миллат дардида ёниш эҳтиросларга ишонма, фикрла"

1497256891_68478.doc миллат дардида ёниш эҳтиросларга ишонма, фикрла юртимиз мустақилликка эришганига ўн икки йил тўл-мокда. ушбу улуғ айём арафасида ўтган давр воқеаларини яна бир эслаш, собиткадамлик билан ўтказилаётган ижтимоий-иқтисодий ислохотларни хар тарафлама таҳлил килиш табиий бир хол. шубҳа йўк, ўн икки йил давомида кўп нарсаларга эришдик, мустақилликни мустаҳкамладик, порлок кела-жакнинг иқтисодий асосини яратдик. бир пайтнииг ўзида бизнинг иқтисодий ҳаётимизни мураккаблаштиришга сабаб бўлган ходисалар хам юз берди. ушбу мақолада биз мустақил давлатнинг мустақил молия, пул муомаласи, солик, банк тизимларини барпо этиш ҳам осоиликча юз бермаганлиги ҳакида фикр юритамиз. тарихда кўп воқеа-ҳодисалар ўзининг ҳакикий баҳосини ўз вақтида ололмаган. айрим давлат ёки халқ такдирида кес...

DOC format, 207.5 KB. To download "миллат дардида ёниш эҳтиросларга ишонма, фикрла", click the Telegram button on the left.