миллий –маънавий тикланиш ва юксалишнинг сиёсий омиллари, хуқуқий демократик давлат тузиш муаммолари

DOC 115.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403849099_47565.doc миллий –маънавий тикланиш ва юксалишнинг сиёсий омиллари, хуқуқий демократик давлат тузиш муаммолари миллатимиз сиёсий ҳаётининг ўтмишдаги аҳволи миллатимизнинг сиёсий аҳволи ўтлишда жуда ачинарли бўлган, бундай аҳвол чор россияси ўрта осиёни босиб олгандан кейин вужудга келди. рус чоризми туркистонни босиб олиб, унинг иқтисодий, моддий ва маънавий бойликларини талон-тарож қилиш билан кифояланмади, босқинчи мамлакат сифатида ерли халқни ҳар тамонлама бўғишга, ҳуқуқларини чеклашга, сиёсий онгини йўқ қилишга уринди, сиёсий фаъолиятдан бутунлай четлаштириш орқали ўзига янада тобе этиш ҳамда доимо бўйсунган халқ сифатида ҳис этишлари учун бор усулларни қўллади. туркистон тарихига назар солсак, олий ва ўрта бошқарув лавозимига рус харбийлари қўйилган. олий ва ўрта бошқарув лавозимидаги маҳаллий халқ вакиллари суриб чиқариб юборилган. улар фақат қуйи бошқарув лавозимларигагина қўйилган, булар ҳам қачонки, чор россиясига буйсунган, унинг ҳар қандай топшириғига лаббай деб жавоб берадиган кишилар бўлган. шу тариқа туркистон халқи сиёсий ҳокимиятдан, ҳокимият эса оддий фуқаролардан бегоналаштирилиб қўйилган эди. бу мустамлакачилик тизими умрини чўзиш ва …
2
ти мустамлакачиликнинг ҳамма даврларида ўлкада фан, маърифат, маданиятнинг ўсишига йўл бермасликка ҳаракат қилди. чор ҳукумати маҳаллий мактабларда фақат диний таълимотлардангина билим бериш, замонавий фанларни бу ерга олиб кирмаслик, ўлкада маънавий камолот учун илмий ташкилотлар очиш мақсадида сарфланадиган харажатларни имкони борича камайтириш ёки ажратмаслик учун турли-туман найранглар ишлатишдан ор қилмади. ерли аҳолининг сиёсий ҳуқуқлардан маҳрум этилганлиги, давлатни бошқариш ишларидан атайлаб четлаштириб ташланганлиги, барча ҳуқуқ ва имтиёз чор амалдорлари ихтиёрида бўлганлиги элбекнинг «йиртқичлар мажлиси» шеърида ўзининг чуқур бадиий ифодасини топганлигини алоҳида таъкидлашга тўғри келади. унда айтилишича, арслон кўйларни идора этиш учун йиртқич ҳайвонларнинг мажлисини чақирган, арслон қўйларга, мажлисга ким раис бўлсин, деб сўраганда, тулки икки оёғини кўтариб, таъзим билан, бўрилар уларга раис бўлишга лойиқдир, деган. бўриларни қўйларга раис қилиб сайланганликлари туркистон халқлари «йиртиқич ҳайвонлар» томонидан бошқарилганлигига ишора эди. мустамлакачилик даврида ўзбеклар, тожиклар, қозоқлар, қирғизлар, туркманлар чидаб бўлмайдиган даражада камситилди, ўз юртида ўзи бегона бўлиб қолди. чор россияси маҳаллий халқ вакилларини юқори ва …
3
акат халқи ҳаёти билан боғлиқ барча масалаларни ўзлари истаганча ҳал этишарди. халқнинг ташвиши, ўй-хаёли билан қизиқмас, фикрини сўраб ҳам ўтирмас эди. иқтисодга таълуқли ишлар ҳам, мактаб, маориф, таълим-тарбия ёки тиббиётга дахлдор масалалар, ижтимоий- сиёсий муоммолар ҳам фақат юқоридан ҳал этилар ва агар зарур бўлиб қолса, туб аҳолига маълум қилинар эди. буни рус амалдори –фарғона губернатори иваннинг «бир минг сарт, бир ўрис солдати этигининг пошнасига арзимайди» деган гапларидан билсак ҳам бўлади. чор россияси туркистонни эгаллар экан, ерли аҳолини менсимай, уларни сиёсий ҳаётга қодир эмас деб ҳисоблар ва бу ерда гўёки ўзларини “катта оға” ларча тутар эдилар. масалан, ўлка советларининг iv –қурултойида сўзга чиққан халқ комиссари, шовинист успенский: “ўртоқ мусулмонлар, шуни билингки, биз сизларнинг катта оғаларингизмиз. сиз кичик ва тушунарлики, бизга бўйсунишингиз керак”, - деб дағдаға қилганида ана шу шундай қараш мавжуд эди. яна бир шовинистлардан а.казаков ҳам бу хусусда ўз қарашларини шундай баён қилган эди: “туркистон жумҳуриятида 95% мусулмонлар ва фақат …
4
й мустақиллик-миллий-маънавий тикланиш асоси давлатнинг мустақиллиги авваламбор, унинг сиёсий мустақиллиги билан бошланади. сиёсий мустақилликсиз давлат мустақиллигига эришиб бўлмайди. хўш, давлат мустақиллигининг сиёсий бедгилари нималардан иборат? мамлакатнинг сиёсий мустақиллиги, авваламбор, ўзининг яхлит ҳудудий дахлсиз чегарасига эгалиги ва ўша мамлакат розилигисиз чегара ва ҳудудий ўзгартириб бўлмаслигидир. мамлакат мустақиллиги халқ хохиш-иродаси-референдум орқали амалга оширилади.мамлакат халқининг ўз вакиллари орқали давлатни бошқариши. мустақилликнинг дастлабки кунлариданоқ мамлакатимизда бу масала ҳал этилди. 1991 йил декабрь ойида бўлиб ўтган сайловлар ҳаққоний тарзда ўтказилиб, ўзбекистоннинг биринчи президенти и.каримов кўпчилик овоз билан сайланди. мамлакатни бошқарув ҳокимияти дунёдаги давлатлар тажрибасига суянган ҳолда ва халқ манфаатларидан келиб чиқиб олий қонун чиқарувчи, ижроия ва суд ҳокимияти сифатида ташкил этилди. мамлакат президенти шу мамлакат халқи ҳаёти, мамлакат тараққиёти учун энг масъул ягона юридик шахс ҳисобланади. бундай масъулиятни ўз зиммасига олган ҳар қандай раҳбар ўзининг давлат дастурига эга бўлиши керак. и.каримов ана шундай дастурга эга. у республика халқининг истиқлолдан сўнг тақдирини белгилаб берувчи тараққиёт йўлини …
5
либ, ҳар бир давлатнинг фахри ва ғурури ҳисобланади. миллий-маънавий тикланишни таъминлаб берувчи, асосий омиллардан бири ҳар бир миллатнинг ўз она тилига бўлган муносабатидир. қарамлик ва мустамлакачилик йилларида кўплаб миллатлар сингари ўзбек халқи ҳам ўз она тилини унитаётган халқлардан бирига айланиб қолаётган эди. она тилимиз асрлар давомида шаклланиб келди ва жамият маънавий ҳаётининг ажралмас қисмига айланганди. тил ҳар бир халқнинг, миллатнинг ҳаёти учун муҳим бўлиб, у ўзликни англаш, миллий онг, миллий тафаккурнинг ифодаси, авлодлар ўртасидаги руҳий-маънавий боғлиқлик орқали намоён бўлади. ўз она тилига эга бўлмаган миллатнинг ўзи бўлмайди. халқимиз тарихида кўплаб буюк алломалар, тарихий шахслар, маърифатпарварларимиз тилимиз равнақи учун курашиб келдилар. буюк аллома а.навоий туркий тилда “хамса” ёзиб бу тилнинг бой эканлигини бу тилда ҳам катта-катта асарлар ёзиш мумкин эканлигини исботлаб берди. ҳар бир миллатнинг она тили- бу ўша миллатнинг руҳи, мамлакат мустақиллиги рамзидир. и.а.каримов миллий-маънавиятимиз кўзгуси бўлган она тилимиз равнақи учун сайи-харакатлар қилган кишилардан бири. у миллий тилимиз равнақи учун …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "миллий –маънавий тикланиш ва юксалишнинг сиёсий омиллари, хуқуқий демократик давлат тузиш муаммолари"

1403849099_47565.doc миллий –маънавий тикланиш ва юксалишнинг сиёсий омиллари, хуқуқий демократик давлат тузиш муаммолари миллатимиз сиёсий ҳаётининг ўтмишдаги аҳволи миллатимизнинг сиёсий аҳволи ўтлишда жуда ачинарли бўлган, бундай аҳвол чор россияси ўрта осиёни босиб олгандан кейин вужудга келди. рус чоризми туркистонни босиб олиб, унинг иқтисодий, моддий ва маънавий бойликларини талон-тарож қилиш билан кифояланмади, босқинчи мамлакат сифатида ерли халқни ҳар тамонлама бўғишга, ҳуқуқларини чеклашга, сиёсий онгини йўқ қилишга уринди, сиёсий фаъолиятдан бутунлай четлаштириш орқали ўзига янада тобе этиш ҳамда доимо бўйсунган халқ сифатида ҳис этишлари учун бор усулларни қўллади. туркистон тарихига назар солсак, олий ва ўрта бошқарув лавозимига рус харбийлари қўйилган. олий ва ўрта бошқарув ...

DOC format, 115.0 KB. To download "миллий –маънавий тикланиш ва юксалишнинг сиёсий омиллари, хуқуқий демократик давлат тузиш муаммолари", click the Telegram button on the left.