демократия. демократиянинг асосий концепциялари

DOC 74,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1409028765_58877.doc 5-мавзу демократия. демократиянинг асосий концепциялари режа: 1. демократия тушунчаси ва мазмуни. 2. демократиянинг замонавий моделлари. антик демократия. 3. демократия ва шарк. 1. демократия тушунчасининг манбаи ва мазмуни хозирги даврнинг бутун мураккаблиги ва зиддиятларига карамай унинг сиёсий сохасидаги умумий йуналиши - демократия эканлиги шубхасиз. бу хакда куп гапиришади, куп ёзишади, карорларнинг тугрилигини у билан асослашади, сиёсий фаолиятнинг услублари, воситалари, максадларини, руй бераётган жараёнларни унинг номи билан изохлашади. янги ташкилот, харакатлар, шу жумладан, миллий харакатлар хам демократик либосларга бурканади. инкироздан чикишнинг ягона йули-ижтимоий-сиёсий хаётни демократлаштириш ва жозибали идеал-демократик жамиятдир, деган фикр кайта-кайта такрорланади. инсоният орзулари, интилишлари, кундалик хаёти ана шу гоялар билан сугорилган. лекин, айрим манбаларга караганда, жахондаги 200 мамлакатдан атиги 40 тасинигина тула конли демократик деб аташ мумкин. жахондаги бирор мамлакатни демократиянинг ёркин намунали тимсоли сифатида курсатиш кийин. хх асрнинг иккинчи ярмида олимлар, мутахассислар, ёзувчилар, давлат арбоблари уртасида демократия тугрисида айтилган фикрларнинг нихоятда хилма-хиллигини кузатамиз. д. хелднинг «демократия моделлари» (oxford, …
2
ноларида кулланилган. «кратос» - куч, хокимият, кудрат, бошкарув, галаба маъноларини англатган. демак, биринчи хулосамиз шуки, кадимги юнонларнинг узи «демократия» тушунчасини талкин этишда якдил булмаганлар. уларда демократия куйидаги маъноларни билдирган: - исёнкор йуксиллар тантанаси; - камбагаллар хукмронлиги; - полис ишида барча фукаролар иштироки; - расмий тадбирлар оркали (сайлов, навбат, тайинлаш) бошкарувни амалга ошириш. демократик бошкарувнинг юнонча синоними «изократия» (уз-узини бошкарув) дир. кадимги юнонистон тарихи – демократик ва олигархик давлатлар уртасидаги кураш тарихидир. аммо демократия тушунчасига тарихий ёндошиш лозимлигини унутмаслик керак: тарихий ривожланиш жараёнида у хам мазмунини узгартириб борган. янги даврда: - эркинлик; - фукаролик; - халк суверенитети; - миллий суверенитет; - миллий давлат. - гоялари ривожланди. бу тушунчалар воситасида шохлик хокимиятини чеклашнинг конуний механизмлари ишлаб чикилди. хyii асрда буюк британияда парламент ва кирол уртасидаги кураш натижасида «хукуклар тугрисида баёнот» (1628), «хабеас корпус акт» (1679), «хукуклар таълимотида билль» (1689) каби хужжатлар хокимиятнинг аник чегараларини белгилаган хукукий кафолотларни ишлаб чикди. бу тенденция «акш …
3
ва шахс билан муносабатларини конун ва вазифалар жихатидан чеклади, озчиликнинг купчиликка нисбатан мухторияти ва хукукларини химоя килди, барча фукароларнинг сиёсий тенг хукуклилигини баён этди, шахсни сиёсий тизимнинг бош элементи сифатида фундаментал, бегоналашмайдиган хукуклар билан таъминлади. демократиянинг бу модели уз мумтоз куринишида (xix-xx аср боши) куйидаги белгиларга эга. 1. хокимият манбаи булган халк каторига мулкдор - эркакларгина киритилиб, куйи катламлар, аввало ёлланма ишчилар, аёлларни сайлов хукукига эга фукаролар сафига кушилмаслиги. гарб демократияларининг купчилигида хх аср боши ва урталаригача мулкий в. б. цензлар (талаблар, чегаралар) мавжуд булган булиб, уларсиз инсон овоз бериш хукукига эга эмас эди. (акшнинг баъзи штатларида узига хос мулкий ценз-сайлов солиги-1961 йилдагина бекор килинди). 2. индивидуаллик эканлиги, яъни шахсни хокимиятнинг бирламчи ва бош манбаи, деб билиши, индивид хукукларининг давлат конунларидан устунлигини тан олиши. химояланиш максадида инсон хукуклари конституцияда белгиланади, уларнинг тулик бажарилишини эса мустакил суд назорат этади. шу билан бирга, либерал демократиянинг ижтимоий-сиёсий чекланганлиги, фукароларни ижтимоий химоя кила олмаслиги, …
4
а сифатида караш ва уни куч воситасида йук килиш; 3) эркинликни коллективистик, (антик даврдагига якин) яъни фукаронинг уз давлати ва жамияти ишида фаол, тенг хукукли иштироки сифатида тушуниш; 4) амалда хокимиятнинг узини халк (синф, миллат) билан бир нарса сифатида курсатувчи тоталитар, яъни хамма сохага кириб борувчи мутлок табиатга эга эканлиги, шу жумладан, алохида шахсларнинг химоясизлиги; 5) давлат-бир бутунлик сифатида-уз таркибий кисмларининг тинчлигидан манфаатдор булганлиги сабабли-инсон хукуклари масаласининг умуман йук килиниши; 6) умумий сиёсий сафарбарлик, фукароларнинг бошкарувда асосан органлар ва мансабдор шахсларни конун доирасида мустакил ва кабул килинган карорлари учун масъул рахбарлар сифатида эмас, халк иродасини амалга оширувчилар, унинг хизматкорлари сифатида каралади; 7) ижтимоий демократияни таргиб этиш, асосий диккатни сиёсий хукукларни юридик жихатдан эътироф этишдан фукароларнинг бошкарувда иштирок этишлари учун ижтимоий шароитларни яратишга кучириш. колективистик демократия назарияси узининг нокобиллигини амалда курсатди. уни куллашга интилиш тоталитаризмга олиб келди. шу билан бирга, бу назарий ва амалий тажриба сиёсий фикр ривожланиши ва демократик бошкарув …
5
аён этиш ва ракобатли курашда уларнинг мувозанатини акс эттирувчи, муроса-мадорага асосланган бошкарув шаклидир. плюралистик демократия назарияси дунёнинг куп мамлакатларида эътироф этилди ва амалда куллана бошланди. аммо, унинг гоялари шубхасиз эмас ва танкид килиб келинади. бу назариянинг бошлангич камчиликларидан бири-вокеликни идеаллаштириш, ахолининг гурухларга мансублиги хиссини, фукароларнинг манфаат гурухларида иштирокини ошириб юбориш. реал хаётда, гарб мамлакатларида, ахолининг учдан бир кисмидан куп булмаган микдори манфаат гурухларида бирлашган. шунинг учун хам плюралистик модел асосидаги демократия купчилик хокимияти булмайди. замонавий давлатлар сиёсатида турли ижтимоий гурухлар манфаатларининг акс этиши хар холда уларнинг сиёсий таъсирининг тенгсизлиги масаласини хал этади. фукароларининг турмуш шароитлари ва манфаатлари якин давлатларда демократиянинг плюралистик модели ижтимоий тенгсизлик юкори даражада сакланиб келаётганларга караганда вокеликка купрок якиндир. плюралистик демократия модели хам камчиликлар ва заиф томонлардан холи эмас. аммо бугунги кунда халк хокимиятчилиги идеали ва реал хаётга бундан якинрок моделлар мавжуд эмас. шунинг учун хам плюралистик демократия модели сиёсий фикр ва амалиётга кенг таъсир курсатади. асосий …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "демократия. демократиянинг асосий концепциялари"

1409028765_58877.doc 5-мавзу демократия. демократиянинг асосий концепциялари режа: 1. демократия тушунчаси ва мазмуни. 2. демократиянинг замонавий моделлари. антик демократия. 3. демократия ва шарк. 1. демократия тушунчасининг манбаи ва мазмуни хозирги даврнинг бутун мураккаблиги ва зиддиятларига карамай унинг сиёсий сохасидаги умумий йуналиши - демократия эканлиги шубхасиз. бу хакда куп гапиришади, куп ёзишади, карорларнинг тугрилигини у билан асослашади, сиёсий фаолиятнинг услублари, воситалари, максадларини, руй бераётган жараёнларни унинг номи билан изохлашади. янги ташкилот, харакатлар, шу жумладан, миллий харакатлар хам демократик либосларга бурканади. инкироздан чикишнинг ягона йули-ижтимоий-сиёсий хаётни демократлаштириш ва жозибали идеал-демократик жамиятдир, деган фикр кайта-кайт...

Формат DOC, 74,5 КБ. Чтобы скачать "демократия. демократиянинг асосий концепциялари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: демократия. демократиянинг асос… DOC Бесплатная загрузка Telegram